[ad_1]
اشنه نوعی خزه است که روی درختان بلوط و گردو میروید
خواص گیاه اشنه در طب سنتی: کاربردها، فواید و نکته های مهم
گیاه اشنه، خزهای معطر و دارویی است که روی درختانی مثل بلوط، صنوبر، گردو و سایر درختان میروید. این گیاه در طب سنتی با نامهای مختلفی از جمله آلک، دوآله، دوآلک شناخته میشود. اشنه به علت ترکیبات شیمیایی ویژه مثل لیکنین (نوعی نشاسته)، هم ارزش غذایی دارد و هم در درمان بیماریهای مختلف کاربرد گستردهای پیدا نموده است. در این نوشته، به بررسی جامع ویژگیها، خواص دارویی، طریقه استفاده، عوارض و نکته های مرتبط با گیاه اشنه میپردازیم.
اشنه روییده بر بلوط طبعی سرد و خشک دارد
گیاه اشنه چیست؟
اشنه نوعی خزه است که بهصورت رشتههای باریک و مسطح به شاخههای درختان میپیچد و به رنگهای سفید و سیاه یافت میشود. نوع سفید آن مرغوبتر و معطرتر است، در حالی که نوع سیاه کیفیت پایینتری دارد. اشنهای که روی درختان بلوط و گردو میروید، به علت بوی خوش و خواص درمانی، در طب سنتی و حتی در گذشته بهعنوان عطر و جزء عنبر خوشبو مورد استفاده قرار میگرفت. در مناطق شمالی ایران به نام آلک یا دوآلک شناخته میشود.
از دید ظاهری، اشنه شبیه ریسمانهای بافتهشده است که به شاخههای درختان متصل میشود. مرغوبترین نوع آن، سفیدرنگ، معطر و دارای بافت یکنواخت در هر دو طرف است.
ترکیبات شیمیایی اشنه
اشنه شامل مادهای به نام لیکنین است که نوعی نشاسته بوده و ارزش غذایی و دارویی دارد. این ترکیب به اشنه خاصیت تقویتکنندگی و درمانی بخشیده و آن را به گزینهای مناسب برای مصارف غذایی و دارویی تبدیل نموده است.
طبیعت گیاه اشنه
طبق نظر حکمای طب سنتی، طبیعت اشنه معتدل است. با این حال، ابنسینا آن را در عین اعتدال، قابض میداند. بعضی حکما معتقدند اشنهای که روی درخت بلوط میروید، طبعی سرد و خشک دارد. این تفاوت در طبیعت، بسته به نوع درخت میزبان و شرایط رشد گیاه، شاید بر خواص درمانی آن تأثیر بگذارد.
بخور اشنه سردرد و مشکلات عصبی را تسکین میدهد
خواص گیاه اشنه در طب سنتی
اشنه به علت خواص قابض، محلل ، ملین و عطر خوش، در طب سنتی برای درمان بیماریهای مختلف استفاده میشود. در ادامه، مهمترین فواید درمانی این گیاه آورده شده است:
۱. تقویت قلب و اعصاب
دمنموده اشنه مقوی قلب است و برای رفع خفقان (تپش قلب یا اضطراب) و تقویت سیستم عصبی سودمند است. بهعنوان یک گیاه مفرح و روحافزا شناخته میشود و حس نشاط و شادابی را تقویت مینماید. برای درمان بیماریهای عصبی مثل صرع، تشنج و فلج، بهویژه اگر با عسل استفاده شود، مؤثر است.
۲. بهبود مشکلات گوارشی
اشنه معده را تقویت نموده و بوی خوشی به آن میبخشد. بهعنوان یک گیاه ضد نفخ، دلآشوب، تهوع و یبوست را برطرف مینماید. خاصیت قابض آن به درمان اسهال کمک مینماید.
به بهبود هضم غذا کمک نموده و میتواند در رژیمهای لاغری بهعنوان یک مکمل گوارشی عمل نماید.
۳. درمان سنگ کلیه و مثانه
دمنموده اشنه به خرد کردن سنگهای مثانه و کم شدن دردهای کلیوی کمک مینماید.
۴. تسکین دردهای کبدی
اشنه برای رفع درد کبد و باز کردن انسدادهای کبد و طحال (مفتح سده) سودمند است.
۵. خواص برای زنان
نشستن در آب دمنموده اشنه برای تسکین دردهای قاعدگی، تنظیم عادت ماهیانه و رفع ورمهای گرم مؤثر است. برای درمان اختناق رحم (مشکلات رحمی) از بخور یا دمنموده آن استفاده میشود.
۶. خواص برای کودکان
اشنه خیساندهشده در سرکه خاصیت خوابآوری دارد خوابآور دارد و بهویژه برای کودکان مناسب است.
۷. درمان مشکلات چشمی
چکاندن قطرهای از آب خیسنموده اشنه (بهویژه نوع روییده بر درخت بلوط) برای کم شدن التهاب و حرارت چشم سودمند است.
۸. درمان مشکلات پوستی و سوختگی
پاشیدن گرد اشنه برای رفع بوی بد زیر بغل و بهبود زخمها مؤثر است. ضماد نوع خاصی از اشنه (موسیوس مارین) که در دریا روی مرجانها و بقایای دریایی میروید، برای درمان سوختگیها خیلی سودمند است.
۹. خنثیکننده سموم
اشنه برای خنثی کردن زهر گزندگان سمی مثل عقرب توصیه شده است.
۱۰. تسکین سردرد و مشکلات عصبی
بخور اشنه برای رفع سردرد، صرع و سکته سودمند است. دود آن در بینی برای درمان اختناق رحم و صرع کاربرد دارد.
۱۱. کمک به لاغری
اگرچه اطلاعات مستقیمی در خصوص تأثیر اشنه بر لاغری وجود ندارد، اما خواص ضد یبوست، ضد نفخ و تقویتکننده معده آن میتواند به بهبود هضم و تسریع فرآیند کم شدن وزن کمک نماید.
پودر اشنه به بهبود زخمهای پوستی کمک مینماید
طریقه استفاده گیاه اشنه
اشنه به دو صورت داخلی و موضعی استفاده میشود:
استفاده داخلی:
• دمنموده: ۱۲ گرم اشنه خشک را مثل چای دم نموده و برای مشکلات گوارشی، قلبی و عصبی استفاده نمایید.
• خیسانده در سرکه: برای خاصیت قابض و خوابآوری، بهویژه در کودکان.
استفاده موضعی:
• ضماد: از اشنه تازه یا خشک بهصورت پماد برای سوختگی و مشکلات پوستی استفاده میشود.
• پودر اشنه: برای رفع بوی بد زیر بغل و بهبود زخمها.
• بخور: برای سردرد، صرع و مشکلات عصبی.
• نشستن در آب دمنموده: برای تسکین دردهای رحمی و تنظیم قاعدگی.
• مقدار مجاز استفاده: حداکثر ۱۲ گرم در روز، تحت نظر متخصص طب سنتی.
عوارض گیاه اشنه
استفاده بیش از حد اشنه شاید به رودهها صدمه برساند. به همین علت، می بایست با احتیاط و تحت نظر پزشک یا متخصص طب سنتی استفاده شود.
برای کم شدن عوارض گوارشی اشنه، توصیه میشود آن را همراه با انیسون استفاده نمایید.
اشنه سفید و معطر از کیفیت بالاتری برخوردار است
سوالات متداول در خصوص گیاه اشنه
۱. طبع گیاه اشنه چیست؟
طبق نظر حکمای طب سنتی، طبیعت اشنه معتدل است. ابنسینا آن را قابض میداند، اما اشنه روییده بر درخت بلوط طبعی سرد و خشک دارد.
۲. گیاه اشنه برای چه کسانی مناسب است؟
اشنه برای افرادی که مشکلات گوارشی (نفخ، یبوست، اسهال)، دردهای کبدی، مشکلات عصبی (صرع، تشنج)، دردهای قاعدگی یا التهاب چشمی دارند، مناسب است. همچنین برای کودکان بهعنوان خوابآور (در مقادیر کم) کاربرد دارد.
۳. آیا گیاه اشنه برای لاغری سودمند است؟
اطلاعات مستقیمی در خصوص اثر اشنه بر لاغری وجود ندارد، اما خواص ضد یبوست، ضد نفخ و تقویتکننده معده آن میتواند به بهبود هضم و تسریع روند کم شدن وزن کمک نماید.
۴. چطور میتوان اشنه مرغوب را تشخیص داد؟
اشنه مرغوب سفیدرنگ، معطر و دارای بافت یکنواخت در هر دو طرف است. نوع سیاه آن کیفیت پایینتری دارد. اشنه روییده بر درختان بلوط و گردو معمولاً مرغوبتر است.
۵. از کجا میتوان گیاه اشنه آماده کردن نمود؟
اشنه را میتوان از عطاریهای معتبر یا فروشگاههای آنلاین گیاهی آماده کردن نمود. حتماً از کیفیت و اصالت محصول مطمئن شوید.
سخن پایانی
گیاه اشنه با خواص دارویی و غذایی متنوع، از تقویت قلب و معده گرفته تا تسکین دردهای کبدی، قاعدگی و مشکلات پوستی، یکی از گیاهان ارزشمند در طب سنتی است. همچنین، پودر خشکشده آن بهعنوان دئودورانت طبیعی برای رفع بوی بد بدن کاربرد دارد. برای بهرهمندی از فواید اشنه، حتماً از منبع های معتبر آماده کردن نمایید و پیش از استفاده با متخصص طب سنتی مشورت کنید تا از عوارض احتمالی پیشگیری شود.
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها