آتروفی مغز چیست و چطور بر زندگی ما تأثیر می‌گذارد؟

[ad_1]

آتروفی مغز به کم شدن حجم و اندازه مغز اشاره دارد

برای چه آتروفی مغز رخ می‌دهد و چطور از آن پیشگیری کنیم؟

آتروفی مغز (کوچک شدن مغز) به از دست دادن سلول‌های مغزی به نام نورون‌ها و همچنین اتصالات بین این سلول‌ها گفته می‌شود که به ارتباط آن‌ها کمک می‌نماید. این عارضه می‌تواند به علت بیماری‌های مختلفی که به مغز صدمه می‌زنند، رخ دهد. با افزایش سن، به طور طبیعی شماری از سلول‌های مغزی از دست می‌روند، اما این فرآیند نماید است. آتروفی مغز مرتبط با بیماری یا صدمه، سریع‌تر رخ می‌دهد و تاثیرات مخرب‌تری دارد. این تحلیل شاید قسمت‌های مختلف مغز را تحت تأثیر قرار دهد:

• آتروفی موضعی: سلول‌های بخش خاصی از مغز را تحت تأثیر قرار داده و سبب از دست دادن عملکرد در همان بخش می‌شود.

• آتروفی عمومی: سلول‌های سراسر مغز را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

طول عمر بیماران مبتلا به آتروفی مغز شاید تحت تأثیر شرایطی که سبب تحلیل مغز شده است، قرار گیرد. مثلاً، اشخاص مبتلا به بیماری آلزایمر به طور متوسط چهار تا هشت سال بعد از تشخیص زندگی می‌کنند، اما کسانی که به مولتیپل اسکلروزیس (MS) مبتلا هستند، در صورت درمان مناسب، شاید عمر طبیعی داشته باشند.

آتروفی مغز می‌تواند نواحی ویژه یا کل مغز را تحت تأثیر قرار دهد

علائم آتروفی مغز

علائم بسته به ناحیه یا نواحی صدمه‌دیده مغز متفاوت است:

• دمانس: از دست دادن حافظه، یادگیری، تفکر انتزاعی و توانایی‌های اجرایی مثل برنامه‌ریزی و سازمان‌دهی.

• تشنج: فعالیت الکتریکی غیرطبیعی مغز که سبب حرکت های تکراری، انقباضات، و بعضی وقت ها از دست دادن هوشیاری می‌شود.

• آفازی: مشکلات در صحبت کردن و درک زبان.

علل آتروفی مغز

صدمه‌ها، بیماری‌ها و عفونت‌ها می‌توانند سلول‌های مغزی را تخریب کنند و سبب تحلیل شوند:

صدمه‌ها 

• سکته مغزی: قطع جریان خون به بخشی از مغز که سبب مرگ نورون‌ها و از دست دادن عملکرد آن بخش می‌شود.

• صدمه‌های مغزی تروماتیک: صدمه به مغز که شاید ناشی از سقوط، تصادف خودرویی، یا ضربه به سر باشد.

بیماری‌ها و اختلالات

• آلزایمر و دمانس: تخریب تدریجی سلول‌های مغزی که سبب از دست دادن حافظه و توانایی تفکر می‌شود.

• فلج مغزی: اختلال حرکتی ناشی از رشد غیرطبیعی مغز در رحم.

• بیماری هانتینگتون: بیماری ارثی که نورون‌ها را به‌تدریج تخریب می‌نماید.

• لکودیستروفی‌ها: اختلالات ارثی نادر که پوشش حفاظتی اطراف سلول‌های عصبی را تخریب می‌کنند.

• مولتیپل اسکلروزیس: بیماری خودایمنی که سیستم ایمنی پوشش حفاظتی سلول‌های عصبی را هدف قرار می‌دهد.

عفونت‌ها

• ایدز: ویروسی که سیستم ایمنی بدن را هدف قرار داده و به اتصالات نورون‌ها صدمه می‌زند.

• انسفالیت: التهاب مغز که معمولاً توسط ویروس‌هایی مثل ویروس هرپس ایجاد می‌شود.

• نورو سیفلیس: بیماری که به مغز و پوشش حفاظتی آن صدمه می‌رساند و شاید در افرادی که بیماری سیفلیس به‌طور کامل درمان نشده دارند، رخ دهد.

بعضی از این شرایط مثل نورو سیفلیس، ایدز و صدمه‌های تروماتیک مغز قابل پیشگیری هستند. رعایت نکته های ایمنی، استفاده از کاندوم برای پیشگیری از عفونت‌های جنسی، استفاده از کمربند ایمنی و کلاه ایمنی می‌تواند مؤثر باشد.

اما بعضی دیگر مثل بیماری هانتینگتون و لکودیستروفی‌ها قابل پیشگیری نیستند.

بیماری آلزایمر عامل اصلی آتروفی مغز در سالمندان است

گزینه‌های درمان آتروفی مغز

هر بیماری که سبب آتروفی مغز می‌شود، درمان ویژه خود را دارد:

√ سکته مغزی با داروهایی مثل فعال‌کننده پلاسمینوژن بافتی (TPA) درمان می‌شود که لخته را حل نموده و جریان خون به مغز را باز می‌گرداند. جراحی نیز می‌تواند لخته خون را برداشته یا رگ خونی صدمه‌دیده را ترمیم نماید. داروهای ضد لخته و کم شدن‌دهنده فشار خون می‌توانند از سکته مجدد پیشگیری کنند.

√ صدمه‌های مغزی تروماتیک را می‌توان با جراحی که از صدمه زیادتر به سلول‌های مغزی پیشگیری می‌نماید، درمان نمود.

√ مولتیپل اسکلروزیس (MS) بیشتر با داروهای تغییر‌دهنده بیماری مثل اوکرلیزوماب (Ocrevus)، گلاتیرامر استات (Copaxone) و فینگولیمود (Gilenya) درمان می‌شود. این داروها به پیشگیری از حملات سیستم ایمنی که به سلول‌های عصبی صدمه می‌زنند، کمک می‌کنند.

√ ایدز و بعضی از اشکال انسفالیت با داروهای ضدویروسی درمان می‌شوند. استروئیدها و داروهای آنتی‌بادی ویژه می‌توانند انسفالیت خودایمنی را درمان کنند.

√ سیفلیس با آنتی‌بیوتیک‌هایی که از صدمه به سلول‌های عصبی و دیگر عوارض بیماری پیشگیری می‌کنند، درمان می‌شود.

√ برای بیماری‌هایی مثل آلزایمر، دیگر اشکال دمانس، فلج مغزی، بیماری هانتینگتون یا لکودیستروفی‌ها، درمان قطعی وجود ندارد. با این حال، بعضی از داروها می‌توانند علائم این بیماری‌ها را کم شدن دهند، اما دلیل آن‌ها را هدف قرار نمی‌دهند.

با مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای، می‌توان آتروفی مغز را کنترل نمود

راههای تشخیص آتروفی مغز

فرآیند تشخیص بستگی به بیماری‌ دارد که پزشک مشکوک است شما به آن مبتلا هستید. معمولاً شامل یک معاینه فیزیکی و سپس انجام آزمایشات ویژه می‌شود.

آتروفی مغز در اسکن‌های تصویربرداری مغزی مثل موارد زیر نشان داده می‌شود:

• سی‌تی اسکن (CT) از عکس ها اشعه ایکس در زوایای مختلف برای ایجاد عکس ها دقیق از مغز استفاده می‌نماید.

• تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) بعد از قرار دادن مغز در معرض یک میدان مغناطیسی کوتاه، عکس ها مغزی را روی فیلم ایجاد می‌نماید.

چشم‌انداز

چشم‌انداز یا پیش‌آگهی شما بستگی به بیماری‌ دارد که سبب آتروفی مغز شده است. بعضی از بیماری‌ها مثل سکته مغزی، انسفالیت، مولتیپل اسکلروزیس، یا ایدز با درمان قابل کنترل هستند. در بعضی موارد، آتروفی مغز می‌تواند نماید یا متوقف شود. اما دیگر بیماری‌ها مثل آلزایمر و هانتینگتون با گذشت زمان به تدریج علائم شدیدتر و آتروفی مغزی زیادتری را به همراه خواهند داشت. با پزشک خود در مورد دلیل آتروفی مغز، گزینه‌های درمان و چشم‌اندازی که می‌توانید انتظار داشته باشید، صحبت نمایید.

انسفالیت می‌تواند منجر به صدمه مغزی و آتروفی شود

سوالات متداول در خصوص آتروفی مغز

۱. آیا آتروفی مغز می‌تواند طول عمر را کم شدن دهد؟

طول عمر بستگی به دلیل آتروفی دارد. بیماری‌هایی مثل آلزایمر و هانتینگتون معمولاً به تدریج بدتر می‌شوند، اما بعضی بیماری‌ها مثل مولتیپل اسکلروزیس در صورت درمان، تأثیر کمتری بر طول عمر دارند.

۲. چطور آتروفی مغز تشخیص داده می‌شود؟

پزشکان معمولاً از تصویربرداری مغزی مثل سی‌تی اسکن یا ام‌آرآی برای مشاهده کم شدن حجم مغز و تأیید آتروفی استفاده می‌کنند.

۳. آیا تغذیه و سبک زندگی می‌توانند بر آتروفی مغز تأثیر بگذارند؟

بله، تغذیه سالم، ورزش با نظم، فعالیت‌های ذهنی مثل مطالعه و حل معما، و مدیریت استرس می‌توانند به کم شدن خطر آتروفی مغز و حفظ سلامت مغزی کمک کنند.

۴. آیا آتروفی مغز فقط در اشخاص مسن رخ می‌دهد؟

خیر، اگرچه آتروفی مغز در اثر افزایش سن شایع‌تر است، اما می‌تواند در هر سنی به علت بیماری‌ها، عفونت‌ها یا صدمه‌ها رخ دهد.

۵. آیا آتروفی مغز می‌تواند متوقف شود؟

در بعضی موارد، با درمان بیماری زمینه‌ای، می‌توان پیشرفت آتروفی را متوقف یا نماید نمود، اما در بسیاری از موارد، تنها علائم مدیریت می‌شوند.

سخن پایانی

آتروفی مغز یکی از چالش‌های جدی سلامت است که می‌تواند زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. آگاهی از علائم، علل، و روش‌های درمانی این موقعیت، نقش مهمی در مدیریت آن دارد. با تشخیص به‌موقع و پیگیری درمان‌های مناسب، می‌توان از پیشرفت بسیاری از موارد آتروفی مغز پیشگیری نمود یا آن را کم شدن داد. حفظ سبک زندگی سالم، انجام فعالیت‌های ذهنی، و مراجعه با نظم به پزشک برای بررسی موقعیت سلامت می‌تواند به پیشگیری و بهبود کیفیت زندگی کمک نماید.

[ad_2]

منبع : بیتوته