[ad_1]
چندین نوع از این آزمایشهای تصویربرداری وجود دارد
مقایسه جامع اشعه ایکس، امآرآی و سیتیاسکن: مزیت ها و معایب هر روش
هنگامی پزشکان نیاز دارند که ببینند داخل بدنتان چه اتفاقی میافتد، معمولاً از شما میخواهند که یک آزمایش تصویربرداری تشخیصی انجام دهید. چندین نوع از این آزمایشهای تصویربرداری وجود دارد که به پزشک کمک مینماید تا تشخیص دقیقی بگذارد و برنامه درمانی مناسبی را انتخاب نماید. هر آزمایش تصویربرداری از فناوریهای مختلفی برای ایجاد تصاویری استفاده مینماید که به پزشک کمک مینماید مشکلات پزشکی خاصی را شناسایی نماید.
زیادتر اشخاص حداقل یکبار آزمایش تصویربرداری پزشکی انجام دادهاند. سه نوع رایج از دستگاههای تصویربرداری عبارتند از: اشعه ایکس، سیتیاسکن (CT) و آزمایشهای امآرآی (MRI). پزشک شاید یک یا چند آزمایش را برای شما تجویز نماید.
شاید دلواپس انجام این آزمایشها باشید، اما آزمایشهای تصویربرداری تشخیصی معمولاً بدون درد و غیرتهاجمی هستند. با این حال، شاید سودمند باشد که بفهمید چطور هر یک از آنها کار میکنند و کاربردهای رایج آنها چیست. دانستن تفاوتهای میان اشعه ایکس، سیتیاسکن و امآرآی میتواند به شما کمک نماید تا ذهن شما آهسته شود و بدانید که می بایست چه انتظاری داشته باشید.
اشعه ایکس برای بررسی استخوانها و مشکلات ساده ریوی استفاده میشود
تصویربرداری با اشعه ایکس چیست؟
اشعه ایکس رایجترین آزمایش تصویربرداری تشخیصی است و بهطور گسترده در دسترس است. حتی اگر نیاز به اسکنهای بدن پیشرفتهتر داشته باشید، احتمالاً ابتدا یک اشعه ایکس دریافت خواهید نمود. اینها نوعی تابش هستند و موقع عبور از بدن شما، استخوانها و سایر اجسام متراکم تابش را مسدود نموده و در فیلم اشعه ایکس سفید به نظر میرسند. بافتهای کمتراکم بهسختی قابل مشاهده هستند و خاکستری به نظر میرسند. در حالی که قرار گرفتن در معرض محدود تابش از اشعه ایکس مضر نیست، اگر باردار هستید، پزشک احتیاطهای ویژهای خواهد داشت.
پزشک قسمت بدن شما را برای اسکن بین حسگر دیجیتال اشعه ایکس یا فیلم عکاسی و دستگاه اشعه ایکس قرار میدهد. در حالی که دستگاه بهطور موقت تابش را از بدن شما عبور میدهد، می بایست بیحرکت بمانید.
پزشکان از اشعه ایکس برای تشخیص و ارزیابی استفاده میکنند:
• بیماریها یا تحلیل استخوان
• دررفتگیها
• شکستگیها
• تومورها
• عفونتها
احتمالاً در طول روند اشعه ایکس، جایگاهیابی در چند زاویه مختلف انجام میشود. اگر تنها یکی از اعضای بدن شما دچار شکستگی شده باشد، پزشک شاید بخواهد اشعه ایکس را از عضو سالم نیز بگیرد تا هر دو را مقایسه نماید. جلسات اشعه ایکس معمولاً بیش از ۱۰ دقیقه طول نمیکشد و عکس ها به شتاب آماده میشوند. معمولاً عکس ها بر روی یک سیدی نوشته میشود تا در صفحه کامپیوتر مشاهده شود یا از فیلم اشعه ایکس آماده کردن میشود.
در بعضی موارد، شاید برای شما یک رنگکننده کنتراست در مفصل تزریق کنند، در حالی که اشعه ایکس میگیرید. این روند که به آن “آرتروگرام” گفته میشود، به برجستهسازی ساختارهای بافت نرم مفصل کمک مینماید. این روش همچنین شاید به قرار دادن سوزن در مفصل موقع تزریق دارو یا خارج کردن مایعات کمک نماید. عکس ها اشعه ایکس شاید به اندازه روشهای پیچیدهتر جزئیات نداشته باشند، اما رایجترین ابزار برای ارزیابی مشکلات ارتوپدی هستند و معمولاً در مطب پزشک در دسترس هستند.
پزشکان بیشتر از اسکنهای اشعه ایکس برای تشخیص شکستگی استخوانها استفاده میکنند. با این حال، از آنها برای شناسایی انواع سرطان، ذاتالریه و دیگر مشکلات در حال توسعه نیز استفاده نمودهاند. زمان اشعه ایکس بستگی به قسمت بدن دارد که پزشک در حال بررسی آن است. با این حال، معمولاً فقط چند دقیقه طول میکشد.
انواع اشعه ایکس
دو نوع اصلی از اشعه ایکس وجود دارد — نرم و سخت.
اشعه ایکس نرم دارای طول موجهای نسبتاً کوتاهی در حدود ۱۰ نانومتر (نانومترها یک میلیاردیم متر هستند) است. بر این اساس میتوان آن را در طیف الکترومغناطیسی (EM) بین پرتوهای گاما و نور فرابنفش (UV) قرار داد.
اشعه ایکس سخت دارای طول موجهای تقریباً ۱۰۰ پیکومتر (پیکومترها یک تریلیونیم متر هستند) است. آنها در همان ناحیهای از طیف الکترومغناطیسی قرار دارند که پرتوهای گاما.
سیتیاسکن ترکیبی از اشعه ایکس و فناوری کامپیوتری برای عکس ها سهبعدی
سیتیاسکن چیست؟
سیتیاسکن تصاویری با کیفیت بالا و جزئیات دقیق از بدن ایجاد مینماید. این یک اشعه ایکس پیشرفته و قدرتمندتر است که تصاویری به صورت ۳۶۰ درجه از ستون فقرات، مهرهها و اندامهای داخلی بدن میگیرد. شاید یک رنگکننده کنتراست به خون شما تزریق شود تا پزشک بتواند ساختارهای بدنی شما را بهوضوح زیادتری در سیتیاسکن مشاهده نماید.
سیتیاسکن تصاویری دقیق و با کیفیت از استخوانها، رگهای خونی، بافتهای نرم و اندامها ایجاد مینماید و شاید برای کمک به تشخیص مشکلات پزشکی مثل موارد زیر استفاده شود:
• آپاندیسیت
• سرطان
• تروما (ضربه)
• بیماریهای قلبی
• اختلالات عضلانی و اسکلتی
• بیماریهای عفونی
سیتیاسکن همچنین برای شناسایی تومورها و ارزیابی مشکلات ریه یا سینه استفاده میشود. دستگاه سیتیاسکن شبیه یک جعبه بزرگ است که یک تونل در مرکز آن وجود دارد. شما روی یک میز لغزنده دراز میکشید که شما را وارد و خارج از این تونل میبرد در حالی که دستگاه اطراف شما میچرخد و عکس ها مقطعی از بدنتان تولید مینماید.
تکنسین انجامدهنده آزمایش در اتاق دیگری قرار دارد و از کامپیوترهایی که عکس ها را نمایش میدهند استفاده مینماید. او از راه میکروفون و بلندگوها با شما صحبت خواهد نمود.
سیتیاسکن معمولاً گرانتر از اشعه ایکس است و همیشه در بیمارستانهای کوچک یا روستایی در دسترس نیست.
دو نوع از سیتیاسکن عبارتند از:
• سیتیاسکن توموگرافی گسیل پوزیترون (PET): سیتیاسکن PET به پزشک کمک مینماید تا سطح فعالیت بعضی از ارگانها و بافتهای بدن همراه با ساختار آنها را مشاهده نماید. قبل از انجام آزمایش، شما مادهای به نام “تریسر” دریافت خواهید نمود که شامل گلوکز با مقدار کمی ماده رادیواکتیو است.
این تریسر از راه سیستمهای بدن شما حرکت مینماید و مثل یک رنگ برای اسکن تصویربرداری عمل مینماید. اگر فعالیت شیمیایی در بعضی مناطق زیاد باشد، رنگ زیادتری جذب خواهد شد و نقاط درخشان در عکس نشان داده میشود که پزشک را از احتمال وجود بیماری آگاه مینماید. دوز تابش در تریسر برای زیادتر اشخاص بیخطر و حداقل است.
این تریسر بهصورت خوراکی، استنشاقی یا تزریقی بسته به قسمتی از بدن که مورد بررسی است، وارد بدن شما میشود. پزشکان بیشتر از اسکن PET برای شناسایی مشکلات قلبی، سرطان و بیماریهای مغزی استفاده میکنند.
• سیتیاورولوگرافی: سیتیاورولوگرافی یک نوع آزمون رادیولوژیکی تخصصی است که برای ارزیابی دستگاه ادراری، شامل حالبها، کلیهها و مثانه استفاده میشود. این فناوری نوآورانه از سیتی برای تولید عکس ها مقطعی در سرتاسر بدن استفاده مینماید. عکس ها اندامهای داخلی خیلی دقیق هستند و به پزشکان این امکان را میدهند که خوبترین برنامه درمانی را تعیین کنند. استفادههای رایج این آزمون شامل ارزیابی خون در ادرار و شناسایی سنگ کلیهها است.
امآرآی برای تشخیص بیماریهای مغزی و نخاعی برتری دارد
امآرآی چیست؟
امآرآی (تصویربرداری تشدید مغناطیسی) ترکیبی از یک آهنربای قوی و امواج رادیویی است. یک کامپیوتر اجزای مغناطیسی را کنترل مینماید و تصاویری خیلی دقیق از ساختارهای بدنی ایجاد مینماید. پزشک عکس ها را بهصورت “برشها” یا مقاطع عرضی از قسمت اسکنشده بدن مشاهده مینماید. برخلاف اشعه ایکس، در این روش از تابش استفاده نمیشود. پزشکان معمولاً از اسکنهای امآرآی برای تشخیص مشکلات مفاصل و استخوانها، ارزیابی پیشرفت درمان، بررسی ناهنجاریهای مغزی و ارزیابی درد لگنی یا مشکلات ناباروری استفاده میکنند.
انواع اسکنهای امآرآی عبارتند از:
۱. اسکنهای امآرآی باز – میدان بالا (۱.5T)
امآرآی باز با میدان بالا (۱.5T) کیفیت تصویری عالی ارائه میدهد:
• امآرآی باز: به پیکربندی دستگاه اشاره دارد. امآرآی باز به علت باز بودن از سه طرف، تصویربرداری روشن و تجربهای نسبتاً جادار را فراهم مینماید. این دستگاه طراحی نوین دارد و معاینات سریع و راحتی را به ارمغان میآورد که بهویژه برای افرادی که از تنگی فضا میترسند، سودمند است.
• میدان بالا (۱.5T): به کیفیت عکس اشاره دارد. دستگاه ۱.5T طیف وسیعی از گزینههای کویل را ارائه میدهد که سبب بهبود کیفیت عکس در بعضی از کاربردهای تصویربرداری میشود که در مقایسه با 3T خوبتر است.
۲. اسکنهای امآرآی با تونل کوتاه – میدان بالا (۱.5T)
تونل به ورودی دستگاه امآرآی اشاره دارد. اسکنهای امآرآی با تونل کوتاه ۵ درصد عریضتر و ۵۰ درصد کوتاهتر از پیکربندی سنتی امآرآی هستند. این ابعاد تجربه تصویربرداری راحتتر و جادارتری را برای بیمار فراهم مینماید.
۳. اسکنهای امآرآی با تونل باز – میدان بالا (۱.5T)
امآرآی با تونل باز ورودی وسیعتری فراهم مینماید که امکان انجام اسکن راحتتر را برای بیمار میدهد. در تونل سنتی، ورودی دستگاه تنها کمی بزرگتر از بیمار است و این سبب ایجاد فضایی تنگ و ناخوشایند میشود.
۴. اسکنهای امآرآی – میدان بالا (۱.5T)
این دستگاه امآرآی با میدان بالا (۱.5T) از پیشرفتهترین فناوری تصویربرداری استفاده مینماید. این دستگاه برای اسکن تمام قسمتهای بدن ارزشمند است و به عنوان استاندارد صنعت شناخته میشود.
۵. اسکنهای امآرآی 3T
همچنین به عنوان امآرآی ۳ تسلا شناخته میشود، اسکن امآرآی 3T یک معاینه تصویربرداری کارآمد و نیرومند است که شاید به جای اسکن سنتی ۱.5T انجام شود. در حالی که اسکنهای 3T قبلاً عمدتاً در مراکز تحقیقاتی پزشکی یافت میشد، امروزه در محیطهای بالینی نیز قابل مشاهده است. اسکنهای 3T از مغناطیسهای قوی و پرقدرت استفاده میکنند که میدان مغناطیسی خیلی قویتری نسبت به اسکن ۱.5T تولید مینماید. این امر سبب میشود امآرآی عکس ها واضحتری را سریعتر تولید نماید.
۶. طیفسنجی امآرآی
طیفسنجی امآرآی یک روش غیرتهاجمی است که برای شناسایی بیوشیمی انفارکتها، تومورها و دیگر پاتولوژیها استفاده میشود. این روش بهطور مکرر برای تشخیص اختلالات متابولیک ویژه مثل آنهایی که بر مغز تأثیر میگذارند، انجام میشود. این به پزشکان کمک مینماید تا ویژگیهای تومورها مثل متابولیسم یا شدت آنها را مشخص کنند.
۷. اسکنهای MRCP
اسکنهای کولانژیوانکئاتروپانکراتوگرافی با رزونانس مغناطیسی (MRCP) نوع خاصی از امآرآی هستند که تمرکز آنها بر گرفتن تصاویری از سیستمهای پانکراس و هپاتوبیلیاری است، از جمله کبد، کیسه صفرا، پانکراس، مجاری صفراوی و مجرای پانکراس.
۸. اسکنهای امآرآی باز – عملکرد میدان بالا
اسکنرهای امآرآی باز سیستمهایی هستند که قابلیتهای پیشرفته تصویربرداری رزونانس مغناطیسی را ارائه میدهند. آنها مزیت ها و ویژگیهای مختلفی دارند. این دستگاهها نمای پانورامیک از چهار طرف ارائه میدهند و تجربهای راحت و جادار را برای بیمار فراهم میکنند.
تفاوت اشعه ایکس، امآرآی و سیتیاسکن
شباهتها و تفاوتها بین سه نوع اصلی تصویربرداری تشخیصی
اشعه ایکس، امآرآی و سیتیاسکن چند شباهت دارند.
• هر سه نوع اسکن تصویربرداری هستند. شما میتوانید هم اشعه ایکس و هم سیتیاسکن را در عرض چند دقیقه انجام دهید.
• هر سه ابزار تصویربرداری میتوانند به تشخیص یک یا چند مشکل پزشکی کمک کنند.
• شما می بایست برای انجام تمام این آزمایشها طبق دستورالعملهای تکنسین، ثابت بمانید.
اما آنها تفاوتهای عمدهای نیز دارند.
تفاوت بین اشعه ایکس و سیتیاسکن
در حالی که تفاوت بین سیتیاسکن و اشعه ایکس جزئی است، اما قابل توجه است. پزشکان از اشعه ایکس برای شناسایی دررفتگیها و شکستگیهای استخوانها، همچنین برای شناسایی سرطانها و ذات الریه استفاده میکنند. اما سیتیاسکنها دستگاههای پیشرفتهتری هستند که پزشکان از آنها برای تشخیص صدمههای ارگانهای داخلی استفاده میکنند.
دستگاههای اشعه ایکس در بعضی موارد نمیتوانند مشکلات مربوط به صدمههای عضلانی، بافتهای نرم یا سایر ارگانهای بدن را تشخیص دهند، اما سیتیاسکن این امکان را فراهم میآورد. عکس ها اشعه ایکس دو بعدی هستند، در حالی که عکس ها سیتیاسکن سهبعدی هستند.
تفاوت بین سیتیاسکن و امآرآی
اشعه ایکس و سیتیاسکن هر دو از مقدار کمی تابش یونیزهشده برای تولید عکس ها استفاده میکنند. اما امآرآی از این روش استفاده نمینماید. این دستگاه از آهنرباهای نیرومند و امواج رادیویی برای ایجاد عکس ها استفاده مینماید، بر این اساس شما موقع انجام امآرآی به تابش مواجه نمیشوید.
عکس ها سیتیاسکن معمولاً سریعتر از امآرآی گرفته میشوند. برای مثال، سیتیاسکن معمولاً پنج دقیقه یا کمتر طول میکشد، در حالی که امآرآی شاید ۳۰ دقیقه یا زیادتر زمان ببرد.
پزشکان از سیتیاسکن و امآرآی برای دلایل مختلفی استفاده میکنند. سیتیاسکن در تشخیص صدمههای شدید در سینه، سر، ستون فقرات یا شکم، بهویژه شکستگیها خیلی سودمند است. امآرآی معمولاً در تشخیص مشکلات مفاصل، بافتهای نرم، رباطها و تاندونها خوبتر عمل مینماید.
