[ad_1]
کولیت میکروسکوپی یک بیماری التهابی روده است
راههای تشخیص و درمان کولیت میکروسکوپی؛ همه چیز در خصوص این بیماری گوارشی
کولیت میکروسکوپی یک بیماری التهابی روده (IBD) است که سبب التهاب مزمن در پوشش داخلی روده بزرگ میشود و به اسهال آبکی و پیوسته منجر میگردد. این التهاب در عکس ها روشهای تصویربرداری مثل کولونوسکوپی قابل مشاهده نیست و تنها با بررسی نمونهای از بافت روده زیر میکروسکوپ قابل تشخیص است.
دلیل دقیق کولیت میکروسکوپی به طور کامل شناخته نشده است. شواهد نشان میدهد که ترکیبی از عوامل میتواند سبب عکس العمل غیرعادی سیستم ایمنی و التهاب در روده بزرگ شود. حدود ۷۰۰,۰۰۰ نفر در ایالات متحده به کولیت میکروسکوپی مبتلا هستند. این بیماری زیادتر در اشخاص مسن و کسانی که دچار اختلالات خودایمنی مثل بیماری سلیاک هستند، شایع است. درمان قطعی برای کولیت میکروسکوپی وجود ندارد، اما زیادتر اشخاص میتوانند با استفاده داروها و تغییر سبک زندگی این بیماری را مدیریت کنند.
این بیماری سبب اسهال مزمن غیرخونی میشود
انواع کولیت میکروسکوپی
دو نوع کولیت میکروسکوپی وجود دارد: لنفوسیتی و کلاژنی. متخصصان نوع کولیت میکروسکوپی را با مشاهده بافت روده زیر میکروسکوپ مشخص میکنند. این دو نوع تغییرات متفاوتی در بافت روده ایجاد میکنند اما علائم و درمان یکسانی دارند.
کولیت لنفوسیتی
در کولیت لنفوسیتی، پوشش داخلی روده بزرگ (مخاط) شامل تعداد بسیاری لنفوسیت (سلولهای سفید خون) است، ۲۰ یا زیادتر در هر ۱۰۰ سلول. در مخاط سالم روده بزرگ، معمولاً کمتر از ۵ لنفوسیت در هر ۱۰۰ سلول وجود دارد. در این نوع کولیت، لایه کلاژنی زیر مخاط روده نیز شاید کمی ضخیمتر از حد طبیعی باشد.
کولیت کلاژنی
در کولیت کلاژنی، لایه کلاژنی زیر پوشش روده ضخیمتر از حد طبیعی است و قطر آن به بیش از ۱۰ میکرومتر میرسد. در بافت سالم روده، قطر این لایه کلاژنی معمولاً ۳-۴ میکرومتر است. بعضی اشخاص مبتلا به کولیت کلاژنی شاید تعداد لنفوسیتهای کمی افزایشیافته در مخاط روده نیز داشته باشند.
علائم معمولاً شامل اسهال آبکی و درد شکمی است
علائم کولیت میکروسکوپی
علائم کولیت میکروسکوپی معمولاً بهتدریج ظاهر میشوند، اما حدود ۴۰٪ از اشخاص مبتلا به این بیماری آغاز ناگهانی علائم را تجربه میکنند. این علائم شاید به مرور زمان پیشرفت نموده و بدتر شوند. دورههایی از بهبود (زمانهایی با علائم کم یا بدون علائم) و عود مجدد (زمانهایی که علائم بازمیگردند یا تشدید میشوند) نیز در این بیماری شایع است.
اسهال مزمن، آبکی و غیرخونی شایعترین نشانه کولیت میکروسکوپی است. اشخاص مبتلا شاید بین ۳ تا ۸ بار در روز دچار اسهال شوند، اما در زمان عود علائم، تعداد حرکت های روده شاید به ۱۵ بار در روز برسد. علاوه بر اسهال، علائم دیگر کولیت میکروسکوپی شامل موارد زیر است:
• درد شکم
• نیاز فوری به اجابت مزاج
• بیاختیاری مدفوع (ناتوانی در کنترل حرکت های روده)
• خستگی
• کم شدن وزن
بعضی اشخاص شاید علائم کمتر شایعی مثل موارد زیر را تجربه کنند:
• درد یا قرمزی چشم، تاری دید یا حساسیت به نور
• درد مفاصل
• دردهای عضلانی
• یبوست
• زخمهای دهانی
• تورم غدد لنفاوی
• حالت تهوع و استفراغ
علل کولیت میکروسکوپی
اگرچه دلیل دقیق کولیت میکروسکوپی هنوز مشخص نیست، تحقیقات نشان میدهد عوامل ژنتیکی، عدم تعادل میکروارگانیسمهای روده و فعالیت غیرطبیعی سیستم ایمنی میتوانند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند.
