قرص داپسون چیست و چه کاربردهایی دارد؟

• نام دارو: داپسون

• نام لاتین: Dapsone

• نام تجاری: Aczone

• رده دارویی: آنتی‌بیوتیک، سولفون

• اشکال دارویی: قرص 

• فروش دارو: با نسخه پزشک

• درمان جذام (بیماری هانسن)

• درمان درماتیت هرپتی‌فرمیس (بثورات پوستی مرتبط با بیماری سلیاک)

• درمان آکنه ولگاریس (به‌صورت ژل موضعی)

• پیشگیری و درمان پنوموسیستیس پنومونیا در اشخاص با سیستم ایمنی ضعیف

• پیشگیری از توکسوپلاسموز در اشخاص با سیستم ایمنی ضعیف

• درمان بعضی عفونت‌های پوستی باکتریایی

• درمان مالاریا (به‌عنوان خط دوم)

• مدیریت بعضی بیماری‌های خودایمنی پوستی

• درمان سایر بیماری‌های پوستی ویژه تحت نظر پزشک

• حساسیت شدید به داپسون یا سولفونامیدها

• کمبود شدید گلوکز-۶-فسفات دهیدروژناز (G6PD)

• پورفیری (در برگه خوراکی)

• سن بیمار

• نوع و شدت بیماری تحت درمان

• روش عکس العمل به نخستین مقدار مصرفی دارو

• سایر شرایط پزشکی بیمار

• بزرگسالان (جذام): ۵۰-۱۰۰ میلی‌گرم روزانه به‌صورت خوراکی، معمولاً همراه با سایر داروهای ضدجذام

• بزرگسالان (درماتیت هرپتی‌فرمیس): آغاز با ۵۰ میلی‌گرم روزانه، شاید تا ۳۰۰ میلی‌گرم در روز افزایش یابد

• کودکان (جذام): ۱-۲ میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن بدن روزانه، حداکثر ۱۰۰ میلی‌گرم در روز

• دوز را دقیقاً طبق تجویز پزشک استفاده نمایید.

• در صورت فراموشی دوز، به‌محض یادآوری استفاده نمایید، مگر اینکه نزدیک به زمان دوز بعدی باشد.

• از دوبرابر کردن دوز برای جبران دوز فراموش‌شده خودداری نمایید

• در صورت عدم بهبود یا بدتر شدن علائم، با پزشک مشورت نمایید

• کم‌خونی (آنمی)

• متهموگلوبینمی (تولید هموگلوبین غیرطبیعی)

• همولیز (تجزیه گلبول‌های قرمز)

• بثورات پوستی

• تهوع

• استفراغ

• بی‌اشتهایی

• سردرد

• بی‌خوابی

• سرگیجه

• هپاتیت (التهاب کبد)

• نوروپاتی محیطی

• آگرانولوسیتوز (کم شدن شدید گلبول‌های سفید)

• سندرم داپسون (بثورات جلدی با تب و ائوزینوفیلی)

• خشکی پوست (در ژل موضعی)

• قرمزی پوست (در ژل موضعی)

• چرب شدن یا پوسته‌پوسته شدن پوست (در ژل موضعی)

• افسردگی (نادر)

• سایکوز (نادر)

• درد شکمی

• پانکراتیت (نادر)

• سینوزیت

• فارنژیت

• ادم صورت (نادر)

• تمایل به خودکشی (نادر)

• سیانوز (رنگ آبی پوست به علت کمبود اکسیژن)

• عکس العمل‌های حساسیتی شدید (مثل سندرم حساسیت بیش از حد داپسون)

• ضعف عضلانی

• کم شدن پلاکت‌ها

نکته: در صورت مشاهده هر کدام از این علائم حتما به پرشک خود آگاهی دهید.

• آنتاگونیست‌های اسیدفولیک (مثل پیریمتامین)

• نیتروفورانتوئین

• پریماکین

• کوتریموکسازول (افزایش خطر همولیز در ژل موضعی)

• بنزوئیل پروکساید موضعی (روشن شدن موقت رنگ مو)

• ساکویناویر

• ریفامپین (کم شدن غلظت پلاسمایی داپسون)

• داروهای کم شدن‌دهنده اسید معده (مثل آنتی‌اسیدها، رانیتیدین)

• دیدانوزین (تأثیر بر جذب داپسون)

• سایر داروهای موضعی روی پوست (در ژل داپسون)

• داروهای القاکننده آنزیم‌های کبدی

• داروهای سرکوب‌کننده مغز استخوان

• داروهای ایجادکننده متهموگلوبینمی

نکته: برای پیشگیری از این تداخل، فهرست تمام داروهایی که استفاده می نمایید را در اختیار پزشکتان قرار دهید.

• حساسیت به داروهای دیگر: در صورت حساسیت به سولفونامیدها یا سایر داروها، پزشک را مطلع نمایید.

• استفاده داپسون در دوران بارداری: در گروه C قرار دارد؛ فقط در صورت برتری فواید بر خطرات، تحت نظر پزشک استفاده شود.

• استفاده داپسون در دوران شیردهی: وارد شیر مادر می‌شود؛ با احتیاط و تحت نظر پزشک استفاده شود، به‌ویژه در نوزادان با کمبود G6PD.

• استفاده داپسون در سالمندان: با احتیاط استفاده شود، به علت خطر زیادتر عوارض کبدی و خونی.

• استفاده داپسون در کودکان: برای کودکان بالای ۱۲ سال با دوز تنظیم‌شده تحت نظر پزشک مجاز است.

• داپسون یک آنتی‌بیوتیک باکتریواستاتیک است که با مهار سنتز دی‌هیدروفولیک اسید در باکتری‌ها، از رشد و تکثیر آن‌ها پیشگیری می‌نماید.

• در بیماری‌های پوستی، با کم شدن التهاب و تورم عمل می‌نماید.

• در آکنه، تاثیرات ضدالتهابی و ضدباکتریایی دارد.

• جذب خوراکی آرام است و نیاز به محیط اسیدی دارد.

• متابولیسم در کبد و دفع عمدتاً از راه کلیه‌ها انجام می‌شود.

• در دمای اتاق (۱۵-۳۰ درجه سانتی‌گراد) نگهداشتن شود.

• دور از نور، رطوبت و گرما قرار گیرد.

• دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی باشد.

• داروهای تاریخ‌گذشته یا غیرضروری را به روش مناسب دور بریزید.

• آزمایش‌های خونی و کبدی با نظم برای نظارت بر عوارض انجام دهید.

• در صورت بروز بثورات، تب یا ضعف عضلانی، فوراً به پزشک آگاهی دهید.

• استفاده آهن، اسیدفولیک و ویتامین C شاید به پیشگیری از کم‌خونی کمک نماید.

• از رژیم غذایی بدون گلوتن در درماتیت هرپتی‌فرمیس پیروی نمایید.

• از استفاده خودسرانه یا توصیه دارو به دیگران خودداری نمایید.

• در صورت سفر، دارو را همراه داشته باشید.

• تاریخ انقضای دارو را بررسی نمایید.

• در صورت استفاده بیش از حد، فوراً به اورژانس مراجعه نمایید.

مطلبی که مطالعه می‌نمایید صرفا جنبه‌ی افزایش آگاهی دارد؛ خود درمانی و تجویز دارو با تکیه بر این مطالب جایز نیست. برای استفاده دارو حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.