همه چیز در خصوص قرص سیکلوفسفامید؛ از کاربرد تا عوارض

• نام دارو: سیکلوفسفامید

• نام لاتین: Cyclophosphamide

• نام تجاری: Cytoxan, Neosar

• رده دارویی: عامل آلکیله‌کننده (Alkylating Agent)

• اشکال دارویی: قرص، ویال تزریقی

• فروش دارو: با نسخه پزشک

• درمان لنفوم هوچکین و غیرهوچکین

• درمان لوسمی‌های حاد و مزمن (ALL, CLL, AML, CML)

• درمان مولتیپل میلوما

• درمان سرطان پستان

• درمان سرطان تخمدان

• درمان نوروبلاستوما

• درمان سارکوم بافت نرم

• درمان بیماری‌های خودایمنی مثل لوپوس یا آرتریت روماتوئید

• آماده‌سازی برای پیوند مغز استخوان

• حساسیت شدید به سیکلوفسفامید یا اجزای آن

• سرکوب شدید مغز استخوان (نوتروپنی یا ترومبوسیتوپنی)

• عفونت‌های فعال و شدید

• سن بیمار

• نوع و شدت بیماری تحت درمان

• روش عکس العمل به نخستین مقدار مصرفی دارو

• سایر شرایط پزشکی بیمار

• دوز معمول برای سرطان: ۱-۵ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن روزانه (خوراکی یا تزریقی)

• دوز در بیماری‌های خودایمنی: معمولاً کمتر از دوز سرطان

• تزریق وریدی شاید در بیمارستان یا درمانگاه انجام شود

• استفاده قرص معمولاً یک بار در روز با معده خالی است

• استفاده مایعات زیاد برای پیشگیری از عوارض کلیوی توصیه می‌شود

• دوز می بایست دقیقاً طبق دستور پزشک تنظیم شود

• در صورت فراموش کردن دوز، از دو برابر کردن دوز خودداری نمایید

• در درمان ترکیبی، دوز و برنامه شاید تغییر نماید

• کودکان و سالمندان شاید دوزهای تعدیل‌شده دریافت کنند

• آزمایش‌های دوره‌ای خون برای بررسی تاثیرات دارو ضروری است

• از قطع ناگهانی دارو بدون مشورت پزشک خودداری نمایید

• در صورت بروز عوارض، فوراً به پزشک آگاهی دهید

• استفاده دارو می بایست تحت نظارت دقیق پزشک باشد

• شاید نیاز به داروهای محافظتی مثل مزنا (Mesna) باشد

• رژیم غذایی مناسب برای کم شدن عوارض گوارشی توصیه می‌شود

• از استفاده الکل در طول درمان خودداری نمایید

• دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید

• تهوع و استفراغ

• ریزش مو

• کم شدن تعداد گلبول‌های سفید (نوتروپنی)

• کم شدن تعداد پلاکت‌ها (ترومبوسیتوپنی)

• کم‌خونی

• افزایش خطر عفونت

• خونریزی یا کبودی غیرمعمول

• خستگی و ضعف

• التهاب مثانه (سیستیت هموراژیک)

• کم شدن باروری (موقت یا دائم)

• اسهال یا یبوست

• تغییر در حس چشایی

• زخم‌های دهانی

• صدمه کبدی (افزایش آنزیم‌های کبدی)

• عکس العمل‌های آلرژیک (راش، خارش)

• سرفه یا تنگی نفس

• درد عضلانی یا مفصلی

• افزایش خطر سرطان‌های ثانویه (به‌ندرت)

• تب یا لرز

• کم شدن اشتها

• تغییر رنگ ادرار

• تورم در دست‌ها یا پاها

• سرگیجه یا سردرد

• مشکلات قلبی (نادر)

• تغییرات خلقی یا افسردگی

• مشکلات کلیوی

• بی‌حسی یا گزگز در اندام‌ها

• مشکلات گوارشی مثل درد معده

• اختلالات پوستی

نکته: در صورت مشاهده هر کدام از این علائم حتما به پرشک خود آگاهی دهید.

• آلوپورینول (افزایش خطر سمیت مغز استخوان)

• کلرامفنیکل (افزایش سمیت)

• داروهای مهارکننده آنزیم CYP3A4 مثل کتوکونازول

• داروهای القاکننده آنزیم CYP3A4 مثل ریفامپین

• وارفارین (افزایش اثر ضد انعقادی)

• دیگوکسین (کم شدن اثر دیگوکسین)

• واکسن‌های زنده (افزایش خطر عفونت)

• داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی

• باربیتورات‌ها (افزایش متابولیسم سیکلوفسفامید)

• کورتیکواستروئیدها (تغییر اثربخشی)

• داروهای ضد صرع مثل فنی‌توئین

• داروهای شیمی‌درمانی دیگر (افزایش سمیت)

• داروهای نفروتوکسیک یا هپاتوتوکسیک

نکته: برای پیشگیری از این تداخل، فهرست تمام داروهایی که استفاده می نمایید را در اختیار پزشکتان قرار دهید.

• حساسیت به داروهای دیگر: در صورت حساسیت به سایر عوامل آلکیله‌کننده یا داروهای شیمی‌درمانی، به پزشک آگاهی دهید.

• استفاده سیکلوفسفامید در دوران بارداری: این دارو می‌تواند به جنین صدمه برساند و در دوران بارداری منع استفاده دارد (رده D).

• استفاده سیکلوفسفامید در دوران شیردهی: به علت ترشح در شیر مادر، شیردهی در طول درمان ممنوع است.

• استفاده سیکلوفسفامید در سالمندان: شاید نیاز به تنظیم دوز به علت کم شدن عملکرد کبد و کلیه باشد.

• استفاده سیکلوفسفامید در کودکان: با احتیاط و تحت نظارت دقیق پزشک، دوز بر پایه وزن تنظیم می‌شود.

• به DNA سلول‌های سرطانی متصل می‌شود

• از تکثیر و تقسیم سلولی پیشگیری می‌نماید

• سبب آپوپتوز (مرگ برنامه‌ریزی‌شده) سلول‌های سرطانی می‌شود

• در بیماری‌های خودایمنی، سیستم ایمنی را سرکوب می‌نماید

• اثر غیراختصاصی بر سلول‌های در حال تقسیم دارد

• در دمای اتاق (۱۵-۲۵ درجه سانتی‌گراد) نگهداشتن شود

• دور از نور مستقیم و رطوبت نگه دارید

• ویال‌های تزریقی در یخچال (۲-۸ درجه سانتی‌گراد) نگهداشتن شوند

• دور از دسترس کودکان قرار گیرد

• مایعات زیاد بنوشید (۲-۳ لیتر در روز)

• از تماس با اشخاص مبتلا به عفونت خودداری نمایید

• آزمایش‌های دوره‌ای خون را انجام دهید

• در صورت بروز تب یا خونریزی، فوراً به پزشک مراجعه نمایید

• از استفاده داروهای بدون نسخه بدون مشورت پزشک خودداری نمایید

• رژیم غذایی متعادل داشته باشید

• از فعالیت‌های سنگین که شاید سبب صدمه شود، اجتناب نمایید

• در مورد گزینه‌های حفظ باروری قبل از درمان با پزشک مشورت نمایید

مطلبی که مطالعه می‌نمایید صرفا جنبه‌ی افزایش آگاهی دارد؛ خود درمانی و تجویز دارو با تکیه بر این مطالب جایز نیست. برای استفاده دارو حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.