[ad_1]
اذخر مکی گیاهی دارویی با طبع گرم و خشک است
گیاه اذخر مکی چیست؟ خواص و کاربردهای این گیاه دارویی شگفتانگیز
اذخر مکی، گیاهی دارویی و معطر با خواص درمانی بینظیر، از دیرباز در طب سنتی و اسلامی جایگاه ویژهای داشته است. این گیاه که با نامهای مختلفی شناخته میشود، به علت بوی لیمو مثل و ترکیبات فعال قویاش در درمان بیماریهای متعدد و صنایع بهداشتی کاربرد دارد. در این نوشته، به معرفی کامل اذخر مکی، خواص درمانی، روشهای استفاده و نکته های احتیاطی آن میپردازیم.
اذخر مکی چیست؟
اذخر مکی (Cymbopogon spp یا Andropogon spp) گیاهی چندساله از خانواده گندمیان است که زیادتر در مناطق گرمسیری آسیا، بهویژه هندوستان، ایران، عربستان و شمال آفریقا رشد مینماید. این گیاه با ساقههای راست به ارتفاع ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر، برگهای باریک و پرپشت و گلهای سفید یا مایل به قهوهای، دارای طبع گرم و خشک و طعمی تند و گزنده است. بوی خوش لیمو مثل آن ناشی از اسانسهای فرار موجود در گیاه است، اما استنشاق بیش از حد آن برای اشخاص با ریههای حساس توصیه نمیشود.
اذخر مکی به نامهای کاه مکه و علف لیمو نیز شناخته میشود
خواص درمانی اذخر مکی
اذخر مکی به علت دارا بودن آنتیاکسیدانهای قوی، فلاونوئیدها و خواص ضدباکتریایی، در درمان بیماریهای مختلف مؤثر است. در ادامه، مهمترین فواید این گیاه را بررسی میکنیم:
۱. تسکین درد و التهاب
عصاره اذخر مکی بهعنوان یک مسکن طبیعی، دردهای عضلانی، مفصلی و التهابی را کم شدن میدهد. طبیعت گرم آن برای اشخاص با مزاج سرد (مثل بلغمیها) که دچار سردی مفاصل یا دردهای روماتیسمی هستند، خیلی سودمند است.
۲. دفع سنگ کلیه و سمزدایی
این گیاه ادرارآور طبیعی است و با افزایش دفع ادرار، به سمزدایی بدن و دفع سنگ کلیه و مثانه کمک مینماید. ترکیب آن با موادی مثل پوست سنگدان مرغ میتواند اثربخشی را افزایش دهد.
۳. درمان بیماریهای زنان
اذخر مکی یکی از مؤثرترین گیاهان برای درمان مشکلات زنان است و در موارد زیر کاربرد دارد:
• عفونت واژن: جوشانده اذخر مکی با عسل برای حمام درمانی (نشستن در محلول به زمان ۳۰ دقیقه).
• کیست رحم: جوشانده اذخر با ۲۰ گرم تباشیر هندی آسیابشده (۳۰ تا ۴۵ دقیقه حمام درمانی).
• خارش و سوزش: ترکیب اذخر با ۲۰ گرم پودر تخم خرفه و نصف لیوان عسل.
• تقویت دیواره رحم: جوشانده اذخر با ۱۰۰ گرم حنا.
• کوچک کردن رحم: جوشانده اذخر و خولنجان.
• گوشت زائد رحم: جوشانده اذخر با یک لیوان نمک دریا یا ترکیب آن با عسل، نمک دریا و قسط شیرین.
• ناباروری و تنظیم قاعدگی: به علت خاصیت قاعدهآور، به آمادگی رحم برای بارداری کمک مینماید.
هشدار: زنان باردار به علت خطر سقط جنین نباید از این گیاه استفاده کنند.
۴. خاصیت ضدعفونیکننده و ضدباکتریایی
خواص ضدباکتریایی اذخر مکی از رشد باکتریها پیشگیری نموده و در درمان عفونتهای مختلف، بهویژه عفونتهای زنان، مؤثر است.
۵. درمان کمخونی
این گیاه با بهبود سطح گلبولهای قرمز و هموگلوبین، به درمان کمخونی کمک مینماید.
