استاز وریدی چیست؟ علل، علائم و روش‌های درمان آن

[ad_1]

استاز وریدی به تجمع خون در رگ‌های پا به علت نارسایی وریدی گفته می‌شود

همه چیز در خصوص استاز وریدی؛ از پیشگیری تا درمان

استاز وریدی یک بیماری مزمن التهابی پوستی است که به علت تجمع خون در پاها ایجاد می‌شود. این موقعیت در افرادی رخ می‌دهد که دچار نارسایی مزمن وریدی هستند، یعنی رگ‌های پاهایشان در بازگرداندن خون به قلب دچار مشکل هستند. استاز وریدی با نام‌های دیگری همچون درماتیت استازی، درماتیت گرانشی و اگزمای وریدی نیز شناخته می‌شود.

علائم استاز وریدی شامل تورم پاها، تغییر رنگ پوست، واریس، خارش، خشکی و پوسته‌ریزی است. درمان استاز وریدی معمولاً شامل استفاده از جوراب‌های فشاری و/یا بانداژ برای کم شدن درد و مدیریت تورم است. در بعضی موارد، شاید نیاز به جراحی‌های کوچک باشد.

حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون نفر بالای ۵۰ سال در ایالات متحده به استاز وریدی مبتلا هستند.

نارسایی مزمن وریدی عامل اصلی ایجاد استاز وریدی است

علائم استاز وریدی

استاز وریدی به علت تجمع خون در پاها به دلیل گردش خون ضعیف ایجاد می‌شود. این تجمع خون سبب افزایش فشار درون رگ‌های پا می‌شود که به پوست فشار آورده و علائم مشخص استاز وریدی را ایجاد می‌نماید. علائم استاز وریدی معمولاً به تدریج آغاز شده و با گذشت زمان بدتر می‌شود. بعضی از علائم اولیه عبارت‌اند از:

• خارش، خشکی و تغییر رنگ پوست، به‌ویژه در اطراف واریس (رگ‌های متورم)

• تحریک پوستی

• درد و زخم در پوست

• تورم در ناحیه داخلی مچ پا در پایان روز

• تورم پاها که در موقع خواب از بین می‌رود اما در طول روز بازمی‌گردد.

در صورت عدم درمان به‌موقع، علائم استاز وریدی می‌تواند به موارد زیر پیشرفت نماید:

• تغییر رنگ عمیق پوست (هیپرپیگمانتاسیون)

• پوسته‌پوسته شدن پوست که قسمت‌های وسیعی از پایین پا و بالای پاها را می‌پوشاند.

• زخم‌های باز یا اولسرها

• سخت شدن پوست

• درد شدید

• کوچک شدن ماهیچه‌های ساق پا

دلایل بروز استاز وریدی

استاز وریدی زمانی رخ می‌دهد که خون به علت گردش ضعیف در پاها جمع می‌شود. این مشکل به علت ضعف یا صدمه به رگ‌های پا ایجاد می‌شود. معمولاً دلیل اصلی آن شرایطی به نام نارسایی مزمن وریدی است که در آن رگ‌های پا عملکرد درستی ندارند.

هنگامی خون در پاها جریان دارد، دریچه‌های موجود در رگ‌ها تکلیف دارند که خون را به سمت قلب هدایت کنند. در افرادی که نارسایی مزمن وریدی دارند، این دریچه‌ها ضعیف یا صدمه‌دیده هستند و سبب می‌شوند خون به عقب بازگردد و در پاها جمع شود، که این امر به بروز علائم استاز وریدی منجر می‌شود.

عوامل خطر که می‌توانند به نارسایی مزمن وریدی و استاز وریدی کمک کنند، عبارتند از:

• سن ۵۰ سال یا بالاتر

• سابقه خانوادگی نارسایی مزمن وریدی

• سابقه ترومبوز ورید عمقی (لخته خون در رگ‌های عمقی بدن)

• نشستن یا ایستادن طولانی‌زمان

• بارداری

دلایل دیگر استاز وریدی که مرتبط با اختلال در جریان خون پاها هستند:

• صدمه به پا که نیاز به جراحی دارد

• فشار خون بالا به زمان طولانی

• نارسایی احتقانی قلب

• واریس یا سابقه خانوادگی مشکلات وریدی

• سابقه لخته خون در پا

• سلولیت (عفونت باکتریایی پوست)

• بیماری مزمن کلیه

زخم‌های ناشی از استاز وریدی به مواظبت ویژه نیاز دارند

راههای تشخیص استاز وریدی

برای تشخیص استاز وریدی، پزشک ابتدا پوست شما را معاینه نموده و تاریخچه پزشکی‌تان را ارزیابی می‌نماید. در طول ارزیابی تاریخچه پزشکی:

پزشک از مشکلات قلبی، لخته خون یا سکته و داروهایی که برای کنترل فشار خون استفاده می‌نمایید، سؤال خواهد نمود.

شاید از صدمه‌ها یا جراحی‌های اخیر در پاها نیز پرسیده شود.

بعضی وقت ها معاینه بالینی و تاریخچه پزشکی برای تشخیص کافی است. در موارد دیگر، پزشک شاید آزمایش‌هایی برای جمع‌آوری اطلاعات زیادتر توصیه نماید:

• آزمایش‌های تصویربرداری مثل اولتراسوند، سی‌تی اسکن (CT) یا ام‌آر‌آی (MRI) برای مشاهده رگ‌های پا و بررسی صدمه یا وجود لخته خون.

• آزمون‌های آلرژی برای تشخیص اینکه آیا علائم ناشی از عکس العمل آلرژیک هستند یا خیر.

درمان‌های استاز وریدی

متأسفانه، استاز وریدی قابل درمان کامل نیست. با این حال، علائم آن قابل کنترل و بهبود هستند. هدف از درمان استاز وریدی مدیریت تورم و درد و همچنین بهبود جریان خون است. نوع درمان بستگی به علائم و شدت آن‌ها دارد.

تورم

یکی از نخستین اقداماتی که پزشک انجام می‌دهد، ارائه درمان‌هایی برای کم شدن تورم پاها است. فشرده‌سازی (Compression therapy) روش استاندارد برای درمان تورم ناشی از استاز وریدی است. درمان فشرده‌سازی شامل استفاده از بانداژ یا جوراب‌های فشرده‌کننده است. پوشیدن این جوراب‌ها به صورت روزانه فشار ناشی از تجمع خون در پاها را کم شدن می‌دهد. در بعضی موارد، پزشک شاید داروی ضدالتهاب کورتیکواستروئیدی را به صورت کرم تجویز نماید که قبل از پوشیدن جوراب می بایست روی پاها مالیده شود.

علاوه بر این، فعالیت‌های فیزیکی سبک مثل پیاده‌روی می‌تواند با تحریک جریان خون تورم را کم شدن دهد. همچنین شاید از شما خواسته شود که پاهایتان را هر دو ساعت یک بار به زمان ۱۵ دقیقه بالاتر از سطح قلب قرار دهید تا خون از پاها به سمت قلب تخلیه شود.

جریان خون

بعضی از درمان‌هایی که برای تورم انجام می‌شوند، می‌توانند به بهبود جریان خون نیز کمک کنند. پوشیدن جوراب‌های فشرده‌کننده، پیاده‌روی و بالا بردن پاها همگی می‌توانند جریان خون در پاها را بهبود دهند.

روش دیگر، استفاده از بوت اونا (Unna boot) است. این بوت یک بانداژ فشرده است که به صورت گاز مرطوب روی پا قرار داده می‌شود و به مرور زمان سفت می‌شود. با سفت شدن، بوت اونا ماهیچه‌های ساق پا را در جای خود نگه می‌دارد و جریان خون را بهبود می‌بخشد. علاوه بر این، گاز بوت اونا شامل موادی مثل کالامین و اکسید روی است که می‌تواند به بهبود زخم‌های ناشی از استاز وریدی کمک نماید.

داروها

پزشک شاید داروهای مختلفی برای مدیریت درد پا، خارش و خشکی تجویز نماید. بعضی از این داروها عبارتند از:

• رقیق‌کننده‌های خون (آنتی‌کوآگولانت‌ها): به بهبود جریان خون و کم شدن خطر لخته شدن کمک می‌کنند.

• آنتی‌هیستامین‌ها: با پیشگیری از تولید هیستامین در بدن، خارش را کم شدن می‌دهند.

• مرطوب‌کننده‌ها: خارش و خشکی را کم شدن داده و بهبود زخم را تسهیل می‌کنند.

• کورتیکواستروئیدهای موضعی: درد، التهاب و خارش را کم شدن می‌دهند.

• استامینوفن (Tylenol): یک مسکن که به طور موقت درد و تورم را کم شدن می‌دهد.

نور شدید پالسی (Intense Pulsed Light)

این روش درمانی از لیزر برای درمان تغییر رنگ عمیق پوست ناشی از استاز وریدی استفاده می‌نماید. در این روش، پوست شما در معرض نور لیزر با طول موج‌ها و زمان‌های متفاوت قرار می‌گیرد. معمولاً برای مشاهده تاثیرات کامل این درمان به سه تا شش جلسه نیاز است. در بعضی موارد، افرادی که به استاز وریدی مبتلا هستند، بعد از این درمان شاهد بهبود کامل تغییر رنگ پوست خود بوده‌اند.

جراحی‌ها و روش‌های درمانی

چندین روش جراحی کوچک و درمانی برای درمان استاز وریدی وجود دارد. بعضی از این روش‌ها برای درمان نارسایی مزمن وریدی استفاده می‌شوند که می‌تواند علائم استاز وریدی را بهبود بخشد. این روش‌ها شامل موارد زیر است:

• فلبکتومی (Phlebectomy): در این روش، وریدهای صدمه‌دیده از راه برش‌های کوچک روی پوست برداشته می‌شوند.

• اسکلروتراپی (Sclerotherapy): این روش شامل تزریق محلولی شیمیایی است که سبب بسته شدن ورید و جذب آن توسط بدن می‌شود.

• درمان لیز (Lysis therapy): این روش برای حذف لخته‌های خون از وریدهای پا استفاده می‌شود. در این روش، یک کاتتر در ورید پا قرار داده شده و داروهایی برای تجزیه لخته تزریق می‌شوند.

• استنت‌ها (Stents): یک بالون کوچک در ورید قرار داده می‌شود و بعد از باد شدن، ورید باز می‌شود. سپس یک استنت قرار می‌گیرد تا ورید باز بماند.

• ابلیشن حرارتی درون‌وریدی (Endovenous thermal ablation): این روش از لیزر یا امواج رادیویی برای ایجاد حرارت و بستن وریدهای بزرگ‌شده بدون خونریزی یا کبودی زیاد استفاده می‌نماید.

• جراحی زیرپوستی آندوسکوپی (SEPS): این روش ساده برای درمان وریدهای واریسی بالای مچ پا استفاده می‌شود. در این روش، با استفاده از یک گیره، وریدهای صدمه‌دیده بسته می‌شوند و به بهبود زخم‌ها و پیشگیری از برگشت آن‌ها کمک می‌شود.

این بیماری معمولاً با تورم و تغییر رنگ پوست پا همراه است

راههای پیشگیری از استاز وریدی 

پیشگیری از استاز وریدی شامل مدیریت نارسایی مزمن وریدی است که عامل ایجاد این بیماری است. بعضی از اقدامات پیشگیرانه عبارتند از:

• اجتناب از ایستادن یا نشستن طولانی‌زمان

• ترک سیگار برای پیشگیری از فشار بیش از حد بر عروق خونی

• ورزش کردن و فعال ماندن تا حد ممکن

• مدیریت وزن برای کم شدن فشار اضافی بر اندام‌های تحتانی

• مرطوب کردن با نظم پاها و ساق پا

• کنترل فشار خون، قند خون و کلسترول

عوارض استاز وریدی

استاز وریدی با شرایط مرتبط با قلب و خون مثل لخته‌های خونی، فشار خون بالا و نارسایی قلبی ارتباط دارد. همچنین این بیماری می‌تواند به عوارض تندرستی دیگری منجر شود.

بعضی اشخاص مبتلا به استاز وریدی شاید دچار آلرژی تماسی (درماتیت تماسی) شوند، که یک عکس العمل آلرژیک به موادی است که برای زمان طولانی با پوست تماس دارند. تقریباً نیمی از اشخاص مبتلا به استاز وریدی به این مشکل دچار می‌شوند.

عفونت‌های ثانویه (Superinfections) نیز از عوارض شایع استاز وریدی هستند. زخم‌ها و اولسرهای باز ناشی از این بیماری، محیط مناسبی برای ورود باکتری‌ها یا قارچ‌های مضر ایجاد می‌کنند. همچنین، خاراندن پاها در این حالت می‌تواند سبب ترک‌های کوچک در پوست شود که ورود باکتری‌ها را تسهیل نموده و منجر به عفونت می‌شود.

زندگی با استاز وریدی

اگر استاز وریدی درمان نشود، شاید به مرور زمان به شدت بدتر شود. با این حال، با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، علائم آن می‌تواند کم شدن یابد و حتی بهبود پیدا نماید.

فعال ماندن و ورزش کردن می‌تواند به مدیریت علائم و بهبود کیفیت زندگی کمک نماید. پزشک شما شاید شما را به فیزیوتراپی ارجاع دهد تا یک برنامه با نظم ورزشی برایتان طراحی شود.

همچنین توصیه می‌شود یک رژیم غذایی سالم برای قلب که کم سدیم است داشته باشید. بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات شامل مواد مقوی ضروری و خواص ضدالتهابی هستند که می‌توانند به بهبود جریان خون کمک کنند.

جوراب‌های فشاری می‌توانند به کم شدن علائم استاز وریدی کمک کنند

سوالات متداول در خصوص استاز وریدی

۱. آیا می‌توان استاز وریدی را معکوس نمود؟

صدمه به دریچه‌های وریدی که ناشی از استاز وریدی است، قابل معکوس کردن نیست. با این حال، درمان‌هایی مثل استفاده از جوراب‌های فشاری، داروهای ضدالتهاب و ورزش می‌توانند به طور قابل توجهی علائم شما را کم شدن دهند.

۲. آیا استاز وریدی می‌تواند سبب ایجاد لخته خون شود؟

داشتن سابقه لخته خون در پا خطر ابتلا به استاز وریدی را افزایش می‌دهد.

۳. اگر نارسایی وریدی درمان نشود، چه اتفاقی می‌افتد؟

در صورتی که نارسایی وریدی درمان نشود، می‌تواند منجر به مشکلات جدی تندرستی شود، از جمله سلولیت، استاز وریدی، خونریزی، درد مزمن و ترومبوز ورید عمقی (لخته خون).

سخن پایانی

استاز وریدی یک موقعیت مزمن است که اگر به موقع تشخیص داده نشود و تحت درمان قرار نگیرد، می‌تواند سبب مشکلات جدی در سلامت شود. با این حال، با رعایت سبک زندگی سالم، ورزش با نظم، استفاده از جوراب‌های فشاری و مراجعه به پزشک متخصص، می‌توان علائم آن را کم شدن داد و از پیشرفت بیماری پیشگیری نمود. اگر شما یا اطرافیانتان علائمی از این بیماری مشاهده کردید، خوبتر است هرچه سریع‌تر با یک متخصص مشورت نمایید تا خوبترین راهکارهای درمانی برای شما ارائه شود. سلامت و بهبود کیفیت زندگی شما اولویت اصلی است.

[ad_2]

منبع : بیتوته