عکس العمل ایمنی غیرطبیعی
التهاب در پوشش روده شاید به علت یک عکس العمل ایمنی غیرطبیعی ایجاد شود، جایی که سیستم ایمنی بدن بهاشتباه به بافت روده حمله نموده و التهاب ایجاد مینماید.
افرادی که به اختلالات خودایمنی مبتلا هستند (بیماریهایی که در آنها سیستم ایمنی به بافتهای سالم حمله مینماید) شاید زیادتر در معرض التهاب روده باشند. بیماریهایی مثل سلیاک، دیابت نوع ۱ و آرتریت روماتوئید با افزایش خطر کولیت میکروسکوپی مرتبط هستند.
عوامل ژنتیکی
بعضی شواهد نشان میدهند که کولیت میکروسکوپی در خانوادهها به ارث میرسد. محققان در حال بررسی ارتباط احتمالی بین بعضی ژنهای ارثی و خطر ابتلا به کولیت میکروسکوپی هستند. یک مطالعه نشان داد که سابقه خانوادگی بیماری کرون میتواند با افزایش خطر کولیت میکروسکوپی مرتبط باشد، اما تحقیقات زیادتری برای تعیین نقش ژنتیک در ایجاد این بیماری موردنیاز است.
عدم تعادل میکروبیوم روده
میکروبیوم روده مجموعهای از باکتریها و دیگر میکروارگانیسمهای موجود در دستگاه گوارش است. یک میکروبیوم متعادل و متنوع برای حفظ سلامت گوارش ارزش دارد. بعضی تحقیقات نشان میدهند عواملی که سبب اختلال یا عدم تعادل در میکروبیوم روده میشوند، مثل عفونتهای قبلی یا استفاده بعضی داروها، شاید در توسعه کولیت میکروسکوپی نقش داشته باشند.
ژنتیک میتواند در ایجاد کولیت میکروسکوپی نقش داشته باشد
عوامل خطر
کولیت میکروسکوپی میتواند هر فردی را تحت تأثیر قرار دهد، اما بعضی عوامل خطر ابتلا به این بیماری را افزایش میدهند:
• سن: کولیت میکروسکوپی زیادتر در اشخاص مسنتر، یعنی ۶۰ سال به بالا، شایع است.
• جنسیت: زنان نسبت به مردان نرخ بالاتری از کولیت میکروسکوپی دارند.
• بعضی داروها: استفاده بعضی داروها با افزایش خطر کولیت میکروسکوپی مرتبط است، از جمله داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)، مهارکنندههای پمپ پروتون، بازدارندههای بازجذب انتخابی سروتونین (SSRIs – داروهای ضدافسردگی)، هورموندرمانی جایگزین (HRT)، قرصهای ضدبارداری، بتابلاکرها و استاتینها.
• بیماریهای زمینهای: افرادی که به بیماریهای خودایمنی مثل سلیاک، دیابت، اختلالات تیروئیدی و آرتریت روماتوئید مبتلا هستند، زیادتر در معرض کولیت میکروسکوپی قرار دارند.
• سیگار کشیدن: استفاده تنباکو خطر ابتلا به کولیت میکروسکوپی را افزایش میدهد.
تشخیص کولیت میکروسکوپی
فرآیند تشخیص معمولاً با سوالهایی از سوی ارائهدهنده خدمات بهداشتی در خصوص علائم شما، از جمله زمان و شدت آنها، آغاز میشود. پزشک همچنین شاید در خصوص سابقه پزشکی، ابتلا به بیماریهای خودایمنی و تاریخچه سلامت خانوادهتان سؤال نماید. آنها همچنین شاید در خصوص استفاده داروها و سایر عوامل خطر، مثل استفاده سیگار، سؤال کنند. برای رد عفونتها یا سایر علل اسهال مزمن، پزشک شاید آزمایشهای مدفوع و خون را درخواست نماید.
اگر پزشک به کولیت میکروسکوپی مشکوک باشد، کولونوسکوپی تجویز خواهد نمود. کولونوسکوپی همراه با بیوپسی تنها راه قطعی برای تشخیص کولیت میکروسکوپی است. در طول کولونوسکوپی، پزشک گوارش (متخصص اختلالات گوارشی) یک لوله نازک و انعطافپذیر مجهز به نور و دوربین را از راه مقعد وارد روده مینماید تا پوشش روده بزرگ را مشاهده نماید.
از آنجا که التهاب ناشی از کولیت میکروسکوپی با دوربین قابل مشاهده نیست، پزشک نمونههای کوچکی از بافت پوشش روده بزرگ (بیوپسی) میگیرد و آنها را برای بررسی در آزمایشگاه ارسال مینماید. موقع بررسی نمونه در سطح میکروسکوپی، علائمی از کولیت میکروسکوپی مثل افزایش گلبولهای سفید خون و ضخیم شدن لایه کلاژنی قابل تشخیص خواهد بود.
کولیت میکروسکوپی معمولاً به سرطان تبدیل نمیشود
درمانهای کولیت میکروسکوپی
هدف اصلی درمان کولیت میکروسکوپی کم شدن التهاب برای بهبود شدت و تعداد دفعات علائم است. هدف نهایی دستیابی به دوره بهبودی (remission) است، به این معنا که التهاب به خوبی کنترل شده و علائمی ایجاد نمینماید. اگرچه کولیت میکروسکوپی درمان قطعی ندارد، اما استفاده از داروها و تغییرات سبک زندگی میتواند به کم شدن التهاب و کنترل علائم کمک نماید.
داروها
پزشکان برای مدیریت علائم و کم شدن التهاب پوشش روده بزرگ داروهایی را تجویز میکنند. بسته به شدت علائم، شاید پزشک موارد زیر را تجویز نماید:
• عوامل حجیمکننده: داروهایی مثل متاموسیل (psyllium) میتوانند به نگهداشتن آب در رودهها کمک نموده و اسهال آبکی را کم شدن دهند.
• ضد اسهالها: این داروها با کم شدن انقباضات عضلانی که محتویات روده را حرکت میدهند، اسهال را کنترل میکنند. از جمله این داروها میتوان به ایمودیوم (لوپرامید)، پپتو بیسمول (بیسموت ساب سالیسیلات) و لوموتیل (دیفنوکسیلات) اشاره نمود.
• کورتیکواستروئیدها: داروی انتوکورت (بودزوناید) یک کورتیکواستروئید خوراکی است که التهاب روده بزرگ را کم شدن میدهد. این دارو معمولاً برای استفاده کوتاهزمان (حدود هشت هفته) تجویز میشود و در این زمان بسیاری از اشخاص مبتلا به کولیت میکروسکوپی بهبود مییابند. در صورت برگشت علائم، پزشک شاید دوز کمتری را برای استفاده طولانیزمان تجویز نماید.
• گیرندههای اسید صفراوی: بعضی از اشخاص مبتلا به کولیت میکروسکوپی شاید تجمع اسید صفرا در رودهها را تجربه کنند که سبب اسهال میشود. داروهایی مثل کلستیرامین (با نامهای تجاری Prevalite و Questran Light) میتوانند به کم شدن این تجمع کمک کنند.
تغییرات سبک زندگی
تغییرات در سبک زندگی و رژیم غذایی میتوانند به مدیریت کولیت میکروسکوپی و کم شدن تعداد و شدت علائم کمک کنند:
• تغییر داروها: اگر داروهایی استفاده مینمایید که با عود کولیت میکروسکوپی مرتبط هستند، پزشک شاید داروی جایگزینی تجویز نماید.
• ترک سیگار: سیگار کشیدن میتواند التهاب روده را تحریک یا تشدید نماید. اگر سیگار میکشید و آماده ترک هستید، با پزشک در خصوص برنامههای ترک سیگار صحبت نمایید.
• پرهیز از غذاهای محرک: کافئین، الکل و شیرینکنندههای مصنوعی میتوانند علائم کولیت میکروسکوپی را بدتر کنند. همچنین شاید پزشک شما را به پرهیز از غذاهایی که به آنها حساس هستید، مثل محصولات لبنی در صورت عدم تحمل لاکتوز یا گلوتن در صورت ابتلا به سلیاک، توصیه نماید.
• هیدراته ماندن: در صورت ابتلا به اسهال مزمن، بدن مایعات و الکترولیتها را از دست میدهد. نوشیدن مقدار بسیاری مایعات در طول روز میتواند از کمآبی بدن پیشگیری نماید.
هیدراتاسیون کافی برای پیشگیری از کمآبی بدن مهم است
پیشگیری از کولیت میکروسکوپی
هیچ روش شناختهشدهای برای پیشگیری از کولیت میکروسکوپی وجود ندارد. با این حال، ایجاد تغییرات در رژیم غذایی شاید به کم شدن عود بیماری و ترویج بهبودی کمک نماید. یادداشت برداری از غذاها و نوشیدنیهایی که علائم شما را تحریک یا تشدید میکنند میتواند به شناسایی و اجتناب از آنها کمک نماید.
پیش از ایجاد تغییرات در رژیم غذایی خود، با پزشک یا یک متخصص تغذیه مشورت نمایید. آنها شاید براساس علائم و غذاهای محرک، رژیم خاصی را توصیه کنند. در کنار اجتناب از غذاهای محرک، نکته های زیر میتوانند به کم شدن علائم کمک کنند:
• وعدههای غذایی کوچک و مکرر در طول روز به جای سه وعده غذایی بزرگ استفاده نمایید.
استفاده غذاهای چرب و سرخشده را کم شدن دهید.
• از غذاهای پرفیبر مثل آجیل، دانهها، ذرت بوداده و سبزیجات برگدار پرهیز نمایید.
• از کافئین مثل قهوه، چای و نوشابهها اجتناب نمایید.
• در صورت عدم تحمل لاکتوز، استفاده محصولات لبنی را محدود نمایید.
شرایط مرتبط
اشخاص مبتلا به کولیت میکروسکوپی نسبت به اشخاص غیرمبتلا به این بیماری، نرخ بالاتری از اختلالات خودایمنی و آلرژیک دارند. تحقیقات نشان میدهد که عوامل ژنتیکی و محیطی مشترک در بروز این شرایط مرتبط نقش دارند. بعضی از شرایطی که احتمال ابتلا به آنها در اشخاص مبتلا به کولیت میکروسکوپی زیادتر است عبارتند از:
• بیماری سلیاک: بسیاری از اشخاص مبتلا به کولیت میکروسکوپی به بیماری سلیاک نیز دچار هستند. این بیماری خودایمنی سبب عدم تحمل گلوتن میشود و استفاده گلوتن عکس العمل ایمنی بیش از حد ایجاد نموده و به روده کوچک صدمه میرساند.
• بیماریهای تیروئید: اختلالات تیروئید سبب میشوند غده تیروئید (غدهای به شکل پروانه در گلو) هورمون تیروئید را به مقدار کم یا زیاد تولید نماید.
• دیابت نوع ۱: تحقیقات نشان میدهد که دیابت نوع ۱ در اشخاص مبتلا به کولیت میکروسکوپی ۸۰٪ شایعتر از جمعیت عمومی است. دیابت نوع ۱ یک بیماری خودایمنی است که در آن بدن به پانکراس حمله نموده و تولید انسولین کافی را متوقف مینماید.
• آرتریت روماتوئید (RA): خطر ابتلا به آرتریت روماتوئید در اشخاص مبتلا به کولیت میکروسکوپی دو برابر جمعیت عمومی است. آرتریت روماتوئید یک بیماری خودایمنی است که سبب حمله سیستم ایمنی به مفاصل میشود.
• آلرژیها: یک مطالعه کوچک نشان داد که ۲۶٪ از اشخاص مبتلا به کولیت میکروسکوپی دارای اختلالات آلرژیک مثل رینیت آلرژیک هستند و ۲۲٪ از این اشخاص به بعضی مواد غذایی آلرژی دارند.
زندگی با کولیت میکروسکوپی
کولیت میکروسکوپی میتواند یک موقعیت ناامیدکننده باشد؛ زیرا عدم اطمینان از زمان بروز علائم و تأثیرات آنها میتواند کیفیت زندگی را به طور قابلتوجهی تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، بسیاری از اشخاص مبتلا به کولیت میکروسکوپی با پیروی از برنامه درمانی و ایجاد تغییرات در سبک زندگی، تنها در چند هفته یا ماه به دوره بهبودی دست مییابند. اگر بیماری دوباره شعلهور شود، میتوانید اقداماتی برای برگشت به بهبودی انجام دهید.
کولیت میکروسکوپی به نظر نمیرسد که بر امید به زندگی تأثیر بگذارد. برخلاف سایر انواع IBD، مثل بیماری کرون و کولیت اولسراتیو، کولیت میکروسکوپی با افزایش خطر سرطان روده بزرگ همراه نیست.
اگر علائم کولیت میکروسکوپی دارید یا در صورت تشخیص بیماری، علائم شما با وجود درمان بدتر شده است، با پزشک خود مشورت نمایید. پزشک با شما همکاری خواهد نمود تا یک برنامه درمانی مؤثر پیدا نماید.
استفاده بیش از حد کافئین یا الکل شاید علائم را تشدید نماید
سوالات متداول در خصوص کولیت میکروسکوپی
۱. کولیت میکروسکوپی در چه سنی شایعتر است؟
کولیت میکروسکوپی شاید در هر سنی اشخاص را تحت تأثیر قرار دهد، اما اکثر اشخاص در سنین ۶۰ تا ۶۵ سالگی تشخیص داده میشوند.
۲. کدام مواد غذایی میتوانند کولیت میکروسکوپی را تشدید کنند؟
مواد غذایی تحریککننده کولیت میکروسکوپی شاید در اشخاص مختلف متفاوت باشد، اما موارد شایع شامل کافئین، الکل، لبنیات، شیرینکنندههای مصنوعی و گلوتن هستند.
۳. آیا پروبیوتیکها در درمان کولیت میکروسکوپی مؤثر هستند؟
بعضی شواهد نشان میدهند که پروبیوتیکهایی که شامل باکتریهای Boswellia serrata هستند شاید برای اشخاص مبتلا به کولیت میکروسکوپی سودمند باشند. با این حال، انجمن گوارش آمریکا (AGA) استفاده پروبیوتیکها را برای مدیریت کولیت میکروسکوپی توصیه نمینماید، زیرا زیادتر تحقیقات نشان میدهند که آنها در بهبود علائم تأثیر بسیاری ندارند.
۴. آیا کولیت میکروسکوپی خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش میدهد؟
خیر، برخلاف سایر بیماریهای التهابی روده مثل کرون و کولیت اولسراتیو، کولیت میکروسکوپی با افزایش خطر سرطان روده بزرگ همراه نیست.
۵. چطور کولیت میکروسکوپی تشخیص داده میشود؟
تنها راه قطعی تشخیص کولیت میکروسکوپی انجام کولونوسکوپی همراه با بیوپسی است. در این روش نمونه کوچکی از بافت روده گرفته و زیر میکروسکوپ بررسی میشود.
سخن پایانی
کولیت میکروسکوپی یکی از بیماریهای مزمن التهابی روده است که با علائمی مثل اسهال مزمن و درد شکمی خود را نشان میدهد. هرچند دلیل دقیق این بیماری هنوز به طور کامل شناخته نشده، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی، خودایمنی و سبک زندگی در ایجاد آن نقش دارند. با وجود اینکه درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد، بسیاری از اشخاص میتوانند با رعایت برنامه درمانی، استفاده داروها و ایجاد تغییرات در سبک زندگی به کنترل علائم و بهبود کیفیت زندگی خود دست یابند. اگر شما یا اطرافیانتان با علائم کولیت میکروسکوپی مواجه هستید، مراجعه به پزشک متخصص و پیگیری دقیق برنامه درمانی میتواند کمک بزرگی به کم شدن عوارض این بیماری نماید. همچنین، آگاهی زیادتر در خصوص محرکها و مدیریت بیماری نقش مهمی در کنترل آن دارد.
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها