همه‌چیز در خصوص سفپودوکسیم؛ از درمان عفونت تا عوارض احتمالی

• نام دارو: سفپودوکسیم

• نام لاتین: Cefpodoxime

• نام تجاری: وانتین (Vantin)، بانسف (Bancef)

• رده دارویی: آنتی‌بیوتیک سفالوسپورین نسل سوم

• اشکال دارویی: قرص

• فروش دارو: با نسخه پزشک

• درمان عفونت‌های حاد گوش میانی (اوتیت مدیا)

• درمان فارنژیت و التهاب لوزه‌ها

• درمان سینوزیت باکتریایی

• درمان سوزاک بدون عارضه

• درمان عفونت‌های دستگاه ادراری بدون عارضه

• درمان عفونت‌های پوستی و بافت نرم

• درمان برونشیت حاد

• درمان پنومونی اکتسابی از جامعه

• درمان عفونت‌های تنفسی فوقانی و تحتانی

• حساسیت شناخته‌شده به سفپودوکسیم یا سایر آنتی‌بیوتیک‌های سفالوسپورین

• سابقه عکس العمل‌های آلرژیک شدید (مثل آنافیلاکسی) به پنی‌سیلین‌ها یا سایر آنتی‌بیوتیک‌های بتا-لاکتام

• بیماران با سابقه آلرژی شدید به هر یک از اجزای دارو

مقدار، نوع و توالی زمانی داروهایی که استفاده می‌نمایید به موارد زیر بستگی دارد:

• سن بیمار

• نوع و شدت بیماری تحت درمان

• روش عکس العمل به نخستین مقدار مصرفی دارو

• سایر شرایط پزشکی بیمار

• بزرگسالان و کودکان بالای ۱۲ سال: معمولاً ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم هر ۱۲ ساعت، بسته به نوع عفونت

• کودکان ۶ ماه تا ۱۲ سال: دوز معمول ۸ تا ۱۲ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز، تقسیم‌شده در دو دوز

• سوسپانسیون خوراکی می بایست قبل از استفاده به‌خوبی تکان داده شود.

• دارو می‌تواند با یا بدون غذا استفاده شود، اما استفاده با غذا جذب آن را افزایش می‌دهد.

• دوره درمان معمولاً ۷ تا ۱۴ روز است، بسته به شدت عفونت.

• در صورت فراموشی یک دوز، به‌محض یادآوری استفاده نمایید، مگر اینکه زمان دوز بعدی نزدیک باشد.

• از دو برابر کردن دوز برای جبران دوز فراموش‌شده خودداری نمایید.

• دارو را دقیقاً طبق دستور پزشک استفاده نمایید.

• دوره درمان را کامل نمایید، حتی اگر علائم بهبود یافته باشد.

• در بیماران با نارسایی کلیوی، دوز شاید نیاز به تنظیم داشته باشد.

• برای کودکان، دوز می بایست توسط پزشک و بر پایه وزن بدن تعیین شود.

• از استفاده خودسرانه دارو بدون تجویز پزشک خودداری نمایید.

• در صورت عدم بهبود علائم بعد از چند روز، با پزشک مشورت نمایید.

• از قطع زودهنگام دارو بدون مشورت با پزشک خودداری نمایید.

• برای اندازه‌گیری دقیق سوسپانسیون از پیمانه مخصوص استفاده نمایید.

• در صورت استفاده بیش از حد، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

• اسهال

• حالت تهوع

• استفراغ

• درد شکمی

• سردرد

• بثورات پوستی

• خارش

• کهیر

• سرگیجه

• خستگی

• عفونت‌های قارچی (مثل کاندیدیاز دهانی یا واژینال)

• کم شدن اشتها

• نفخ

• سوء‌هاضمه

• عکس العمل‌های آلرژیک مثل تورم یا مشکل در تنفس

• تب

• درد مفاصل

• افزایش آنزیم‌های کبدی

• تغییرات در آزمایش‌های خون (مثل کم شدن گلبول‌های سفید)

• کولیت پسودوممبران (اسهال شدید ناشی از کلستریدیوم دیفیسیل)

• تشنج (نادر)

• عکس العمل‌های حساسیتی شدید مثل آنافیلاکسی (نادر)

• تغییر در حس چشایی

• خشکی دهان

• اضطراب یا بی‌قراری (نادر)

• مشکلات کلیوی (نادر)

• کم شدن پلاکت‌ها یا گلبول‌های قرمز (نادر)

• زردی پوست یا چشم‌ها (نادر)

• بی‌خوابی (نادر)

نکته: در صورت مشاهده هر کدام از این علائم، به‌ویژه علائم شدید مثل اسهال پیوسته، مشکل تنفسی یا عکس العمل‌های آلرژیک، فوراً به پزشک خود آگاهی دهید.

• آنتی‌اسیدها (مثل آلومینیوم یا منیزیم هیدروکسید): شاید جذب سفپودوکسیم را کم شدن دهند. حداقل ۲ ساعت فاصله بین استفاده این داروها توصیه می‌شود.

• مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPIها): می‌توانند جذب سفپودوکسیم را کم شدن دهند.

• وارفارین: شاید اثر ضد انعقادی وارفارین را افزایش دهد و خطر خونریزی را بالا ببرد.

• پروبنسید: دفع کلیوی سفپودوکسیم را کم شدن داده و سطح خونی آن را افزایش می‌دهد.

• داروهای ضد قارچ (مثل کتوکونازول): شاید بر عملکرد سفپودوکسیم تأثیر بگذارند.

• متوکلوپرامید: شاید جذب سفپودوکسیم را کم شدن دهد.

• لورکاسرین: شاید تاثیرات سفپودوکسیم را تغییر دهد.

• آمینوگلیکوزیدها: شاید خطر سمیت کلیوی را افزایش دهند.

• فوروزماید: شاید خطر مشکلات کلیوی را افزایش دهد.

• داروهای ضد روان‌پریشی: شاید با سفپودوکسیم تداخل داشته باشند.

• واکسن‌های باکتریایی (مثل واکسن تیفوئید): سفپودوکسیم شاید اثر این واکسن‌ها را کم شدن دهد.

• داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs): شاید خطر عوارض گوارشی را افزایش دهند.

• سایر آنتی‌بیوتیک‌ها: استفاده همزمان شاید تاثیرات یا عوارض را تغییر دهد.

نکته: برای پیشگیری از این تداخل، فهرست تمام داروهایی که استفاده می‌نمایید را در اختیار پزشکتان قرار دهید.

• حساسیت به داروهای دیگر: در صورت داشتن حساسیت به پنی‌سیلین‌ها یا سایر سفالوسپورین‌ها، پزشک را مطلع نمایید، زیرا شاید خطر عکس العمل متقاطع وجود داشته باشد.

• استفاده داروی سفپودوکسیم در دوران بارداری: این دارو در دسته B بارداری قرار دارد. مطالعات حیوانی ضرری نشان نداده‌اند، اما داده‌های انسانی محدود است. فقط در صورت نیاز و با تجویز پزشک استفاده شود.

• استفاده داروی سفپودوکسیم در دوران شیردهی: سفپودوکسیم به مقدار کم در شیر مادر ترشح می‌شود. استفاده آن می بایست با احتیاط و تحت نظر پزشک باشد.

• استفاده داروی سفپودوکسیم در سالمندان: در سالمندان با کم شدن عملکرد کلیوی، دوز می بایست تنظیم شود و با احتیاط استفاده گردد.

• استفاده داروی سفپودوکسیم در کودکان: برای کودکان ۶ ماه به بالا ایمن است، اما دوز می بایست بر پایه وزن و توسط پزشک تعیین شود. سوسپانسیون خوراکی برای کودکان مناسب‌تر است.

• سفپودوکسیم با مهار سنتز پپتیدوگلیکان در دیواره سلولی باکتری‌ها عمل می‌نماید.

• این دارو به پروتئین‌های متصل‌شونده به پنی‌سیلین (PBPs) در باکتری‌ها متصل می‌شود.

• این اتصال از تشکیل دیواره سلولی باکتری پیشگیری نموده و منجر به مرگ باکتری می‌شود.

• سفپودوکسیم علیه باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی فعال است.

• این دارو به‌ویژه در برابر باکتری‌هایی مثل استرپتوکوکوس پنومونیه و هموفیلوس آنفلوآنزا مؤثر است.

• در دمای اتاق (۱۵ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد) نگهداشتن شود.

• دور از نور مستقیم، گرما و رطوبت نگهداشتن شود.

• سوسپانسیون خوراکی بعد از آماده‌سازی می بایست در یخچال (۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد) نگهداشتن شود و ظرف ۱۴ روز استفاده گردد.

• دارو را دور از دسترس کودکان نگهداشتن نمایید.

• دارو را دقیقاً طبق دستور پزشک استفاده نمایید.

• دوره درمان را حتی در صورت بهبودی کامل نمایید تا از عود عفونت پیشگیری شود.

• در صورت بروز اسهال شدید، فوراً با پزشک تماس بگیرید.

• از استفاده خودسرانه داروهای ضد اسهال بدون مشورت پزشک خودداری نمایید.

• در صورت داشتن مشکلات کلیوی یا گوارشی (مثل کولیت)، پزشک را مطلع نمایید.

• از استفاده الکل در طول درمان خودداری نمایید، زیرا شاید عوارض گوارشی را تشدید نماید.

• داروهای تاریخ گذشته را استفاده ننماییدو آن‌ها را به‌درستی دور بیندازید.

• در صورت بروز علائم آلرژیک مثل تنگی نفس یا بثورات شدید، فوراً به اورژانس مراجعه نمایید.

مطلبی که مطالعه می‌نمایید صرفاً جنبه‌ی افزایش آگاهی دارد؛ خود درمانی و تجویز دارو با تکیه بر این مطالب جایز نیست. برای استفاده دارو حتماً به پزشک متخصص مراجعه کنید.