همه‌چیز در خصوص تولواپتان؛ از کاربرد تا عوارض

• نام دارو: تولواپتان

• نام لاتین: Tolvaptan

• نام تجاری: Samsca، Jynarque

• رده دارویی: آنتاگونیست گیرنده وازوپرسین

• اشکال دارویی: قرص 

• فروش دارو: با نسخه پزشک

• درمان هیپوناترمی (کمبود سدیم خون) مرتبط با نارسایی قلبی

• درمان هیپوناترمی ناشی از سندرم هورمون آنتی‌دیورتیک نامناسب (SIADH)

• درمان هیپوناترمی مرتبط با سیروز کبدی

• کم شدن شتاب پیشرفت بیماری کلیه پلی‌کیستیک اتوزومال غالب (ADPKD)

• مدیریت احتباس مایعات در نارسایی قلبی

• درمان ادم قلبی (تولواپتان فسفات تزریقی)

• حساسیت شدید به تولواپتان یا اجزای آن

• ناتوانی در احساس تشنگی یا دسترسی به آب

• هیپوناترمی هیپوولمیک (کمبود حجم خون)

• بیماران نیازمند افزایش سریع سدیم خون

• بیماری شدید کبدی (به علت خطر صدمه کبدی)

• استفاده همزمان با مهارکننده‌های قوی CYP3A (مثل کتوکونازول)

مقدار، نوع و توالی زمانی داروهایی که استفاده می‌نمایید به موارد زیر بستگی دارد:

• سن بیمار

• نوع و شدت بیماری تحت درمان

• روش عکس العمل به نخستین مقدار مصرفی دارو

• سایر شرایط پزشکی بیمار

• دوز معمول برای هیپوناترمی: آغاز با 15 میلی‌گرم یک‌بار در روز، قابل افزایش تا 60 میلی‌گرم در روز بر پایه نیاز و تحمل بیمار.

• دوز برای ADPKD: معمولاً 45 میلی‌گرم صبح و 15 میلی‌گرم 8 ساعت بعد، با افزایش تدریجی تا 90 میلی‌گرم صبح و 30 میلی‌گرم عصر.

• دارو می بایست در بیمارستان تحت نظارت پزشک آغاز شود (برای هیپوناترمی).

• قرص را با یا بدون غذا استفاده نمایید.

• از استفاده آب گریپ‌فروت یا نوشیدنی‌های الکلی همراه دارو خودداری نمایید.

• مایعات بسیاری بنوشید، مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد.

• در صورت فراموش کردن یک دوز، آن را به محض یادآوری استفاده نمایید، مگر اینکه نزدیک زمان دوز بعدی باشد.

• از دو برابر کردن دوز برای جبران دوز فراموش‌شده خودداری نمایید.

• تشنگی بیش از حد

• افزایش ادرار

• خشکی دهان

• ضعف یا خستگی

• سرگیجه

• تهوع

• یبوست

• افزایش قند خون

• صدمه کبدی (یرقان، ادرار تیره، درد شکم)

• عکس العمل‌های آلرژیک (بثورات، خارش، تورم)

• کم‌آبی بدن

• افزایش سطح پتاسیم خون

نکته: در صورت مشاهده هر کدام از این علائم، به‌ویژه علائم شدید مثل یرقان یا عکس العمل آلرژیک، حتماً به پزشک خود آگاهی دهید.

• مهارکننده‌های قوی CYP3A (مثل کتوکونازول، ایتراکونازول)

• القاکننده‌های CYP3A (مثل ریفامپین، کاربامازپین)

• دیورتیک‌ها (خطر کم‌آبی یا افزایش ادرار)

• دسموپرسین (تداخل با تاثیرات دارویی)

• داروهای کاهنده قند خون (به علت خطر افزایش قند خون)

• داروهای تأثیرگذار بر سطح پتاسیم (مثل اسپیرونولاکتون)

نکته: برای پیشگیری از این تداخل، فهرست تمام داروهایی که استفاده می‌نمایید را در اختیار پزشکتان قرار دهید.

• حساسیت به داروهای دیگر: در صورت داشتن حساسیت به سایر داروها، به‌ویژه آنتاگونیست‌های وازوپرسین، پزشک خود را مطلع نمایید.

• استفاده تولواپتان در دوران بارداری: مطالعات کافی در انسان وجود ندارد؛ فقط در صورت ضرورت و با نظر پزشک استفاده شود.

• استفاده تولواپتان در دوران شیردهی: مشخص نیست که آیا دارو در شیر مادر ترشح می‌شود؛ با پزشک مشورت نمایید.

• استفاده تولواپتان در سالمندان: شاید حساسیت زیادتری به عوارض جانبی مثل کم‌آبی داشته باشند.

• استفاده تولواپتان در کودکان: ایمنی و اثربخشی در کودکان تأیید نشده است.

• تولواپتان به عنوان آنتاگونیست انتخابی گیرنده وازوپرسین V2 عمل می‌نماید.

• با مسدود کردن وازوپرسین، جذب آب در کلیه‌ها را کم شدن می‌دهد.

• این عمل سبب افزایش دفع آب و کم شدن حجم خون می‌شود.

• در نتیجه، سطح سدیم خون در هیپوناترمی افزایش می‌یابد.

• در ADPKD، با کم شدن تشکیل کیست، پیشرفت بیماری را نماید می‌نماید.

• در دمای اتاق (15-30 درجه سانتی‌گراد) نگهداشتن شود.

• دور از نور مستقیم و رطوبت نگهداشتن شود.

• دور از دسترس کودکان قرار گیرد.

• داروهای تاریخ‌گذشته را استفاده نکنید.

• دارو را دقیقاً طبق تجویز پزشک استفاده نمایید.

• در طول درمان، مایعات کافی بنوشید.

• از استفاده گریپ‌فروت یا آب آن خودداری نمایید.

• علائم صدمه کبدی (یرقان، ادرار تیره) را جدی بگیرید.

• در صورت بروز عکس العمل آلرژیک، فوراً به پزشک مراجعه نمایید.

• آزمایش‌های دوره‌ای کبد و الکترولیت‌ها را انجام دهید.

• از تغییر دوز یا قطع ناگهانی دارو بدون مشورت پزشک خودداری نمایید.

مطلبی که مطالعه می‌نمایید صرفاً جنبه‌ی افزایش آگاهی دارد؛ خود درمانی و تجویز دارو با تکیه بر این مطالب جایز نیست. برای استفاده دارو حتماً به پزشک متخصص مراجعه کنید.