[ad_1]
نداشتن آهن کافی در رژیم غذایی میتواند سطح انرژی بدن را کم شدن دهد
از علل ایجادکننده کم خونی میتوان به کمبودهای تغذیهای، خونریزی، ناهنجاریهای ژنتیکی، بیماریهای مزمن و مسمومیتهای دارویی اشاره نمود.
برای درمان کمخونی خوبتر است از منبع های آهن از قبیل گوشت و تخم مرغ، غلات، سبزیجات و میوهها استفاده شود و در این میان استفاده قرص آهن و ویتامین C نیز توصیه میشود.
فقر آهن در بین کم خونیها شایع ترین نوع کمخونی است که نه تنها در ایران بلکه در جهان هم اینگونه است و از آنجایی که آهن در بدن وظایف مهم و متعددی را بر عهده دارد تلاش برای رفع کمبود آهن ارزش بسزایی دارد. به همین علت استفاده از منبع های آهن از قبیل گوشت و تخم مرغ، غلات، سبزیجات و میوه ها توصیه میشود.
کم خونیهای تغذیه ای کم خونی هایی است که در اثر دریافت ناکافی مواد مقوی ایجاد میشوند و از مهم ترین مواد مقوی که برای خون سازی سودمند است میتوان آهن، ویتامین ب ۱۲ و اسیدفولیک را نام برد.
همچنین استفاده قرص آهن نیز توصیه میشود که خوبتر است در آخر شب قبل از خواب استفاده شود تا عوارض ناشی از آن کم شدن یابد. ویتامین C نیز جذب آهن را افزایش میدهد به همین علت معمولا استفاده ویتامین C به همراه آهن پیشنهاد میشود.
از علایم کم خونی فقر آهن رنگ پریدگی پوست، خستگی زودرس، سرگیجه و سردرد، خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاها و حالت تهوع از علائم کم خونی است که در کم خونی های شدید گود شدن روی ناخن هم مشاهده میشود.
آیا همه کمخونیها به علت فقر آهن است؟
در سالهای اخیر، تبلیغات روزافزون شرکتهای دارویی برای جلب مشتری، این اشتباه را رونق داده است که هر بیمار کمخونی را می بایست دچار کمبود آهن دانست و متاسفانه بسیاری از بیماران دچار کمخونی بدون این که نوع کمخونی و وجود کمبود آهن در آنان اثبات شود، به استفاده آهن روی میآورند.
در مجموع حدود چهار گرم آهن در کل بدن وجود دارد که نیمی از آهن، یعنی دو گرم در ساختمان هموگلوبین و میوگلوبین که مواد تشکیلدهنده گلبولهای قرمز و عضلات است، به کار رفته و بقیه آن در کبد و دیگر اندامها ذخیره شده است.
از آنجا که تعداد کمی از غذاهای مصرفی دارای آهن قابل توجهی است، سیستم دقیقی در بدن طراحی شده است که سلولهای قرمز خون و سلولهای عضلانی که منبع های اصلی آهن در بدن هستند، زمان فرسودگی به شکلی از رده خارج میشود که آهن موجود در آنها دوباره به چرخه طبیعی بدن برمیگردد و تنها بخش کوچکی از آن دفع شود.
به این ترتیب در حالت عادی، یعنی تا زمانی که خونریزی وجود ندارد، بدن نیازمند استفاده مواد شامل آهن کمی است.
بانوها در سنین ۱۵ تا ۵۰ سالگی به علت خونریزیهای ماهانه، مستعد کم شدن آهن بدن هستند
اگر فرض کنیم یک بانو به طور متوسط ۸۰ سیسی خون را در یک سیکل ماهانه از دست بدهد، این میزان خون معادل حدود ۵۰ میلیگرم آهن است که سبب میشود نیاز او دو برابر فردی شود که خونریزی ماهانه ندارد.
به این ترتیب این دسته از بانوها نیازمند استفاده غذاهای شامل آهن زیادتری هستند. این غذاها شامل جگر سیاه، قلوه و نیز گوشتهای قرمز میشود. البته سبزیجاتی مثل جعفری، عدس و اسفناج نیز شامل آهن است که چندان قابل توجه نیست.
بر پایه این توضیحات مشخص است که فقط بخش خاصی از جوامع کمبود آهن هستند و بقیه به شرط سلامت دستگاه گوارش، چندان در معرض این کمبود نیستند.
آیا میتوانیم هرگاه کمخونی را تشخیص دادیم ابتدا به بیمار توصیه کنیم مدتی قرص آهن استفاده نماید تا شاید کمخونی او برطرف شود؟
جواب این سوال قطعا منفی است و می بایست تاکید شود که در بسیاری اوقات، بیماریهای دیگری مسئول کمخونی است و استفاده اشتباهی آهن نهتنها آنها را درمان نمینماید، بلکه با زیاد شدن میزان آهن در بدن، فرد دچار افت قدرت ایمنی شده و مستعد عفونت میشود.
این مشکل زمانی تشدید میشود که هنگامی فرد با استفاده آهن کمخونیاش درمان نمی شود، به اشتباه میزان دارو را زیاد نموده و زمان طولانی به استفاده آن ادامه می دهد که در این صورت با رسوب آهن در کبد، لوزالمعده، قلب و مفاصل این اندامها دچار صدمههای شدید و خطرناک میشوند.
تجمع بیش از حد آهن در بدن، بیماری هموکروماتوز (Hemochromatosis) را ایجاد مینماید.
فقر آهن در بین کم خونیها شایع ترین نوع کمخونی است
مقدار توصیه شده آهن:
معمولا مقدار مجاز استفاده آهن در روز به سن و جنسیت فرد بستگی دارد.
نوزادان:
۰ الی ۶ ماهه: ۰.۲۷ میلی گرم
۷ الی ۱۲ ماهه: ۱۱ میلی گرم
کودکان:
یک الی سه ساله: ۷ میلی گرم
چهار الی هشت ساله: ۱۰ میلی گرم
مردان:
۹ الی ۱۳ ساله: ۸ میلی گرم
۱۴ الی ۱۸ ساله: ۱۱ میلی گرم
۱۹ سال و زیادتر:۸ میلی گرم
زنان:
۹ الی ۱۳ ساله:۸ میلی گرم
۱۴ الی ۱۸ ساله: ۱۵ میلی گرم
۱۹ تا ۵۰ ساله: ۱۸ میلی گرم
۵۱ به بالا: ۸ میلی گرم
دوران بارداری: ۲۷ میلی گرم
کمبود آهن در دوران بارداری قادر هست منجر به زایمان زودرس شود. مکملهای آهن میتواند برای افرادی که از راه رژیم غذایی قادر به دریافت آهن نیستند مناسب باشد. معمولا خوبتر است برای دستیابی به موقعیت آهن خوب در بدن، غذاهای غنی از آهن استفاده شود و در عین حال موادی که مانع جذب آهن میشود از رژیم غذایی حذف شده یا کم شدن یابد. زیادتر غذاهای غنی از آهن شامل انواع مواد معدنی سودمند برای بدن هستند که میتوانند سلامت کلی بدن را تامین کنند.
خواص آهن برای تندرستی:
کمبود آهن میتواند مشکلات بسیاری برای تندرستی انسان داشته باشد. از جمله این مشکلات میتوان به اختلال عملکرد شناختی ، اختلالات گوارشی ، عملکرد ضعیف در تمرینات ورزشی و کار ، کم شدن عملکرد سیستم ایمنی بدن و ضعف در تنظیم درجه حرارت بدن اشاره نمود.
کم خونی فقر آهن با شرایطی مثل آرتریت روماتوئید (RA) و لوپوس اریتماتوس مرتبط است.
در کودکان، کم خونی ناشی از فقر آهن میتواند سبب ایجاد اختلالات شناختی و روانی گردد.
۱. بارداری سالم:
حجم خون و تولید گلبولهای قرمز در طول دوران بارداری برای تامین اکسیژن مورد نیاز جنین و سایر مواد مقوی افزایش پیدا مینماید. به همین خاطر می بایست استفاده آهن نیز افزایش یابد. در حالیکه بدن به طور طبیعی و با نظم جذب آهن در دوران بارداری را تنظیم مینماید، اما استفاده ناکافی از آن میتواند منجر به کم خونی شود. کمبود آهن در دوران بارداری قادر هست خطر زایمان زودرس را افزایش دهد و کودکی که به دنیا میاید وزن کمتری خواهد داشت. همچنین این موضوع میتواند سبب ایجاد اختلال روانی و شناختی در جنین شود.
۲. انرژی زیادتر:
نداشتن آهن کافی در رژیم غذایی میتواند سطح انرژی بدن را کم شدن دهد. همانطور که میدانید آهن، اکسیژن مورد نیاز را به عضلات و مغز حمل مینماید و برای عملکرد ذهنی و فیزیکی ضروری است. کمبود سطح آهن منجر به کمبود تمرکز، افزایش تحریک پذیری و کم شدن استقامت میشود.
۳. عملکرد خوبتر در ورزشکاران:
کمبود آهن در میان ورزشکاران به خصوص اشخاص مونث جوان شایع است. این کمبود سبب میشود ورزشکار عملکرد خوبی نداشته باشد و فعالیت سیستم ایمنی نیز کم شدن پیدا مینماید. کمبود هموگلوبین میتواند عملکرد فیزیکی را کم شدن دهد.
عوارض استفاده خودسرانه قرص آهن
استفاده خودسرانه قرص آهن بدون نظر پزشک عوارض جبران ناپذیری را در پی خواهد داشت.
قبل از استفاده هر دارو یا مکملی فرد حتما می بایست تحت نظر پزشک باشد و بعد از انجام آزمایشات لازم و با نظر پزشک معالج دارو استفاده نماید.
با اینکه یکی از شایعترین علل کم خونی در اشخاص کمبود آهن است اما عواملی مثل کمبود ویتامین B12 یا اسیدفولیک نیز در کم خونی نقش دارند.
غالبا افرادی که با فقر آهن مواجهند با علایمی همچون ریزش مو, خستگی, ضعف و بیحالی که از علایم اصلی آن به شمار میرود, به پزشک مراجعه می کنند.
کم خونی در اثر کم شدن حجم گلبولها ایجاد شده و با تجویز استفاده روزانه یک عدد قرص آهن این مشکلات برطرف خواهد شد.
استفاده خودسرانه قرص آهن سبب بروز مشکلاتی همچون نارسایی کبد و تیرگی پوست شده و به دلیل رسوب آهن در خون شاید در مواردی مشکلات مغزی و عصبی را ایجاد نماید.
خوبتر است پس از استفاده قرص آهن تا یک ساعت از نوشیدن چای و نوشابه خودداری کنند.
کسانی که از مشکلات گوارشی و زخم معده رنج می برند خوبتر است بین یا قبل از آغاز به خوردن غذا قرص خود را میل کنند، به جای استفاده قرص آهن از مواد غذایی جایگزین از جمله پروتیین، شیر، پنیر، تخم مرغ، گوشت، پسته و جگر گوسفند که منابعی مملو از آهن هستند استفاده کنند.
استفاده هر دارویی بدون نظر پزشک اشتباه است و اشخاص می بایست همیشه تحت نظر پزشک متخصص و با انجام آزمایشات لازم اقدام به استفاده دارو کنند.
منبع های:hidoctor.ir
tebyan.net
hidoctor.ir
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها