چطور از بیماری‌های واگیردار پیشگیری کنیم؟

[ad_1]

رعایت بهداشت فردی کلید اصلی پیشگیری از بیماری‌های واگیردار است

رازهای ماندگاری تندرستی: راهنمای کامل پیشگیری از بیماری‌های واگیردار

بیماری‌های واگیردار از دیرباز یکی از بزرگترین چالش‌های بشر بوده است. این بیماری‌ها که از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شوند، می‌توانند تأثیرات مخربی بر سلامت فردی و جامعه داشته باشند. از طاعون و آبله در گذشته تا بیماری‌های عفونی نوظهور مثل کووید-19، این تهدید همواره حضور داشته است. با این حال، پیشرفت‌های چشمگیر در زمینه پزشکی و بهداشت عمومی، ابزارهای قدرتمندی را در اختیار ما قرار داده است تا بتوانیم از خود و جامعه در برابر این تهدیدات محافظت کنیم.

پیشگیری از بیماری‌های واگیردار نه تنها یک مسئولیت فردی، بلکه یک مسئولیت اجتماعی است. با رعایت بعضی اصول ساده و تاثیرگذار، می‌توان زنجیره انتقال بیماری را قطع نمود و از شیوع گسترده بیماری‌ها پیشگیری نمود. واکسیناسیون، رعایت بهداشت فردی، حفظ فاصله اجتماعی و استفاده از ماسک در مواقع لزوم، از جمله مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری هستند. همچنین، ارتقای سطح آگاهی عمومی در مورد بیماری‌های واگیردار و راه‌های انتقال آن‌ها، نقش خیلی مهمی در کنترل این بیماری‌ها ایفا می‌نماید. در این نوشته، به بررسی روش‌های پیشگیری از این بیماری‌ها خواهیم پرداخت. 

اجتناب از تماس نزدیک با اشخاص بیمار، از انتقال بیماری پیشگیری می‌نماید

بیماری‌های واگیردار چیست؟

بیماری‌های واگیردار یا عفونی، بیماری‌هایی هستند که از فردی به فرد دیگر، حیوان به انسان یا از راه محیط منتقل می‌شوند. این بیماری‌ها توسط میکروارگانیسم‌هایی مثل باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها و انگل‌ها ایجاد می‌شوند. این موجودات میکروسکوپی با ورود به بدن انسان، تکثیر شده و سبب ایجاد بیماری می‌شوند.

انواع بیماری‌های واگیردار

بیماری‌های واگیردار بر پایه عوامل ایجادکننده، راه‌های انتقال و علائم بالینی به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شوند. بعضی از مهم‌ترین انواع این بیماری‌ها عبارتند از:

• بیماری‌های باکتریایی: این بیماری‌ها توسط باکتری‌ها ایجاد می‌شوند و شامل بیماری‌هایی مثل سل، وبا، مننژیت باکتریایی، عفونت‌های دستگاه ادراری و … می‌شوند.

• بیماری‌های ویروسی: ویروس‌ها عامل ایجاد بسیاری از بیماری‌های واگیردار هستند. آنفلوآنزا، سرخک، آبله مرغان، ایدز، هپاتیت و کووید-19 از جمله بیماری‌های ویروسی شایع هستند.

• بیماری‌های قارچی: قارچ‌ها نیز می‌توانند سبب ایجاد عفونت در انسان شوند. عفونت‌های قارچی پوست، ناخن و دستگاه تنفسی از جمله این بیماری‌ها هستند.

• بیماری‌های انگلی: انگل‌ها موجودات زنده‌ای هستند که در بدن انسان زندگی نموده و از آن تغذیه می‌کنند. مالاریا، ژیاردیازیس و کرمک از جمله بیماری‌های انگلی شایع هستند.

راه‌های انتقال بیماری‌های واگیردار

بیماری‌های واگیردار از راه روش‌های مختلفی منتقل می‌شوند که بعضی از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• تماس مستقیم: تماس مستقیم با فرد آلوده یا ترشحات بدن او (مثل خون، بزاق، ترشحات بینی) می‌تواند سبب انتقال بیماری شود.

• تماس غیرمستقیم: تماس با اشیاء آلوده مثل دستگیره در، وسایل شخصی و سطوح آلوده می‌تواند سبب انتقال بیماری شود.

• انتقال از راه هوا: بعضی از بیماری‌ها از راه قطرات تنفسی که موقع سرفه یا عطسه منتشر می‌شوند، منتقل می‌شوند.

• انتقال از راه غذا و آب: استفاده آب و غذای آلوده به میکروب‌ها می‌تواند سبب ایجاد بیماری شود.

• انتقال از راه ناقلین: حشرات مثل پشه، مگس و کنه می‌توانند به‌عنوان ناقل بیماری عمل کنند.

واکسیناسیون سدی محکم در برابر بسیاری از بیماری‌های واگیردار است

راههای پیشگیری از بیماری‌های واگیردار

عادات سالم از گسترش میکروب‌ها و بیماری‌های عفونی پیشگیری می‌کنند. عادات سالم را بیاموزید، تمرین نمایید و به دیگران آموزش دهید.

به‌طور ایمن غذا را جابه‌جا و فراهم کنید: 

غذا می‌تواند حامل میکروب‌ها باشد. موقع آماده‌سازی هر غذایی، به‌خصوص گوشت خام، دست‌ها، ظروف و سطوح را بیشتر بشویید. همیشه میوه‌ها و سبزیجات را بشویید. غذاها را در دمای مناسب بپزید و نگهداشتن نمایید. غذا را بیرون نگذارید، فوراً در یخچال قرار دهید.

بیشتر دست‌های خود را بشویید: 

شستن دست‌ها یکی از ساده‌ترین و موثرترین راه‌ها برای پیشگیری از گسترش بیماری‌ها است. دست‌های ما در طول روز با سطوح و افرادی بسیاری در تماس هستند که شاید شامل میکروب‌ها و ویروس‌ها باشند. این میکروب‌ها می‌توانند به آسانی از راه دست‌ها به دهان، بینی یا چشم‌ها منتقل شوند و سبب ابتلا به بیماری شوند.

 از آب گرم و صابون استفاده نمایید. تمام سطوح دست‌ها، از جمله پشت دست‌ها، بین انگشتان و زیر ناخن‌ها را به زمان حداقل 20 ثانیه با صابون بمالید. دست‌ها را به طور کامل زیر آب جاری بشویید. دست‌ها را با یک حوله پاکیزه یا یکبار استفاده خشک نمایید یا اجازه دهید در هوا خشک شوند. 

سطوح پرکاربرد را پاکیزه و ضدعفونی نمایید: 

میکروب‌ها می‌توانند روی سطوح زندگی کنند. پاکیزه کردن با صابون و آب معمولاً کافی است. با این حال، می بایست به‌طور با نظم حمام و آشپزخانه خود را ضدعفونی نمایید. اگر کسی در خانه بیمار است، مناطق دیگر را نیز ضدعفونی نمایید. می‌توانید از یک ضدعفونی‌کننده تأیید شده توسط EPA (در پی شماره ثبت EPA روی برچسب باشید)، محلول سفیدکننده یا الکل مالشی استفاده نمایید.

سرفه و عطسه را در آستین خود انجام دهید: 

هنگامی که سرفه یا عطسه می‌کنیم، هزاران قطره ریز شامل ویروس‌ها و باکتری‌ها با شتاب بسیاری از دهان و بینی ما خارج می‌شوند. این قطرات می‌توانند تا چند متر در هوا پخش شوند و روی سطوح، اشیاء و حتی اشخاص دیگر بنشینند. اگر فرد دیگری این قطرات آلوده را استنشاق نماید یا با دست‌های آلوده دهان، بینی یا چشم‌های خود را لمس نماید، شاید به همان بیماری مبتلا شود. پوشاندن دهان و بینی موقع سرفه یا عطسه، یکی از موثرترین راه‌ها برای پیشگیری از انتشار این میکروب‌ها است. خوبترین روش، استفاده از دستمال کاغذی یکبار استفاده است. اما اگر دستمال کاغذی در دسترس نبود، پوشاندن دهان و بینی با آستین داخلی (قسمت آرنج) خوبترین گزینه بعدی است. 

وسایل شخصی را به اشتراک نگذارید:

از اشتراک گذاری وسایل شخصی که نمی‌توان آن‌ها را ضدعفونی نمود، مثل مسواک و تیغ، یا اشتراک گذاری حوله بین شستشوها خودداری نمایید. سوزن‌ها هرگز نباید به اشتراک گذاشته شوند، می بایست فقط یک بار استفاده شوند و سپس به‌درستی دور ریخته شوند.

واکسینه شوید: 

واکسن‌ها می‌توانند از بسیاری از بیماری‌های عفونی پیشگیری کنند. شما می بایست بعضی از واکسن‌ها را در کودکی، بعضی را به‌عنوان یک بزرگسال و بعضی را برای جایگاه‌های خاصی مثل بارداری و سفر دریافت نمایید. اطمینان حاصل نمایید که شما و خانواده‌تان از دید واکسن‌ها به‌روز هستید.

از لمس حیوانات وحشی خودداری نمایید: 

شما و حیوانات خانگی خود می بایست از لمس حیوانات وحشی که می‌توانند حامل میکروب‌های ایجادکننده بیماری‌های عفونی باشند، خودداری نمایید. در صورت گزش، با پزشک خود صحبت نمایید. اطمینان حاصل نمایید که واکسن‌های حیوان خانگی شما به‌روز هستند.

در خانه بمانید: 

هنگامی که بیمار هستید، در خانه بمانید و استراحت نمایید. زودتر بهبود خواهید یافت و میکروب‌ها را پخش نخواهید نمود.

نکته های اضافه 

• آموزش کودکان: آموزش کودکان در مورد بهداشت و پیشگیری از بیماری‌ها خیلی مهم است. آن‌ها را تشویق نمایید تا دست‌های خود را بشویند، سرفه و عطسه خود بپوشانند و از اشتراک گذاری وسایل شخصی خودداری کنند.

• بهداشت محیط: حفظ بهداشت محیط نیز در پیشگیری از بیماری‌های واگیردار نقش دارد. از پاکیزه کردن و ضدعفونی کردن سطوح عمومی و مکان‌های پر رفت و آمد اطمینان حاصل نمایید.

• مواظبت از سالمندان: سالمندان و اشخاص با سیستم ایمنی ضعیف زیادتر در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های واگیردار هستند. اطمینان حاصل نمایید که آن‌ها واکسن‌های لازم را دریافت نموده و از رعایت اصول بهداشتی اطمینان حاصل نمایید.

• مسافرت: موقع سفر به مناطق با نرخ بالای بیماری‌های واگیردار، اقدامات پیشگیرانه لازم را انجام دهید، مثل واکسیناسیون و رعایت بهداشت فردی.

با رعایت این نکته های و آموزش آن‌ها به دیگران، می‌توانید به کم شدن شیوع بیماری‌های واگیردار و حفظ سلامت خود و جامعه کمک نمایید. عادات سالم از گسترش میکروب‌ها و بیماری‌های عفونی پیشگیری می‌کنند. عادات سالم را بیاموزید، تمرین نمایید و به دیگران آموزش دهید.

شستن دست‌ها ساده‌ترین راه برای پیشگیری از انتقال بیماری‌هاست

سوالات متداول در خصوص پیشگیری از بیماری‌های واگیردار

1. برای چه پیشگیری از بیماری‌های واگیردار مهم است؟

بیماری‌های واگیردار می‌توانند عواقب جدی برای تندرستی فردی و جامعه داشته باشند. از جمله این عواقب می‌توان به مرگ، ناتوانی طولانی‌زمان، هزینه‌های بالای درمان و اختلال در فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی اشاره نمود. پیشگیری به موقع و تاثیرگذار از این بیماری‌ها می‌تواند از بروز این عواقب پیشگیری نماید.

2. چه عواملی در شیوع بیماری‌های واگیردار نقش دارند؟

عوامل متعددی در شیوع بیماری‌های واگیردار نقش دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به نوع عامل بیماری‌زا، راه‌های انتقال بیماری، شرایط محیطی، موقعیت بهداشتی جامعه، تراکم جمعیت، موقعیت ایمنی اشخاص و وجود ناقلین اشاره نمود.

3. آیا همه بیماری‌های واگیردار قابل پیشگیری هستند؟

در حال حاضر، برای بسیاری از بیماری‌های واگیردار واکسن و روش‌های پیشگیری تاثیرگذار وجود دارد. با این حال، بعضی بیماری‌ها به علت جهش‌های ژنتیکی عامل بیماری‌زا یا سایر عوامل، همچنان چالش‌برانگیز هستند.

4. واکسیناسیون چطور از بیماری‌ها پیشگیری می‌نماید؟

واکسیناسیون سبب ایجاد ایمنی در برابر بیماری‌های ویژه می‌شود. با تزریق واکسن، بدن با یک نسخه ضعیف یا غیرفعال از عامل بیماری‌زا آشنا شده و آنتی‌بادی تولید می‌نماید. در صورت مواجهه با عامل بیماری‌زای واقعی، بدن به شتاب جواب داده و از فرد در برابر بیماری محافظت می‌نماید.

5. چطور از بیماری‌های منتقله از راه آب پیشگیری کنیم؟

برای پیشگیری از بیماری‌های منتقله از راه آب، می بایست از آب آشامیدنی سالم استفاده نمود، مواد غذایی را به خوبی شستشو داد و از شنا در آب‌های آلوده خودداری نمود.

جمع بندی 

همانطور که دیدیم، پیشگیری از بیماری‌های واگیردار نیازمند تلاش جمعی و همکاری همه اشخاص جامعه است. با رعایت بهداشت فردی، واکسیناسیون به موقع، و توجه به توصیه‌های بهداشتی، می‌توانیم زنجیره انتقال بیماری‌ها را قطع نموده و جامعه‌ای سالم‌تر داشته باشیم. بیایید با هم عهد ببندیم که تندرستی خود و دیگران را در اولویت قرار داده و با آگاهی و مسئولیت‌پذیری، به ایجاد یک جامعه ایمن کمک کنیم.

[ad_2]

منبع : بیتوته