احتیاط: اشخاص با پتاسیم پایین یا ضربان قلب نامنظم می بایست از استفاده آن پرهیز کنند.
۶. کم شدن استرس و تقویت سیستم ایمنی
آنتیاکسیدانهای قوی اذخر مکی سیستم ایمنی را تقویت نموده و بدن را در برابر استرس مقاوم میکنند.
۷. بهبود عملکرد مغز
استفاده اذخر مکی میتواند عملکرد شناختی مغز را بهبود بخشیده و به تمرکز و انجام خوبتر فعالیتهای روزمره کمک نماید.
۸. درمان سرماخوردگی و تب
دمنوش اذخر مکی مثل جوهر نعناع، تب، سرفه و علائم سرماخوردگی را کم شدن میدهد و به بهبود سریعتر کمک مینماید.
۹. بهبود مشکلات گوارشی
این گیاه در درمان نفخ، ورم معده و بهبود هضم غذا مؤثر است و میتواند مشکلات گوارشی ناشی از سردی مزاج را برطرف نماید.
۱۰. پتانسیل ضدسرطانی
تحقیقات اولیه، نشاندهنده پتانسیل اذخر مکی در مقابله با بعضی انواع سرطان است، هرچند نیاز به مطالعات زیادتری دارد.
بوی لیمومانند اذخر مکی ناشی از اسانسهای فرار آن است
روشهای استفاده اذخر مکی
اذخر مکی به شکلهای مختلفی استفاده میشود که هر یک کاربرد خاصی دارند:
دمنوش یا چای
برگها یا ریشههای اذخر مکی را میتوان بهصورت دمنوش آماده کردن نمود. این چای ادرارآور است، سوختوساز را افزایش میدهد و برای کم شدن وزن، تسکین گرگرفتگی قاعدگی و سندروم پیش از قاعدگی سودمند است.
جوشانده برای حمام درمانی
برای درمان مشکلات زنان، اذخر مکی را ۲۰ دقیقه در آب زیاد بجوشانید، بعد از خنک شدن با موادی مثل عسل، تباشیر هندی، تخم خرفه، حنا یا نمک دریا مخلوط نمایید و به زمان ۳۰ تا ۴۵ دقیقه در آن بنشینید (تا آب تا ناف برسد).
روغن اذخر مکی
روغن این گیاه برای ماساژ و تسکین دردهای مفصلی و عضلانی استفاده میشود. همچنین در صنایع آرایشی و بهداشتی (صابون، شامپو و عطر) کاربرد دارد.
نکته: قبل از استفاده موضعی، آزمون حساسیت پوستی انجام دهید.
مضمضه برای دنداندرد
جویدن یا مضمضه اذخر مکی میتواند به تسکین دنداندرد کمک نماید.
دمنوش اذخر مکی تب و سرماخوردگی را کم شدن میدهد
ترکیبات مؤثر اذخر مکی
ترکیب اذخر مکی با مواد مختلف تاثیرات درمانی آن را تقویت مینماید:
• با تباشیر هندی: درمان کیست و مشکلات رحم.
• با عسل: رفع عفونت زنان.
• با عسل، نمک دریا و قسط شیرین: درمان گوشت زائد رحم و تخمدان.
• با تخم خرفه و عسل: کم شدن خارش و سوزش واژن.
• با روغن زیتون: درمان خشکی واژن.
• با نمک دریا: رفع گوشت زائد رحم.
نکته های احتیاطی و موارد منع استفاده
• زنان باردار: به علت خاصیت قاعدهآور، استفاده اذخر مکی شاید خطر سقط جنین را افزایش دهد.
• اشخاص با پتاسیم پایین یا ضربان قلب نامنظم: می بایست از استفاده آن پرهیز کنند.
• اشخاص گرممزاج: استفاده زیاد شاید سبب سردرد شود؛ گلاب بهعنوان مصلح توصیه میشود.
• حساسیت پوستی: قبل از استفاده از روغن اذخر مکی، آزمون حساسیت انجام دهید.
• ریههای حساس: استنشاق طولانیزمان بوی گیاه شاید مشکلساز باشد.
• مشورت با پزشک: قبل از استفاده برای درمان بیماریهای ویژه، بهویژه در ترکیب با داروها، با پزشک یا متخصص طب سنتی مشورت نمایید.
اذخر مکی علاوه بر مصارف دارویی، در صنایع آرایشی و بهداشتی (تولید صابون، شامپو و عطر) و حتی در ساخت محصولات سنتی مثل خوشبوکنندهها کاربرد دارد. در فرهنگ اسلامی، این گیاه به علت فراوانی در مکه و کاربردهای سنتی، ارزش ویژهای دارد.
اذخر مکی برای زنان باردار ممنوع است
سوالات متداول در خصوص اذخر مکی
۱. آیا اذخر مکی برای زنان باردار مناسب است؟
خیر، به علت خاصیت قاعدهآور، استفاده اذخر مکی در دوران بارداری شاید خطر سقط جنین را افزایش دهد و می بایست از آن پرهیز شود.
۲. چه کسانی نباید از اذخر مکی استفاده کنند؟
اشخاص با پتاسیم پایین یا ضربان قلب نامنظم.
اشخاص گرممزاج (شاید دچار سردرد شوند؛ گلاب بهعنوان مصلح توصیه میشود).
افرادی با ریههای حساس (استنشاق طولانیزمان بوی گیاه توصیه نمیشود).
افرادی که به روغن اذخر مکی حساسیت پوستی دارند (آزمون حساسیت ضروری است).
۳. آیا اذخر مکی در درمان سرطان مؤثر است؟
تحقیقات اولیه ای ، نشاندهنده پتانسیل ضدسرطانی اذخر مکی است، اما این موضوع نیاز به مطالعات زیادتری دارد و نباید بهعنوان درمان قطعی در نظر گرفته شود.
۴. چطور اذخر مکی را آماده کردن کنیم؟
اذخر مکی بهصورت برگ، ریشه، پودر یا روغن در عطاریهای معتبر و فروشگاههای آنلاین قابل آماده کردن است. موقع خرید، از اصالت محصول و معتبر بودن منبع اطمینان حاصل نمایید.
۵. آیا استفاده اذخر مکی عوارض جانبی دارد؟
در صورت استفاده بیش از حد یا بدون رعایت احتیاط، شاید عوارضی مثل سردرد (در اشخاص گرممزاج)، حساسیت پوستی (با روغن) یا تحریک ریه (با استنشاق زیاد) ایجاد شود. مشورت با پزشک یا متخصص طب سنتی توصیه میشود.
۶. برای چه اذخر مکی بوی لیمو دارد؟
بوی لیمو مثل اذخر مکی ناشی از اسانسهای فرار (مثل سیترال) در ترکیبات آن است که این ویژگی آن را برای استفاده در صنایع آرایشی و بهداشتی (مثل صابون و عطر) محبوب نموده است.
۷. تفاوت اذخر مکی با علف لیمو چیست؟
اذخر مکی و علف لیمو از دید ظاهری و خواص مشابه هستند، اما شاید گونههای متفاوتی باشند. علف لیمو زیادتر در آشپزی و دمنوشها استفاده میشود، در حالی که اذخر مکی کاربردهای دارویی و سنتی قویتری دارد.
۸. آیا اذخر مکی برای پوست سودمند است؟
روغن اذخر مکی در محصولات آرایشی برای پاکسازی پوست و خوشبو کردن استفاده میشود، اما می بایست با احتیاط استفاده شود، زیرا شاید در بعضی اشخاص حساسیت ایجاد نماید.
نتیجهگیری
اذخر مکی با خواص ضدباکتریایی، ضدالتهابی، آنتیاکسیدانی و ادرارآور، یکی از ارزشمندترین گیاهان دارویی در طب سنتی و نوین است. از درمان بیماریهای زنان گرفته تا تسکین درد، بهبود کمخونی و تقویت سیستم ایمنی، این گیاه کاربردهای گستردهای دارد. با این حال، استفاده آن می بایست با احتیاط و تحت نظر متخصص انجام شود تا از عوارض احتمالی پیشگیری گردد. برای خرید اذخر مکی یا فرآوردههای آن، به عطاریهای معتبر یا منبع های آنلاین مطمئن مراجعه نمایید و از فواید این گیاه شگفتانگیز بهرهمند شوید.
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها