[ad_1]
تغذیه در کوری سالمندی
آیا پدربزرگ یا مادربزرگی دارید که به مرور زمان دیدشان کم شدن یافته باشد؟ آیا میدانید نام این عارضه چیست و دلیل بروز آن چه میباشد؟ این عارضه دژنراسیون ماکولار نام دارد.
دژنراسیون ماکولا (macular degeneration)
دژنراسیون ماکولا۱ (AMD ) شایعترین دلیل کوری سالمندان در جهان است! در این بیماری ماکولا یا لکه زرد تخریب میشود. ماکولا قسمت حساس به نور شبکیه و مسئول دید مستقیم و واضح است که برای کارهای دقیق مثل خواندن و رانندگی ضروری است.
دژنراسیون ماکولا در اشخاص بالای ۶۵ سال شایعتر بوده و زنان زیادتر به این بیماری مبتلا میشوند. اکثر موارد این بیماری با افزایش سن به وجود میآیند. این بیماری میتواند عارضهی بعضی داروها نیز باشد.
همچنین به نظر میرسد ارث نیز در ابتلا به این بیماری نقش داشته باشد. پس اگر خانواده شما به این عارضه مبتلا هستند، ژن این بیماری در بدن شما هم وجود دارد.
دژنراسیون ماکولا بر دو نوع است: خشک (Dry) و تَر (Wet). نوع خشک شایعتر بوده و حدود ۹۰درصد بیماران به این نوع مبتلا میشوند. نوع تَر معمولاً با کم شدن دید شدیدتر و جدیتری همراه است.
دلیل دقیق این بیماری هنوز شناخته نشده است. نوع خشک شاید بر اثر پیر و نازک شدن بافت ماکولا، رسوب رنگدانه ها در ماکولا و یا ترکیبی از این دو ایجاد شود. در نوع تَر عروق خونی جدید در زیر شبکیه رشد نموده و خون و مایع از آنها نشت مینماید. این نشت باعث مرگ سلولهای شبکیه شده و سبب ایجاد نقاط کور در دید مرکزی میشود.
تأثیر رژیم غذایی بر دژنراسیون ماکولار
بسیاری از پژوهشگران و چشم پزشکان معتقدند که عوامی محیطی نقش بسزایی در بروز این بیماری دارند. یکی از این عوامل محیطی مواد غذایی مصرفی ما و عادات غذایی ماست. بعضی از ترکیبات غذاها مثل روی، لوتئین، بعضی از اسیدهای آمینه و ویتامینهای A، C و E به کم شدن خطر ابتلا به بیماری کمک نموده و یا پیشرفت AMD خشک را نماید میکنند.
تحقیقات نشان داده است استفاده بعضی از انواع کربوهیدراتها میتوانند با بروز این بیماری ارتباط داشته باشند. عادت به استفاده مواد نشاستهای با اندیس گلیسمیک بالا، باعث تسریع بروز این بیماری میشود. کربوهیدراتهایی که اندیس گلیسمیک بالا دارند، بعد از استفاده به شتاب به قندهای ساده شکسته شده و سریعتر قند خون را بالا میبرند.
بتائین در ماهی، غلات، اسفناج وجود دارد و متیونین یک اسید آمینهی ضروری است که در منبع های غذایی پروتئینی مثل گوشت مرغ، ماهی و محصولات لبنی وجود دارد
کیک و شیرینیها، پنیر پیتزا، نانی که از آرد سفید آماده کردن شده باشد و شکر به شتاب به قندهای ساده تجزیه میشوند. در مقابل نانهایی که با آرد سبوس دار و آرد جو آماده کردن شده باشد، برنج قهوهای و سبزیجات با شتاب کمتری تجزیه میشوند و قند خون را کندتر بالا میبرند.
بررسی بیش از ۴ هزار فرد سالمند بین ۵۰ تا ۸۰ سال نشان داد استفاده کربوهیدراتهایی با اندیس گلیسمیک بالا تأثیر مهمی بر روند بیماری دژنراسیون ماکولار دارد. شکر، سوخت سلولهای بدن است لیکن مقدار زیاد آن باعث تخریب پروتئینهای موجود در سلولها میشود. تجمع گلوکز در سلولها خصوصاً سلولهای چشم که خیلی حساس هستند باعث کم شدن عمر این سلولها میشود.
افزایش سریع قند خون بعد از استفاده این مواد غذایی میتواند باعث صدمه مویرگهای ظریف بافت چشم شود. استفاده این نوع مواد نشاستهای نه تنها برای چشمهای اشخاص مسن خطرناک است بلکه زمینه ساز بروز بسیاری از بیماریها از جمله دیابت، بیماریهای قلبی و عروقی و بعضی از سرطانها خواهد شد.
چربیها نیز شاید در این میان نقش داشته باشند. استفاده اسیدهای چرب امگا-۳ که در ماهی به میزان فراوانی یافت میشود اثر حفاظتی در مقابل دژنراسیون ماکولا دارد. از سوی دیگر، استفاده اسیدهای چرب امگا-۶ که در روغنهای نباتی یافت میشوند خطر ابتلا را افزایش میدهد.
استفاده رژیم غذایی غنی از ویتامین D و مواد مقوی سودمندی چون بتائین و متیونین میتواند باعث کم شدن دژنراسیون ماکولار شود. مطالعاتی که اخیراً در دانشگاه تافس آمریکا به انجام رسیده تایید کننده این مسأله است. در این مطالعات دوقلوهایی شرکت نمودند که متولد جنگ جهانی دوم بودند. این دوقلوهای همسان دارای ژن مشترک بودند ولی میزان تماس آنها با عوامل محیطی متفاوت بود.
نتایج مقایسه این شرایط مختلف محیطی نشان داد هرچه اشخاص میزان زیادتری در معرض دود سیگار بودند صدمه های چشمی و میزان دژنراسیون ماکولار در آنها بالاتر بود.
همانطور که بیان شد این صدمه چشمی دوران پیری جنبه ارثی دارد و عوامل ژنتیکی در بروز آن دخیل هستند.
مطالعهی این دوقلوهای مسن نشان داد با وجود این که هر دو قل ژن مشترکی داشتند ولی میزان بروز بیماری در آنها کاملاً متفاوت بود و این مسأله ناشی از تأثیر عوامل محیطی بر بروز و شدت بیماری بود.
دانشمندان ژنتیک دانشگاه تافس دریافتند هرچه اشخاص در دوران زندگی خود از سبزیجات و میوهجات زیادتری استفاده کنند و سیگار نکشند، میزان ابتلا به این عارضه کم شدن مییابد حتی اگر ژن این بیماری در بدن آنها وجود داشته باشد.
استفاده مواد غذایی شامل ویتامین D مثل ماهی و شیر باعث کم شدن بروز دژنراسیون ماکولار میشود زیرا این ویتامین خاصیت ضد التهابی دارد. این ویتامین از تشکیل عروق خونی جدید در زیر ماکولا پیشگیری مینماید، در نتیجه مانع از خونریزی در این ناحیه و از دست دادن کامل دید میشود.
دریافت مقدار زیادتری از بتائین و متیونین، باعث نماید شدن روند بروز بیماری میشود. این دو ماده با تاثیرات اپیژنتیکی در بدن، باعث تغییراتی در ژن عامل بروز بیماری میشوند.
افزایش سریع قند خون بعد از استفاده این مواد غذایی میتواند باعث صدمه مویرگهای ظریف بافت چشم شود. استفاده این نوع مواد نشاستهای نه تنها
برای چشمهای اشخاص مسن خطرناک است بلکه زمینه ساز بروز بسیاری از بیماریها از جمله دیابت، بیماریهای قلبی و عروقی و بعضی از سرطانها خواهد شد
بتائین یا تری متیل گلیسین یک ترکیب آمونیوم چهار وجهی است که نخستین بار در چغندر قند کشف شد. بتائین مادهای است سفید رنگ و گرانوله که یکی از متابولیتهای کولین است و به عنوان یک دهندهی گروه متیل عمل مینماید. بتائین در ماهی، غلات، اسفناج وجود دارد و متیونین یک اسید آمینهی ضروری است که در منبع های غذایی پروتئینی مثل گوشت مرغ، ماهی و محصولات لبنی وجود دارد.
تحقیقات نشان داده است که ویتامینها و آنتی اکسیدان نظیر بتا-کاروتن (ویتامین A) و ویتامینهای C و E شاید ماکولا را در برابر تخریب محافظت کنند.
در مطالعهای که بر روی ۳۶۰۰ بیمار انجام شد نشان داد استفاده ویتامینهای C و E، بتا-کاروتن و روی، خطر پیشرفت بیماری را در بعضی بیماران تا ۲۸درصد کم شدن میدهد.
این یافتهها باعث میشوند تا پژوهشگران به بیماران در خطر ابتلا به AMD پیشرفته توصیه کنند آنتی اکسیدان و روی به مقادیر زیر استفاده کنند. مقادیر توصیه شده به شرح زیرند:
* ۵۰۰ میلی گرم ویتامین C
* ۴۰۰ واحد ویتامین E
* ۱۵ میلی گرم بتا-کاروتن
* و ۸۰ میلی گرم اکسید روی
علائم و درمان دژنراسیون ماکولا
دژنراسیون ماکولا میتواند باعث کم شدن دید تدریجی یا ناگهانی شود. اگر خطوط مستقیم را موجدار میبینید، دیدتان تار است، یا لکههای تیره در مرکز دید خود میبینید احتمال دارد که دچار علائم اولیه دژنراسیون ماکولا شده باشید.
استفاده مواد غذایی شامل ویتامین D مثل ماهی و شیر باعث کم شدن بروز دژنراسیون ماکولار میشود زیرا این ویتامین خاصیت ضد التهابی دارد
در بسیاری موارد قبل از اینکه بیمار دچار علائم شود چشم پزشک علائم اولیه بیماری را در معاینه تشخیص میدهد. این کار معمولاً از راه آزمون میدان بینایی صورت میگیرد. این بیماری درمان قطعی ندارد ولی بعضی داروها و درمان با لیزر برای پیشگیری از پیشرفت بیمار و یا حتی بهبود دید وجود دارد.
در آخر رعایت اصول تغذیهای صحیح مثل استفاده زیادتر مواد غذایی سودمند و حذف سیگار مانع از بروز این بیماری شده و یا روند آنرا با تداخلات ژنتیکی نماید مینماید.
منبع:tebyan.net
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها