[ad_1]
سردردهای شدید و پیوسته از علائم تومور مغزی گلیوما هستند
گلیوما مغزی؛ درک و مقابله با یکی از خطرناکترین انواع تومورهای مغزی
گلیوما رشد سلولهایی است که در مغز یا نخاع آغاز میشود. سلولهای گلیوما شباهت بسیاری به سلولهای مغزی سالم به نام سلولهای گلیال دارند. سلولهای گلیال اطراف سلولهای عصبی را احاطه نموده و به عملکرد آنها کمک میکنند.
زمانی که گلیوما رشد مینماید، یک توده سلولی به نام تومور شکل میگیرد. این تومور میتواند بهقدری رشد نماید که فشار بر بافتهای مغز یا نخاع وارد نماید و علائمی ایجاد نماید. علائم بستگی به این دارد که کدام قسمت از مغز یا نخاع تحت تأثیر قرار گرفته است.
مشکلات بینایی مثل تاری دید یا دوبینی میتواند به علت گلیوما باشد
انواع مختلفی از گلیوما وجود دارد. بعضی بهطور نماید رشد میکنند و بهعنوان سرطان در نظر گرفته نمیشوند. بعضی دیگر سرطان محسوب میشوند. واژه دیگری که برای سرطان استفاده میشود، بدخیم است. گلیوماهای بدخیم بهشتاب رشد نموده و میتوانند بافتهای سالم مغزی را حمله نموده و تخریب کنند. بعضی از انواع گلیوما زیادتر در بزرگسالان رخ میدهند، در حالی که دیگر انواع زیادتر در کودکان مشاهده میشود.
نوع گلیوما شما به تیم مواظبتهای بهداشتی کمک مینماید تا بفهمند موقعیت شما چقدر جدی است و کدام درمانها شاید خوبترین نتیجه را داشته باشند. بهطور کلی، گزینههای درمانی گلیوما شامل جراحی، پرتودرمانی، شیمیدرمانی و سایر روشها است.
انواع گلیوما عبارتند از :
• آستروسیتوما
• اپندیموما
• گلیوبلاستوما
• اولیگودندرگلیوما
گلیوبلاستوما، نوعی گلیوما، تهاجمیترین و کشندهترین نوع تومور مغزی است
علائم گلیوما:
علائم گلیوما بستگی به مکان گلیوما دارد. علائم همچنین میتواند بستگی به نوع گلیوما، اندازه آن و شتاب رشد آن داشته باشد. نشانهها و علائم شایع گلیوما عبارتند از:
• سردرد، بهویژه سردردهایی که زیادتر در صبح شدید هستند.
• تهوع و استفراغ.
• گیجی یا کم شدن عملکرد مغزی، مثل مشکلات در تفکر و درک اطلاعات.
• از دست دادن حافظه.
• تغییرات شخصیتی یا تحریکپذیری.
• مشکلات بینایی مثل تاری دید، دید دوگانه یا از دست دادن دید محیطی.
• مشکلات گفتاری.
• تشنج، بهویژه در افرادی که قبلاً تشنج نداشتهاند.
علل گلیوما
پزشکان هنوز نمیدانند چه چیزی سبب بروز گلیوما میشود. این بیماری زمانی آغاز میشود که سلولهای مغز یا نخاع تغییراتی در دیانای خود ایجاد میکنند. دیانای یک سلول شامل دستورالعملهایی است که به سلول میگوید که چه کاری می بایست انجام دهد.
این تغییرات دیانای به سلولها دستور میدهند که سلولهای زیادتری بهشتاب بسازند. سلولها زمانی که سلولهای سالم می بایست بمیرند، به حیات خود ادامه میدهند. این سبب میشود سلولهای بسیاری به وجود آیند که به درستی عمل نمیکنند. این سلولها یک توده به نام تومور تشکیل میدهند. تومور میتواند رشد نماید و به اعصاب و بخشهای دیگر مغز یا نخاع فشار وارد نماید. این امر به علائم گلیوما منجر میشود و میتواند مشکلاتی ایجاد نماید.
بعضی از گلیوماها تغییرات زیادتری در دیانای خود ایجاد میکنند که سبب میشود به سرطان مغز تبدیل شوند. این تغییرات به سلولها دستور میدهند که به بافت سالم مغزی حمله نموده و آن را تخریب کنند. در گلیوما، سلولهای تومور مشابه سلولهای مغزی سالم به نام سلولهای گلیال هستند. سلولهای گلیال اطراف و از سلولهای عصبی در مغز و نخاع حمایت میکنند.
گلیوما میتواند خوشخیم یا بدخیم باشد و به رشد سریع ادامه دهد
عوامل خطر ابتلا به گلیوما
مواردی که میتوانند خطر ابتلا به گلیوما را افزایش دهند عبارتند از:
• افزایش سن: گلیوما در بزرگسالان بین ۴۵ تا ۶۵ سال شایعتر است، اما گلیوما میتواند در هر سنی رخ دهد. بعضی انواع گلیوما زیادتر در کودکان و بزرگسالان جوان مشاهده میشود.
• قرار گرفتن در معرض تابش اشعه: افرادی که در معرض نوعی تابش به نام تابش یونیزه قرار گرفتهاند، خطر ابتلا به گلیوما در آنها افزایش مییابد. یکی از نمونههای تابش یونیزه، پرتودرمانی است که برای درمان سرطان استفاده میشود.
• سابقه خانوادگی گلیوما: گلیوما میتواند در خانوادهها بروز نماید، اما این امر خیلی نادر است. تحقیقات زیادتری ضروری است تا درک بهتری از این موضوع بهدست آید که آیا والدین میتوانند خطر ابتلا به گلیوما را به فرزندان خود منتقل کنند.
محققان هیچ چیزی پیدا نکردهاند که بتواند از گلیوما پیشگیری نماید.
راههای تشخیص گلیوما
آزمونها و روشهایی که برای تشخیص گلیوما استفاده میشوند شامل موارد زیر هستند:
• معاینه برای بررسی عملکرد عصبی و مغزی: در این معاینه، موقعیت بینایی، شنوایی، تعادل، هماهنگی، قدرت و عکس العملها بررسی میشود. اگر مشکلی در انجام یک تکلیف ویژه وجود داشته باشد، شاید نشانهای از وجود تومور مغزی باشد.
• تصویربرداری مغز: آزمایشهای تصویربرداری برای مشاهده علائم تومور مغزی استفاده میشوند. معمولاً از MRI برای تصویربرداری استفاده میشود. بعضی وقت ها قبل از انجام MRI، ماده حاجب در رگ تزریق میشود تا عکس ها بهتری ایجاد شود. سایر آزمایشهای تصویربرداری شاید شامل سیتیاسکن و PET (تصویربرداری با نشر پوزیترون) باشد.
• بیوپسی برای گرفتن نمونه بافت: در صورتی که جراحی برای برداشتن تومور مغزی امکانپذیر نباشد، شاید به بیوپسی نیاز باشد تا نمونهای از بافت برای آزمایش قبل از درمان برداشته شود. برای گرفتن نمونه بافت، از سوزن راهنماییشده با تصویربرداری استفاده میشود که به آن بیوپسی سوزنی استریوتاکتیک گفته میشود.
• آزمایش بر روی سلولهای تومور: نمونهای از تومور مغزی شاید به آزمایشگاه ارسال شود تا توسط پاتولوژیستها مورد بررسی قرار گیرد. این آزمایشها میتوانند نوع گلیوما و شتاب رشد آن را مشخص کنند و به تأسیس برنامه درمانی کمک کنند.
تشخیص گلیوما با استفاده از MRI و بیوپسی انجام میشود
راههای درمان گلیوما
درمان گلیوما معمولاً با جراحی آغاز میشود، اما همیشه جراحی گزینهای قابل انجام نیست. بهعنوان مثال، اگر گلیوما به بخشهای مهم مغز رشد نموده باشد، شاید برداشتن کامل گلیوما خطرناک باشد. در این موارد، درمانهای دیگر مثل پرتودرمانی و شیمیدرمانی شاید بهعنوان درمان اولیه توصیه شوند. درمانهای مناسب برای شما بستگی به موقعیت ویژه شما دارد. تیم مواظبتهای بهداشتی نوع گلیوما، اندازه آن و مکان قرارگیری آن در مغز را در نظر میگیرد. برنامه درمانی شما همچنین به سلامت شما و ترجیحاتتان بستگی دارد.
درمانها برای کنترل علائم
اگر گلیوما سبب ایجاد علائم شود، شاید به داروهایی نیاز داشته باشید تا راحتی شما را افزایش دهند. داروهایی که به آنها نیاز دارید بستگی به موقعیت شما دارد. گزینهها شاید شامل موارد زیر باشد:
• داروهایی برای کنترل تشنج.
• داروهای استروئیدی برای کم شدن تورم مغزی.
• داروهایی برای بهبود هوشیاری در صورتی که خستگی شدید دارید.
• داروهایی برای کمک به مشکلات تفکر و حافظه.
جراحی
درمان گلیوما معمولاً با جراحی برای برداشتن گلیوما آغاز میشود. اگر تمام گلیوما برداشته شود، شاید جراحی تنها درمان مورد نیاز باشد. بعضی وقت ها، گلیوما نمیتواند بهطور کامل برداشته شود. جراح شاید تا حد امکان گلیوما را بردارد. این روش گاهی بهعنوان برداشتن جزئی تومور (subtotal resection) نامیده میشود. این روش در صورتی استفاده میشود که گلیوما نتواند بهراحتی از بافت سالم مغز جدا شود یا اگر گلیوما در ناحیه حساسی از مغز قرار داشته باشد. حتی برداشتن بخشی از تومور شاید به کم شدن علائم شما کمک نماید.
جراحی برای برداشتن گلیوما خطراتی دارد. این خطرات شامل عفونت و خونریزی است. خطرات دیگر شاید به جایگاه تومور در مغز بستگی داشته باشد. برای مثال، جراحی روی توموری که نزدیک اعصابی است که به چشمها متصل هستند، شاید خطر از دست دادن بینایی را به همراه داشته باشد.
پرتودرمانی
پرتودرمانی از پرتوهای انرژی قوی برای کشتن سلولهای تومور استفاده مینماید. این انرژی میتواند از اشعه ایکس، پروتونها یا منبع های دیگر باشد. برای درمان گلیوما، پرتودرمانی بیشتر بعد از جراحی استفاده میشود. پرتودرمانی هر گونه سلول گلیوما که بعد از جراحی باقیمانده است را از بین میبرد. پرتودرمانی معمولاً با شیمیدرمانی ترکیب میشود.
پرتودرمانی شاید نخستین درمان گلیوما باشد اگر جراحی گزینهای مناسب نباشد.
در طول پرتودرمانی، شما روی یک تخت دراز میکشید و دستگاهی پرتوهای انرژی را به نقاط خاصی از سر شما میتاباند. این پرتوها بهدقت برنامهریزی میشوند تا مقادیر دقیقی از پرتودرمانی به گلیوما برسد. یک برنامه معمول برای پرتودرمانی پنج روز در هفته و به زمان چند هفته است. عوارض جانبی پرتودرمانی بستگی به نوع و دوز پرتویی که دریافت مینمایید دارد. عوارض شایع که در طول یا بلافاصله بعد از پرتودرمانی رخ میدهند شامل خستگی، تحریک پوست سر و ریزش مو است.
شیمیدرمانی
شیمیدرمانی از داروها برای کشتن سلولهای تومور استفاده مینماید. داروهای شیمیدرمانی معمولاً بهصورت قرص یا از راه تزریق به رگ خون استفاده میشوند. در شرایط ویژه، شاید شیمیدرمانی مستقیماً به سلولهای گلیوما اعمال شود.
شیمیدرمانی معمولاً همراه با پرتودرمانی برای درمان گلیوماها استفاده میشود.
عوارض جانبی شیمیدرمانی بستگی به نوع و دوز داروهایی دارد که دریافت مینمایید. عوارض شایع شامل تهوع و استفراغ، ریزش مو، تب و احساس خستگی شدید است. بعضی عوارض شاید با دارو قابل مدیریت باشند.
پرتودرمانی و شیمیدرمانی معمولاً بعد از جراحی برای درمان گلیوما به کار میروند
درمان با میدانهای درمانی تومور
درمان با میدانهای درمانی تومور از انرژی الکتریکی برای صدمه رساندن به سلولهای گلیوما استفاده مینماید. این درمان سبب میشود که سلولها نتوانند سلولهای جدید گلیوما بسازند. این درمان برای درمان گلیوماهای تهاجمی به نام گلیوبلاستوما استفاده میشود و بیشتر همراه با شیمیدرمانی انجام میشود. در طول این درمان، پدهای چسبنده به پوست سر وصل میشوند. شاید نیاز باشد که موهای سر خود را بتراشید تا پدها بچسبند. سیمها پدها را به یک دستگاه پرتابل متصل میکنند که میدان الکتریکی تولید مینماید و به سلولهای گلیوما صدمه میزند. عوارض جانبی درمان با میدانهای درمانی تومور شامل تحریک پوست در محل قرارگیری پدها بر روی پوست سر است.
درمان هدفمند
درمانهای هدفمند بر روی مواد شیمیایی ویژه موجود در سلولهای سرطانی متمرکز میشوند. با مسدود کردن این مواد شیمیایی، درمانهای هدفمند میتوانند سبب مرگ سلولهای سرطانی شوند. سلولهای گلیوما شاید آزمایش شوند تا ببینند آیا درمان هدفمند میتواند به شما کمک نماید یا خیر. برای گلیوماهای نماید رشد، درمان هدفمند گاهی بعد از جراحی استفاده میشود اگر گلیوما نتواند بهطور کامل برداشته شود. برای سایر گلیوماها، درمان هدفمند شاید گزینهای باشد اگر درمانهای دیگر مؤثر نبوده باشند.
عوارض جانبی بستگی به داروی مورد استفاده و دوز مصرفی دارد.
توانبخشی بعد از درمان
گلیوما و درمان گلیوما شاید به بخشهایی از مغز صدمه بزند که به حرکت بدن و کنترل تفکر کمک میکنند. بعد از درمان شاید به کمک نیاز داشته باشید تا تواناییهای خود را برای حرکت، صحبت کردن، دیدن و تفکر واضح بازیابی نمایید. درمانهایی که شاید کمک کنند شامل موارد زیر هستند:
• فیزیوتراپی: که میتواند به شما کمک نماید مهارتهای حرکتی از دست رفته یا قدرت عضلانی خود را باز یابید.
• کاردرمانی: که میتواند به شما کمک نماید تا به فعالیتهای روزانه خود، از جمله کار، بعد از تومور مغزی یا بیماری دیگر بازگردید.
• گفتاردرمانی: که میتواند در صورت سختی در صحبت کردن به شما کمک نماید.
• آموزش برای کودکان در سن مدرسه: که میتواند به کودکان کمک نماید تا با تغییرات حافظه و تفکر بعد از تومور مغزی کنار بیایند.
عوامل ژنتیکی میتوانند خطر ابتلا به گلیوما را افزایش دهند
سوالات متداول در خصوص تومور مغزی گلیوما
۱. آیا گلیوما یک بیماری سرطانی است؟
گلیوما میتواند سرطانی (بدخیم) باشد یا نه (خوشخیم). انواع بدخیم گلیوما مثل گلیوبلاستومای گلیوما سریع رشد نموده و به بافتهای سالم مغز حمله میکنند.
۲. آیا گلیوما قابل پیشگیری است؟
محققان هنوز نتواستهاند راهی برای پیشگیری از گلیوما پیدا کنند، اما عواملی مثل پرهیز از مواجهه با پرتوهای یونیزه میتواند به کم شدن خطر کمک نماید.
۳. آیا گلیوما در کودکان نیز رخ میدهد؟
بله، گلیوما میتواند در کودکان و جوانان نیز رخ دهد، اما بعضی انواع آن زیادتر در بزرگسالان مشاهده میشود.
۴. چطور می بایست به زندگی پس از درمان گلیوما ادامه داد؟
پس از درمان، شاید نیاز به توانبخشی برای بازیابی مهارتهای حرکتی، گفتاری و شناختی داشته باشید. فیزیوتراپی، کاردرمانی و گفتاردرمانی از جمله روشهای رایج توانبخشی هستند.
۵. آیا تغذیه در درمان گلیوما تأثیر دارد؟
تغذیه مناسب میتواند به تقویت سیستم ایمنی بدن و کم شدن عوارض درمان کمک نماید، اما برای بهبود موقعیت گلیوما بهتنهایی کافی نیست و درمانهای پزشکی ضروری هستند.
سخن پایانی
در پایان، گلیوما یک نوع تومور مغزی است که میتواند چالشهای بسیاری برای بیمار و خانوادهاش به همراه داشته باشد. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب میتواند تأثیر بسیاری بر بهبود کیفیت زندگی و پیشآگهی بیمار داشته باشد. جراحی، پرتودرمانی و شیمیدرمانی از گزینههای اصلی درمان گلیوما هستند که بسته به نوع و محل تومور انتخاب میشوند. با وجود پیچیدگیهای این بیماری، پیشرفتهای علمی در زمینه درمان و توانبخشی به بیماران کمک نمودهاند تا به زندگی خود ادامه دهند. حمایت اجتماعی و پیگیریهای پزشکی با نظم نقش مهمی در روند بهبودی دارند و به اشخاص کمک میکنند تا با شرایط جدید خود سازگار شوند.
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها