ریفابوتین؛ موارد استفاده، بررسی عوارض جانبی و تداخلات دارویی

• نام دارو: ریفابوتین

• نام لاتین: Rifabutin

• نام تجاری: Mycobutin

• رده دارویی: آنتی بیوتیک

• اشکال دارویی: قرص

• فروش دارو: بانسخه

• پیشگیری از یک عفونت جدی ویژه (مایکوباکتریوم آویوم کمپلکس-MAC)

• درمان سل

• حساسیت به ریفابوتین یا سایر داروهای هم خانواده

• بیماری کبدی شدید

• بارداری و شیردهی

• سن بیمار

• نوع و شدت بیماری تحت درمان

• روش عکس العمل به نخستین مقدار مصرفی دارو

• سایر شرایط پزشکی بیمار

• این دارو را با دهان و با یا بدون غذا طبق دستور پزشک، معمولاً یک یا دو بار در روز استفاده نمایید.

• در صورت بروز ناراحتی معده، این دارو را همراه با غذا استفاده نمایید.

• برای درمان سل، این دارو بعضی وقت ها دو بار در هفته استفاده می گردد.

• دوز دارو براساس موقعیت پزشکی، وزن، جواب به درمان و سایر داروهایی که شاید استفاده نمایید، تعیین می گردد.

• این دارو شاید عوارض جانبی داشته باشد. پوست، اشک، بزاق، عرق، ادرار و مدفوع شاید قهوه ای-نارنجی شوند؛ این عارضه جانبی طبیعی است و با قطع استفاده دارو برطرف می گردد.

• در صورت شدید بودن یا ادامه دار بودن هر یک از علائم زیر، به پزشک خود آگاهی دهید: تهوع ، سوزش سر دل ، سکسکه ، نفخ ، اسهال ، درد شکم ، تغییر حس چشایی ، بثورات پوستی و درد عضلانی بعضی عوارض جانبی قادر هستند جدی باشند.

• اگر هر یک از علائم زیر را تجربه کردید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه نمایید: مدفوع آبکی یا خونی، درد معده یا تب در طول درمان یا تا دو ماه یا زیادتر بعد از قطع استفاده دارو ، بثورات پوستی، کهیر، مشکل در تنفس یا بلعیدن، تورم صورت، گلو، زبان، لب ها یا چشم، گرفتگی صدا، التهاب ملتحمه (ورم ملتحمه) یا علائم شبیه آنفولانزا ، قرمزی چشم، درد، تاری دید یا سایر تغییرات بینایی ، سرفه ای که زمان بسیاری طول می کشد، سرفه خونی، درد قفسه سینه، کم شدن وزن بدون علت، خستگی شدید، تب، تعریق شبانه، لرز و بی اشتهایی ، کبودی یا خونریزی غیرمعمول 

نکته: در صورت مشاهده هر کدام از این علائم حتما به پرشک خود آگاهی دهید.

• ضد قارچ های آزول (مثل فلوکونازول ، ایتراکونازول ، وریکونازول )

• سیپروفلوکساسین

• آنتی بیوتیک های ماکرولید (مثل کلاریترومایسین )

• آپپریپیتانت / فوزاپرپیتانت

• لورازیدون

• ماواکامتن

• فنی توئین

• رانولازین

• سوورکسانت

• تاکرولیموس

• تاسیملتئون

• رقیق کننده های خون ” (مثل وارفارین )

• مسدود کننده های کانال کلسیم (مثل دیلتیازمیل ویژه )

نکته: برای پیشگیری از این تداخل، فهرست تمام داروهایی که استفاده می نمایید را در اختیار پزشکتان قرار دهید.

• حساسیت به داروهای دیگر: قبل از استفاده ریفابوتین، اگر به آن حساسیت دارید، به پزشک یا داروساز خود آگاهی دهید. یا به سایر ریفامایسین ها (مثل ریفامپین )؛ یا اگر آلرژی دیگری دارید . این محصول شاید شامل مواد غیر فعالی باشد که قادر هست سبب عکس العمل های آلرژیک یا مشکلات دیگر شود. برای جزئیات زیادتر با داروساز خود صحبت نمایید.

• استفاده ریفابوتین در دوران بارداری: در دوران بارداری، این دارو می بایست فقط در صورت نیاز استفاده شود. خطرات و فواید آن را با پزشک خود در میان بگذارید.

• استفاده ریفابوتین در دوران شیردهی: مشخص نیست که آیا این دارو به شیر مادر منتقل می گردد یا خیر. اگر HIV دارید ، شیر مادر شاید HIV را منتقل نماید. قبل از شیردهی با پزشک خود مشورت نمایید.

• استفاده ریفابوتین در سالمندان: ریفابوتین یک آنتی‌بیوتیک نیرومند است که معمولاً برای درمان عفونت‌های باکتریایی ویژه، به ویژه در اشخاص مبتلا به HIV استفاده می‌شود. اما استفاده این دارو در سالمندان به علت تغییرات طبیعی بدن با افزایش سن، نیازمند توجه زیادتری است.

• استفاده ریفابوتین در کودکان: ریفابوتین معمولاً برای درمان عفونت‌های ویژه در بزرگسالان، به ویژه افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، تجویز می‌شود. با این حال، استفاده از این دارو در کودکان نیز شاید در بعضی موارد ویژه و تحت نظر پزشک انجام شود.

• ریفابوتین با توقف رشد باکتری‌ها عمل می‌نماید. به طور دقیق‌تر، این دارو به یک آنزیم مهم در باکتری‌ها به نام RNA پلیمراز متصل می‌شود. این آنزیم برای تولید پروتئین‌های ضروری برای رشد و تکثیر باکتری‌ها مورد نیاز است. با اتصال به این آنزیم، ریفابوتین از فعالیت آن پیشگیری نموده و در نتیجه، رشد باکتری را متوقف می‌نماید.

• با توقف رشد باکتری‌ها، سیستم ایمنی بدن فرصت زیادتری برای مبارزه با عفونت و از بین بردن باکتری‌های باقی‌مانده پیدا می‌نماید.

• این دارو را در ظرفی خودش، محکم بسته و دور از دسترس کودکان نگهداشتن نمایید.

•  آن را در دمای اتاق و به دور از گرما و رطوبت اضافی نگهداشتن نمایید.

• ریفابوتین شاید سبب شود واکسن های باکتریایی زنده (مثل واکسن تیفوئید ) به خوبی کار نکنند. قبل از انجام هر گونه ایمن سازی / واکسیناسیون به متخصص مواظبت های بهداشتی خود بگویید که از ریفابوتین استفاده می نمایید.

• قبل از انجام عمل جراحی، در مورد تمام محصولاتی که استفاده می نمایید (از جمله داروهای تجویزی ، داروهای بدون نسخه و محصولات گیاهی) به پزشک یا دندانپزشک خود آگاهی دهید.

• قبل از استفاده از این دارو ، سابقه پزشکی خود را به پزشک یا داروساز خود بگویید، به ویژه در موارد: بیماری کلیوی ، بیماری کبد ، اختلال خونی ویژه ( پورفیری ).

مطلبی که مطالعه می‌نمایید صرفا جنبه‌ی افزایش آگاهی دارد؛ خود درمانی و تجویز دارو با تکیه بر این مطالب جایز نیست. برای استفاده دارو حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.