تفاوت بین امآرآی و اشعه ایکس
همانطور که گفته شد، اشعه ایکس شما را در معرض تابش یونیزهشده قرار میدهد، اما دستگاههای امآرآی این تابش را منتشر نمیکنند. اشعه ایکس فقط چند دقیقه طول میکشد، در حالی که امآرآی شاید ۳۰ دقیقه یا زیادتر، حتی تا چند ساعت طول بکشد، بسته به اینکه پزشک در پی چه چیزی باشد. اشعه ایکس محدود به اسکن چند بیماری بدن است، اما امآرآی برای بررسی بسیاری از شرایط پزشکی کاربرد دارد. بهعنوان مثال، از اشعه ایکس زیادتر برای بررسی شکستگیهای استخوانها استفاده میشود، اما میتواند به شناسایی بافتهای بیمار نیز کمک نماید. امآرآی برای ارزیابی بافتهای نرم مثل صدمههای تاندون و رباط، تومورهای مغزی یا صدمههای نخاعی خوبتر است.
انتخاب بین اشعه ایکس، امآرآی و سیتیاسکن بستگی به نیازهای پزشکی دارد
سوالات متداول در خصوص مقایسه اشعه ایکس، امآرآی و سیتیاسکن
۱. تفاوت اصلی بین امآرآی و سیتیاسکن چیست؟
امآرآی از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی برای تصویربرداری از بافتهای نرم استفاده مینماید و بدون تابش اشعه است، در حالی که سیتیاسکن از اشعه ایکس برای تولید عکس ها مقطعی از بدن استفاده مینماید و زیادتر برای تصویربرداری جامعتر از اندامهای داخلی و استخوانها کاربرد دارد.
۲. آیا اشعه ایکس خطرناک است؟
اشعه ایکس شامل تابش یونیزهکننده است، اما دوز استفاده شده در تصویربرداریهای پزشکی معمولاً خیلی کم است و در اکثر موارد خطر جدی ایجاد نمینماید.
۳. امآرآی برای چه مواردی زیادتر توصیه میشود؟
امآرآی برای بررسی بافتهای نرم مثل مغز، نخاع، عضلات، رباطها، تومورها و شرایطی که نیاز به جزئیات بالا دارند توصیه میشود.
۴. کدام یک برای شرایط اورژانسی مناسبتر است؟
سیتیاسکن به علت شتاب بالا و توانایی ارائه عکس ها دقیق در شرایط اورژانسی مثل خونریزی داخلی یا صدمههای شدید ترجیح داده میشود.
۵. آیا اشخاص دارای ایمپلنتهای فلزی میتوانند امآرآی انجام دهند؟
معمولاً افرادی که دارای ایمپلنتهای فلزی یا دستگاههای پزشکی ویژه مثل ضربانساز هستند، نمیتوانند امآرآی انجام دهند، مگر اینکه دستگاه یا ایمپلنت آنها با امآرآی سازگار باشد.
۶. عکس ها سیتیاسکن دقیقتر هستند یا امآرآی؟
این بستگی به نوع مشکل دارد. امآرآی برای بافتهای نرم عکس ها دقیقتری ارائه میدهد، در حالی که سیتیاسکن برای بررسی استخوانها، اندامهای داخلی و عروق خونی مناسبتر است.
۷. هزینه کدام روش کمتر است؟
معمولاً اشعه ایکس کمهزینهترین روش است، در حالی که امآرآی به علت فناوری پیشرفتهتر گرانتر است. هزینه سیتیاسکن بین این دو قرار میگیرد.
سخن پایانی
انتخاب بین اشعه ایکس، امآرآی و سیتیاسکن بستگی به نیازهای پزشکی، نوع بیماری و شرایط فردی بیمار دارد. هر یک از این روشهای تصویربرداری مزیت ها و معایب ویژه خود را دارند و برای کاربردهای خاصی مناسب هستند. اشعه ایکس برای بررسیهای سریع و اولیه، سیتیاسکن برای تشخیصهای دقیقتر در شرایط اورژانسی و امآرآی برای مشاهده جزئیات بافتهای نرم گزینههای ایدهآلی هستند. همیشه قبل از انجام هر نوع تصویربرداری، با پزشک متخصص مشورت نمایید تا مناسبترین روش برای شما انتخاب شود.
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها