رژیم غذایی مناسب برای ورم معده یا گاستریت؛ چه بخوریم و چه نخوریم؟

[ad_1]

از استفاده غذاهای تند، اسیدی و چرب می بایست خودداری نمود

چه غذاهایی ورم معده را تشدید می‌کنند؟ پرهیزات غذایی مهم

اگر در تلاش برای بهبود ورم معده (گاستریت) هستید، بعضی غذاها را می بایست استفاده نمایید و از بعضی دیگر می بایست پرهیز کنید. گاستریت یا ورم معده، بیماری‌ است که بر پوشش داخلی معده تأثیر می‌گذارد. یک رژیم غذایی مناسب برای گاستریت می‌تواند به کم شدن علائمی مثل سوءهاضمه، نفخ، حالت تهوع و سوزش معده کمک نماید.

کلید اصلی یک رژیم غذایی مناسب برای گاستریت، اجتناب از غذاهای اسیدی، تند، چرب، سرخ‌شده، قندی، فرآوری‌شده و کافئین‌دار است که معده را تحریک می‌کنند. در عوض، می بایست غذاهایی با میزان کم قند، اسید و چربی اشباع استفاده نمایید؛ از جمله گوشت‌های کم‌چرب، میوه‌ها و سبزیجات، غلات کامل و مقدار بسیاری آب.

خوردن وعده‌های غذایی کوچک و مکرر به تسکین علائم کمک می‌نماید

غذاهای سودمند برای ورم معده

بعضی از مواد غذایی می‌توانند به کم شدن علائم ورم معده کمک کنند.

۱. میوه‌ها و سبزیجات

میوه‌ها و سبزیجات کم‌اسید مثل سیب، انواع توت، کدوحلوایی و هویج را انتخاب نمایید. موز نیز می‌تواند با تحریک تولید مخاط محافظ معده، سودمند باشد، اما استفاده بیش‌ازحد آن شاید در بعضی اشخاص سبب نفخ، گاز و گرفتگی عضلات شود.

۲. غلات کامل

غلات کاملی مثل نان سبوس‌دار، برنج قهوه‌ای و پاستا را در رژیم غذایی خود بگنجانید. این مواد غذایی ملایم هستند و فیبر موردنیاز برای سلامت دستگاه گوارش را فراهم می‌کنند. جوی دوسر، جو و کینوا نیز گزینه‌های مقوی مناسبی هستند.  اگر علائمی مثل نفخ یا گرفتگی عضلات دارید که خوردن غذا را دشوار می‌نماید، برنج سفید ساده یا سیب‌زمینی سفید شاید راحت‌تر هضم شوند.

۳. لبنیات

محصولات لبنی کم‌چرب مثل ماست بدون چربی و ساده توصیه می‌شود. ماست به‌ویژه به علت داشتن پروبیوتیک‌های سودمند برای روده می‌تواند به کنترل عفونت‌های باکتریایی در دستگاه گوارش کمک نماید. تحقیقات بسیاری در مورد نقش پروبیوتیک‌ها در درمان گاستریت در حال انجام است.

۴. پروتئین

تخم‌مرغ، سفیده تخم‌مرغ و جایگزین‌های آن منبع های عالی پروتئین هستند، اما از پخت آن‌ها با کره، خامه و ادویه‌های سنگین خودداری نمایید. حبوبات و لوبیا معمولاً سودمند هستند، اما استفاده زیاد آن‌ها می‌تواند سبب نفخ و گاز شود، بر این اساس می بایست به مقدار کم استفاده شوند. همچنین، سوپ‌های بر پایه آب گوشت گزینه‌های مناسبی هستند.

۵. دسرها

میوه‌های تازه مثل انواع توت‌ها با خامه کم‌چرب غیرلبنی یا کمی پنیر ریکوتای بدون چربی می‌توانند دسر مناسبی باشند. سس سیب و برش‌های خربزه نیز گزینه‌های شیرین و سبک برای گوارش هستند.

۶. نوشیدنی‌ها

خوبترین گزینه‌ها شامل آب، چای گیاهی، شیرهای غیرلبنی و آب‌میوه‌های ملایم مثل آب سیب یا زغال‌اخته است. بعضی مطالعات نشان می‌دهند که چای نعناع، زنجبیل و زردچوبه به کم شدن علائم گاستریت کمک می‌کنند.

۷. ادویه‌ها

ریحان، پونه کوهی، مریم‌گلی و ترخون کمتر از سایر ادویه‌ها سبب تحریک معده می‌شوند. بعضی ادویه‌ها مثل زنجبیل و زردچوبه حتی شاید به کم شدن مشکلات گوارشی کمک کنند.

از استفاده نوشابه‌ها و سایر نوشیدنی‌های گازدار می بایست خودداری نمود

غذاهایی که می بایست از آن‌ها اجتناب نمود

بعضی از مواد غذایی می‌توانند علائم گاستریت را تشدید نموده و روند بهبود را نماید کنند.

۱. میوه‌ها و سبزیجات

از میوه‌های اسیدی مثل مرکبات ، گوجه‌فرنگی و فلفل دلمه ای و همچنین سبزیجاتی که برای مزه دادن و ادویه‌دار کردن غذا استفاده می‌شوند، مثل فلفل تند و چیلی، پرهیز نمایید.

۲. لبنیات

چربی می‌تواند پوشش معده را تحریک نموده و علائم ورم معده (گاستریت) را بدتر نماید. این شامل محصولات لبنی پرچرب مثل شیر و کره می‌شود. همچنین از سس‌ها، دسرها یا پودینگ‌هایی که با خامه غلیظ یا پنیرهای نرم آماده کردن شده‌اند، پرهیز نمایید.

۳. پروتئین

از گوشت‌های فرآوری‌شده مثل بیکن و سوسیس اجتناب نمایید. همچنین، می بایست از استفاده گوشت قرمز، به‌ویژه گوشت چرخ‌نموده و قسمت‌های پرچرب، خودداری نمایید. در عوض، مرغ بدون پوست یا ماهی کبابی، بخارپز یا آب‌پز انتخاب‌های بهتری هستند.

آجیل و کره مغزیجات منبع خوبی از پروتئین هستند، اما به علت چربی بالا شاید برای اشخاص مبتلا به گاستریت مشکل‌ساز باشند. همچنین از سوپ‌های خامه‌ای پرهیز نمایید.

۴. دسرها

زیادتر دسرها چربی و قند بالایی دارند و می بایست از آن‌ها اجتناب نمود. این شامل شیرینی‌های پخته‌شده، کیک، بستنی، پودینگ و شکلات است.

۵. نوشیدنی‌ها

از استفاده کافئین، نوشیدنی‌های شیرین، نوشابه‌های گازدار و آب‌میوه‌های اسیدی (به‌ویژه آب پرتقال و گوجه‌فرنگی) خودداری نمایید. علاوه بر قهوه معمولی، قهوه بدون کافئین نیز می‌تواند خیلی اسیدی باشد و می بایست از آن اجتناب نمود. سایر منبع های کافئین، از جمله چای سیاه، چای سبز، شکلات داغ و نوشیدنی‌های انرژی‌زا، نیز مضر هستند.

همچنین، از استفاده الکل، از جمله آبجو، شراب و مشروبات الکلی پرهیز نمایید. الکل نه‌تنها معده را تحریک می‌نماید، بلکه با مهار اثر داروهای مهارکننده پمپ پروتون (PPIs) مثل امپرازول (Prilosec)، ازومپرازول (Nexium) و لانزوپرازول (Prevacid)، روند درمان گاستریت را مختل می‌نماید.

۶. ادویه‌ها

بعضی از ادویه‌ها و چاشنی‌ها شاید برای اشخاص مبتلا به گاستریت تحریک‌کننده باشند، از جمله:

• فلفل سیاه

• فلفل چیلی

• پودر سیر

• فلفل تند

• خردل

• جوز هندی

• پودر پیاز

• پودر کاری

نوشیدن دمنوش‌های گیاهی مثل نعناع و زنجبیل می‌تواند علائم را کم شدن دهد

روش عملکرد رژیم غذایی ورم معده

رژیم غذایی گاستریت با محدود کردن غذاها و نوشیدنی‌هایی که سبب تحریک معده می‌شوند، عمل می‌نماید. زمان این رژیم بستگی به شدت و دفعات علائم شما و همچنین دلیل اصلی التهاب معده دارد. گاستریت مزمن شاید بر اثر عوامل مختلفی ایجاد یا تشدید شود، از جمله:

• عفونت هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori)

• رفلاکس صفراوی

• کم‌خونی

• عفونت‌های انگلی یا قارچی

• استفاده بیش از حد الکل

• استفاده زیاد داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)

• استفاده مواد مخدر تفریحی مثل کوکائین و هروئین

• بیماری‌های مزمن مثل دیابت یا نارسایی کلیه

تا زمانی که این شرایط درمان یا کنترل نشوند، شاید فرد نیاز به رعایت این رژیم داشته باشد تا علاوه بر کم شدن علائم حاد، از بروز مجدد مشکلات نیز پیشگیری نماید.

نکته های قبل از آغاز رژیم غذایی

قبل از آغاز هر رژیم غذایی، حتماً با پزشک خود مشورت نمایید تا اطمینان حاصل شود که رژیم برای شما ایمن است و با داروهای مصرفی‌تان تداخل ندارد. همچنین یک متخصص تغذیه می‌تواند رژیمی طراحی نماید که تمام نیازهای روزانه شما را تأمین نماید.

فواید رژیم غذایی ورم معده یا گاستریت

این رژیم غذایی برای کم شدن علائم ناگهانی ورم معده و پیشگیری از عوارض در اشخاص مبتلا به ورم معده مزمن طراحی شده است. این رژیم جایگزین همیشگی رژیم غذایی معمول شما نیست، اما در صورت نیاز می‌توان آن را طوری تنظیم نمود که تمام نیازهای تغذیه‌ای روزانه شما را برآورده نماید. این رژیم به درمان بیماری‌هایی از جمله:

• زخم معده (پپتیک اولسر)

• خونریزی معده (هموراژ گاستریک)

• کم‌خونی ناشی از خونریزی معده

• پریتونیت (عارضه‌ای که در آن زخم معده دیواره معده را سوراخ می‌نماید)

• سرطان معده (پانزدهمین دلیل شایع سرطان در ایالات متحده)

علاوه بر این، رژیم گاستریت شاید به کم شدن حالت تهوع و سوزش سر دل در دوران بارداری نیز کمک نماید.

در رژیم ورم معده از غذاهای پرچرب و کرمی اجتناب نمایید

زمان‌بندی غذا و دفعات وعده‌های غذایی

موقع ابتلا به گاستریت یا ورم معده، مقدار غذایی که استفاده می‌نمایید و زمان‌زمانی که بین وعده‌های غذایی فاصله می‌اندازید، می‌تواند بر شدت علائم تأثیر بگذارد.

در صورت بروز علائم، خوبتر است وعده‌های غذایی کوچک و مکرر در طول روز داشته باشید، به جای سه وعده غذایی حجیم.  

در موقع تشدید علائم حاد، خوبتر است هر سه ساعت یک‌بار حتی مقدار کمی غذا میل نمایید.

آیا روزه گرفتن برای ورم معده سودمند است؟

بعضی اشخاص تصور می‌کنند که روزه گرفتن می‌تواند به کم شدن علائم گاستریت کمک نماید، اما برعکس، روزه‌داری شاید سبب تشدید علائم شود. التهاب شدید معده سبب اختلال در عملکرد سلول‌های تولیدکننده مخاط (سلول‌های گابلت) می‌شود. کم شدن تولید مخاط، پوشش داخلی معده را در برابر اسیدهای معده صدمه‌پذیرتر نموده و خطر زخم معده را افزایش می‌دهد.

نکاتی برای غذا خوردن در بیرون از خانه

رفتن به رستوران یا شرکت در مهمانی‌های شام می‌تواند برای اشخاص مبتلا به گاستریت دشوار باشد. اما با رعایت چند نکته می‌توانید با خیال راحت غذا بخورید: 

• قبل از رفتن به رستوران، منوی آنلاین را بررسی نمایید تا ببینید چه غذاهایی مناسب شما هستند.

• از پیشخدمت بخواهید غذاهای تند یا اسیدی را مشخص نماید.

• غذاهای گریل‌شده، آب‌پز، بخارپز یا کبابی را انتخاب نمایید.

• سس‌ها، چاشنی‌ها و گراوی‌ها را جداگانه سرو نمایید تا میزان استفاده آن‌ها را کنترل نمایید.

• در مهمانی‌های شام، میزبان را از محدودیت‌های غذایی خود آگاه نمایید تا از قبل برنامه‌ریزی نماید.

• آنتی‌اسیدها و سایر داروهای گاستریت را همراه داشته باشید.

در رژیم ورم معده از خوردن غذاهای سرخ‌شده و فرآوری‌شده می بایست پرهیز نمود

سوالات متداول در خصوص رژیم غذایی ورم معده

۱. آیا رژیم غذایی می‌تواند به درمان ورم معده کمک نماید؟

بله، رژیم غذایی مناسب می‌تواند به کم شدن التهاب و تحریک معده کمک نماید. استفاده غذاهای ملایم، کم‌چرب و غیر اسیدی در کنار پرهیز از غذاهای محرک مثل غذاهای تند، چرب و اسیدی می‌تواند علائم را کم شدن دهد.

۲. خوبترین روش‌های پخت غذا برای گاستریت چیست؟

روش‌های پخت کم‌چرب مثل پختن در فر، جوشاندن، آب‌پز کردن و بخارپز کردن کمترین تحریک را برای معده ایجاد می‌کنند. سرخ‌کردن در روغن عمیق خیلی مضر است و حتی سرخ‌کردن در تابه یا استفاده از سرخ‌کن بدون روغن نیز به علت محتوای چربی بالا می بایست اجتناب شود.

۳. آیا استفاده عسل برای ورم معده سودمند است؟

بله، عسل خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتری دارد و می‌تواند به تسکین التهاب معده کمک نماید، به‌ویژه اگر ورم معده ناشی از عفونت H. pylori باشد. می‌توانید آن را در آب گرم یا چای‌های گیاهی استفاده نمایید.

۴. آیا رژیم غذایی گاستریت برای کم شدن وزن هم مناسب است؟

این رژیم به علت کم شدن استفاده غذاهای چرب و فرآوری‌شده می‌تواند به کم شدن وزن کمک نماید، اما هدف اصلی آن کم شدن التهاب معده است. برای کم شدن وزن اصولی، مشورت با متخصص تغذیه توصیه می‌شود.

۵. چقدر طول می‌کشد تا رژیم غذایی گاستریت تأثیر بگذارد؟

بسته به شدت گاستریت، رعایت رژیم غذایی مناسب شاید طی چند روز تا چند هفته سبب کم شدن علائم شود. درمان کامل بستگی به دلیل زمینه‌ای بیماری دارد.

۶. آیا استرس می‌تواند سبب بدتر شدن گاستریت شود؟

بله، استرس می‌تواند تولید اسید معده را افزایش دهد و علائم گاستریت را تشدید نماید. استفاده از روش‌های کم شدن استرس مثل مدیتیشن، یوگا و خواب کافی توصیه می‌شود.

۷. آیا استفاده سرکه سیب برای گاستریت سودمند است؟

سرکه سیب شاید در بعضی اشخاص سبب تحریک معده شود. توصیه می‌شود قبل از استفاده آن با پزشک مشورت نمایید.

جمع‌بندی

رژیم غذایی ورم معده شامل پرهیز از غذاهای تند، اسیدی، سرخ‌شده، چرب و فرآوری‌شده است. فست‌فودها، لبنیات پرچرب، گوجه‌فرنگی، مرکبات، الکل، نوشیدنی‌های قندی و کافئین نیز می بایست کنار گذاشته شوند. به جای آن، غذاهای ملایم، غیر اسیدی و کم‌قند مثل غلات کامل، سبزیجات ریشه‌ای، ماهی، مرغ بدون پوست و انواع توت را استفاده نمایید. همچنین چای نعناع، زنجبیل و زردچوبه می‌تواند به کم شدن علائم کمک نماید.

[ad_2]

منبع : بیتوته