آستمیزول و عوارض جانبی ناخوشایند آن

• نام دارو: آستمیزول

• نام لاتین: Astemizole

• نام تجاری: Hismanal

• رده دارویی: آنتی هیستامین

• اشکال دارویی: قرص

• فروش دارو: با نسخه

• آستمیزول دارویی است که قبلا برای درمان بیماری های آلرژیک مثل تب یونجه، کهیر و رینیت آلرژیک استفاده می شد. این دارو به دسته ای از داروها به نام آنتی هیستامین ها تعلق دارد که با مسدود کردن عملکرد هیستامین در بدن عمل می کنند و در نتیجه علائم آلرژی مثل خارش، عطسه و آبریزش بینی را کم شدن می دهند.

• با این حال، آستمیزول به علت پتانسیل آن برای ایجاد عوارض جانبی جدی قلبی مثل آریتمی، دیگر به طور گسترده مورد استفاده قرار نمی گیرد. با آنتی هیستامین های جدیدتر که ایمن تر و موثرتر هستند جایگزین شده است. امروزه از آستمیزول عمدتاً در مطالعات تحقیقاتی برای بررسی تاثیرات آن بر شرایط مختلف پزشکی استفاده می گردد.

آستمیزول به علت پتانسیل ایجاد عوارض جانبی جدی در شرایط ویژه منع استفاده دارد. در اینجا بعضی از موارد منع استفاده آستمیزول وجود دارد:

• حساسیت مفرط: آستمیزول نباید در بیمارانی که حساسیت مفرط شناخته شده به دارو یا هر یک از اجزای آن دارند استفاده شود.

• طولانی شدن QT: آستمیزول قادر هست سبب طولانی شدن فاصله QT شود که شاید منجر به آریتمی های قلبی جدی شود. در بیماران با سابقه طولانی شدن QT یا در بیمارانی که داروهایی استفاده می کنند که قادر هستند سبب طولانی شدن QT شوند، نباید استفاده شود.

• نارسایی کبدی: آستمیزول در کبد متابولیزه می گردد و در بیماران مبتلا به نارسایی شدید کبدی نباید استفاده شود.

• نارسایی کلیوی: آستمیزول عمدتاً از راه کلیه ها دفع می گردد و در بیماران مبتلا به نارسایی شدید کلیوی می بایست با احتیاط استفاده شود.

• بارداری و شیردهی: آستمیزول نباید در دوران بارداری یا شیردهی استفاده شود، زیرا ایمنی آن در این جمعیت ها ثابت نشده است.

• کودکان: آستمیزول نباید در کودکان زیر ۱۲ سال استفاده شود، زیرا ایمنی و اثربخشی آن در این جمعیت ثابت نشده است.

توجه به این نکته ضروری است که این فهرست جامع نیست و شاید بسته به سابقه پزشکی فرد بیمار و سایر عوامل، موارد منع استفاده دیگری برای آستمیزول وجود داشته باشد. مثل همیشه، بیماران می بایست قبل از استفاده هر دارویی با پزشک خود مشورت کنند.

• سن بیمار

• نوع و شدت بیماری تحت درمان

• روش عکس العمل به نخستین مقدار مصرفی دارو

• سایر شرایط پزشکی بیمار

• مقدار استفاده: دوز معمول توصیه شده آستمیزول برای بزرگسالان ۱۰ میلی گرم یک بار در روز است. دوز شاید بر پایه جواب و تحمل بیمار به دارو تنظیم شود.

• روش استفاده: آستمیزول به صورت خوراکی معمولاً با یک لیوان آب استفاده می گردد. آن را میتوان به همراه غذا یا بدون آن صرف نمود.

• زمان استفاده: آستمیزول می بایست هر روز در ساعت معینی استفاده شود تا سطح ثابتی از دارو در بدن حفظ شود.

• زمان درمان: زمان درمان با آستمیزول به موقعیت و جواب بیمار به دارو بستگی دارد. پیروی از دستورالعمل های ارائه دهنده مواظبت های بهداشتی در مورد طول زمان درمان خیلی مهم است.

مجدداً ذکر این نکته اساسی است که آستمیزول به علت پتانسیل آن برای ایجاد عوارض جانبی جدی قلبی دیگر به طور گسترده مورد استفاده قرار نمی گیرد. بیماران می بایست همیشه قبل از استفاده هر دارویی با ارائه دهنده مواظبت های بهداشتی خود مشورت کنند و دستورالعمل های آنها را در مورد دوز و استفاده دنبال کنند.

آستمیزول با عوارض جانبی متعددی همراه بوده است که بعضی از آنها قادر هستند جدی باشند. در اینجا بعضی از عوارض جانبی احتمالی آستمیزول آورده شده است:

• آریتمی های قلبی: آستمیزول با خطر آریتمی های جدی قلبی، از جمله تورساد د پوینت و فیبریلاسیون بطنی همراه است. این آریتمی ها قادر هست تهدید کننده زندگی باشد.

• طولانی شدن QT: آستمیزول قادر هست سبب طولانی شدن فاصله QT شود که شاید منجر به آریتمی های قلبی جدی شود.

• خواب آلودگی: آستمیزول شاید سبب خواب آلودگی شود که قادر هست توانایی بیمار را برای انجام کارهایی که نیاز به هوشیاری دارند، مثل رانندگی، مختل نماید.

• خشکی دهان: آستمیزول شاید سبب خشکی دهان شود که قادر هست غمگین کننده باشد.

• سردرد: آستمیزول شاید در بعضی از بیماران سبب سردرد شود.

• تهوع و استفراغ: آستمیزول شاید در بعضی بیماران سبب تهوع و استفراغ شود.

• درد شکم: آستمیزول شاید در بعضی از بیماران سبب درد شکم شود.

• بثورات پوستی: آستمیزول شاید در بعضی بیماران سبب ایجاد بثورات پوستی شود.

• افزایش آنزیم های کبدی: آستمیزول شاید سبب افزایش آنزیم های کبدی در بعضی بیماران شود.

توجه به این نکته ضروری است که این فهرست کامل نیست و شاید عوارض جانبی دیگری در ارتباط با آستمیزول وجود داشته باشد. در صورت مشاهده علائم غیرمنتظره یا عوارض جانبی در حین استفاده آستمیزول یا هر داروی دیگری، بیماران می بایست همیشه با ارائه دهنده مواظبت های بهداشتی خود مشورت کنند. علاوه بر این، آستمیزول به علت پتانسیل ایجاد عوارض جانبی جدی قلبی دیگر به طور گسترده مورد استفاده قرار نمی گیرد و با آنتی هیستامین های جدیدتر و ایمن تر جایگزین شده است.

نکته: در صورت مشاهده هر کدام از این علائم حتما به پرشک خود آگاهی دهید.

آستمیزول قادر هست با سایر داروها و مواد تداخل داشته باشد که شاید بر اثربخشی آن تأثیر بگذارد یا خطر عوارض جانبی را افزایش دهد. در اینجا بعضی از تداخلات دارویی مرتبط با آستمیزول آورده شده است:

• سایر داروهایی که فاصله QT را طولانی می کنند: آستمیزول نباید همراه با داروهای دیگری که قادر هستند سبب طولانی شدن QT شوند استفاده شود، زیرا این امر قادر هست خطر آریتمی های قلبی جدی را افزایش دهد.

• داروهای ضد قارچ: بعضی از داروهای ضد قارچ مثل کتوکونازول و ایتراکونازول قادر هستند سطح آستمیزول را در بدن افزایش دهند که شاید خطر عوارض جانبی را افزایش دهد.

• آنتی بیوتیک ها: بعضی آنتی بیوتیک ها مثل اریترومایسین و کلاریترومایسین قادر هستند سطح آستمیزول را در بدن افزایش دهند که شاید خطر عوارض جانبی را افزایش دهد.

• آب گریپ فروت: آب گریپ فروت قادر هست سطح آستمیزول را در بدن افزایش دهد که شاید خطر عوارض جانبی را افزایش دهد.

• سایمتیدین: سایمتیدین، دارویی که برای درمان زخم معده استفاده می گردد، قادر هست سطح آستمیزول را در بدن افزایش دهد که شاید خطر عوارض جانبی را افزایش دهد.

توجه به این نکته اساسی است که این فهرست جامع نیست و شاید تداخلات دارویی دیگری در ارتباط با آستمیزول وجود داشته باشد. بیماران می بایست همیشه قبل از استفاده هر دارویی با ارائه دهنده مواظبت های بهداشتی خود مشورت کنند و آنها را از تمام داروها، مکمل ها و موادی که استفاده می کنند مطلع کنند تا از تداخلات احتمالی دارویی پیشگیری کنند. علاوه بر این، آستمیزول به علت پتانسیل ایجاد عوارض جانبی جدی قلبی دیگر به طور گسترده مورد استفاده قرار نمی گیرد و با آنتی هیستامین های جدیدتر و ایمن تر جایگزین شده است.

نکته: برای پیشگیری از این تداخل، فهرست تمام داروهایی که استفاده می نمایید را در اختیار پزشکتان قرار دهید.

• حساسیت به داروهای دیگر: آلرژی به داروها شایع است و قادر هست طیف وسیعی از علائم را از خفیف تا شدید ایجاد نماید. بعضی از داروهایی که بیماران شاید به آنها حساسیت داشته باشند آورده شده است: 

پنی سیلین و سایر آنتی بیوتیک ها: پنی سیلین و سایر آنتی بیوتیک ها مثل سفالوسپورین ها قادر هستند در بعضی از بیماران عکس العمل های آلرژیک ایجاد کنند.

داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs): NSAID ها مثل آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن قادر هستند در بعضی از بیماران عکس العمل های آلرژیک ایجاد کنند.

داروهای شیمی درمانی: داروهای شیمی درمانی مثل پاکلیتاکسل و کربوپلاتین قادر هستند در بعضی از بیماران عکس العمل های آلرژیک ایجاد کنند.

بی حس کننده های موضعی: بی حس کننده های موضعی مثل لیدوکائین و پروکائین قادر هستند در بعضی بیماران عکس العمل های آلرژیک ایجاد کنند.

عوامل کنتراست: مواد حاجب مورد استفاده در تصویربرداری پزشکی، مثل مواد حاجب مبتنی بر ید، قادر هستند در بعضی از بیماران عکس العمل های آلرژیک ایجاد کنند.

• استفاده آستمیزول در دوران بارداری: آستمیزول نباید در دوران بارداری استفاده شود مگر اینکه فواید بالقوه برای مادر زیادتر از خطرات احتمالی برای جنین در حال رشد باشد. ایمنی آستمیزول در دوران بارداری ثابت نشده است و مطالعات حیوانی تاثیرات نامطلوبی را بر روی جنین در حال رشد در دوزهای بالا نشان داده است. علاوه بر این، آستمیزول قادر هست از جفت عبور نماید و شاید به جنین در حال رشد صدمه برساند.

اگر یک زن باردار به درمان برای آلرژی یا سایر شرایطی که آستمیزول برای آنها استفاده می گردد نیاز دارد، می بایست داروهای جایگزین با مشخصات ایمنی خوبتر در نظر گرفته شود. زنان باردار همیشه می بایست قبل از استفاده هر گونه دارویی، از جمله آستمیزول، با پزشک خود مشورت کنند تا فواید و خطرات احتمالی آن برای مادر و جنین در حال رشد را ارزیابی کنند.

• استفاده آستمیزول در دوران شیردهی: آستمیزول نباید در دوران شیردهی استفاده شود، زیرا قادر هست به شیر مادر منتقل شود و شاید به شیرخوار صدمه برساند. ایمنی آستمیزول در دوران شیردهی ثابت نشده است و این خطر وجود دارد که این دارو عوارض جانبی جدی مثل آریتمی قلبی در نوزادان شیرده ایجاد نماید.

اگر یک مادر شیرده برای آلرژی یا سایر شرایطی که آستمیزول برای آنها استفاده می گردد نیاز به درمان داشته باشد، می بایست داروهای جایگزین با مشخصات ایمنی خوبتر در نظر گرفته شود. بیماران می بایست همیشه قبل از استفاده هر گونه دارویی از جمله آستمیزول در دوران شیردهی با پزشک خود مشورت کنند.

• استفاده آستمیزول در سالمندان: آستمیزول در بیماران مسن می بایست با احتیاط استفاده شود، زیرا شاید زیادتر مستعد عوارض جانبی دارو باشند. بیماران مسن شاید در موقع استفاده آستمیزول زیادتر دچار خواب آلودگی، سرگیجه و گیجی شوند. علاوه بر این، بیماران مسن شاید شرایط پزشکی زمینه ای داشته باشند که قادر هست خطر عوارض جانبی جدی مثل آریتمی قلبی را افزایش دهد.

• استفاده آستمیزول در کودکان: آستمیزول نباید در کودکان زیر ۱۲ سال استفاده شود، زیرا ایمنی و اثربخشی آن در این جمعیت ثابت نشده است. آستمیزول با خطر عوارض جانبی جدی قلبی مثل آریتمی، به ویژه در کودکان همراه بوده است، بر این اساس استفاده آن در این اشخاص توصیه نمی شود.

• آستمیزول نوعی داروی آنتی هیستامین است که با مسدود کردن عملکرد هیستامین در بدن عمل می نماید. هیستامین یک ماده شیمیایی است که توسط سیستم ایمنی در جواب به مواد حساسیت زا مثل گرده، گرد و غبار یا شوره حیوانات خانگی آزاد می گردد. هیستامین به گیرنده های خاصی در بدن متصل می گردد و سبب التهاب، خارش و سایر علائم آلرژی می گردد.

• آستمیزول گیرنده های هیستامین در بدن را مسدود می نماید و از اتصال هیستامین به آنها پیشگیری می نماید و جواب آلرژیک را کم شدن می دهد. به طور ویژه، آستمیزول یک آنتاگونیست انتخابی گیرنده H1 است، به این معنی که گیرنده های H1 را که مسئول واسطه علائم آلرژی هستند، مسدود می نماید.

• آستمیزول علاوه بر تاثیرات آنتی هیستامینی، شاید تاثیرات ضد التهابی نیز داشته باشد و شاید تولید سایر واسطه های التهابی را در بدن کم شدن دهد. با این حال، آستمیزول به علت پتانسیل ایجاد عوارض جانبی جدی قلبی دیگر به طور گسترده مورد استفاده قرار نمی گیرد و با آنتی هیستامین های جدیدتر و ایمن تر جایگزین شده است.

• نگهداشتن در دمای اتاق بین ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد

• نگهداشتن در مکان خشک و دور از نور و رطوبت

• دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی

• مهم است که تاریخ انقضای دارو را قبل از استفاده بررسی نمایید و داروهای تاریخ استفاده گذشته یا استفاده نشده را به درستی دور بریزید.

• دستورالعمل های پزشک خود را دنبال نمایید: بیماران می بایست همیشه دستورالعمل های ارائه دهنده مواظبت های بهداشتی خود را در مورد دوز، تجویز و زمان درمان دنبال کنند.

• هر گونه عوارض جانبی را گزارش نمایید: بیماران می بایست هر گونه علائم غیر منتظره یا عوارض جانبی را به پزشک خود گزارش دهند.

• اجتناب از تداخلات دارویی: بیماران می بایست تمام داروها، مکمل‌ها و موادی را که استفاده می‌کنند به پزشک خود آگاهی دهند تا از تداخلات دارویی احتمالی پیشگیری کنند.

• آستمیزول را به درستی نگهداشتن نمایید.

• از استفاده آستمیزول در دوران بارداری یا شیردهی خودداری نمایید.

• از استفاده آستمیزول در کودکان زیر ۱۲ سال خودداری نمایید.

• داروهای جایگزین را در نظر بگیرید: آنتی هیستامین های جدیدتر و مطمئن تری وجود دارند که جایگزین آستمیزول برای درمان آلرژی ها و سایر شرایط شده اند. بیماران می بایست با ارائه دهنده مواظبت های بهداشتی خود برای تعیین مناسب ترین دارو برای نیازهای فردی خود مشورت کنند.

مطلبی که مطالعه می‌نمایید صرفا جنبه‌ی افزایش آگاهی دارد؛ خود درمانی و تجویز دارو با تکیه بر این مطالب جایز نیست. برای استفاده دارو حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.