[ad_1]
بانوها زیادتر از آقایان دچار سنگ کیسهیصفرا میشوند
کلهسیستیت (cholecystitis) عبارت از التهاب کیسهیصفرا است. کیسهیصفرا یک عضو کوچک گلابی شکل است و در سمت راست شکم و درست زیرکبد جای دارد. درون کیسهیصفرا، مایعی گوارشی به نام صفرا وجود دارد که در مواقع لزوم به درون رودهی کوچک میریزد.
در بسیاری موارد، التهاب کیسهیصفرا بهدلیل وجود سنگ است که لولهی منتهی به راه خروجی کیسهیصفرا را مسدود میسازد. این انسداد باعث جمع و انباشتهشدن صفرا شده و التهاب ایجاد مینماید.
دلیل و علل کلهسیستیت
التهاب کیسهیصفرا ممکناست به علل زیر باشد:
◊ سنگ کیسهصفرا. اکثریت موارد کلهسیستیت، نتیجهی وجود سنگ کیسهیصفرا است که مجرای سیستیک cystic duct، یعنی لولهی خروجی صفرا از کیسهیصفرا را مسدودنموده است و باعث انباشتهشدن صفرا و درنهایت التهاب کیسهیصفرا شدهاست.
◊ تومور. وجود تومور از زهکشی صفرا به بیرون از کیسه بهصورتی مناسب پیشگیری نموده و درنهایت به بروز کله سیستیت میانجامد.
◊ انسداد مجرای صفرا. پیچ خوردن یا ایجاد جوشگاه درمجرای صفرا باعث بلوکاژ یا انسداد میشود و به کلهسیستیت منتهی میگردد.
کلهسیستیت عبارت از التهاب کیسهیصفرا است
عوامل زیر باعث افزایش احتمال بروز التهاب کیسه صفرا میشوند:
♦ سنگ کیسه صفرا. بسیاری از موارد التهاب کیسهیصفرا بهدلیل سنگ کیسهیصفرا است. درصورتیکه سنگ وجود داشته باشد، احتمال التهاب زیاد است.
♦ جنس مونث. بانوها زیادتر ازآقایان دچار سنگ کیسهیصفرا میشوند و همین دلیل احتمال التهاب کیسهیصفرا درخانمها را زیادتر مینماید.
♦ سن بالا. با افزایش سن، احتمال بروز سنگ کیسهیصفرا و نیز التهاب آن افزایش مییابد.
التهاب کیسهیصفرا به بروز شماری از عوارض جدی منتهی میشود ازجمله:
♦ بزرگشدنکیسهصفرا. درصورتیکه بهدلیل انباشت صفرا، کیسهیصفرا ملتهب شود، ممکناست تحتفشار قرارگرفته و بیشازحد طبیعی خود ورمنماید و این حالت باعث بروز درد و افزایش احتمال بروز پارگی (پرفوراسیون perforation) در کیسهیصفرا و نیز عفونت و مرگ بافت خواهد شد.
♦ عفونت درون کیسهصفرا. درصورت تجمع صفرا درون کیسهیصفرا و ایجاد کلهسیستیت، ممکناست صفرا عفونی شود.
♦ مرگ بافت کیسهصفرا. کلهسیستیت درمان نشده ممکناست باعث مرگ (گانگرن) بافت کیسهیصفرا شود که این حالت به نوبه خود باعث پارگی کیسهیصفرا شده یا باعث ترکیدن کیسهیصفرا میگردد.
♦ پارگی (پرفوراسیون) کیسهیصفرا. ممکناست بهدلیل بزرگشدن یا آلودگی کیسهیصفرا درنتیجه کلهسیستیت باشد.
بسیاری از موارد التهاب کیسهیصفرا بهدلیل سنگ کیسهیصفرا است
انواع کلهسیستیت
* التهاب حاد
کوله سیستیت حاد بیشتر به شکل حمله ای و قولنجی آغاز و به تدریج تشدید می گردد. حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد بیماران التهاب کیسه صفرا حملات قبلی را که خود به خود بهبود یافته است ذکر می کنند. شاید درد التهاب کیسه صفرا به ناحیه بین دو کتف منتشر شود یا به شانه کتف راست انتشار پیدا نماید.
درد التهاب کیسه صفرا شاید با تکان خوردن یا تنفس عمیق تشدید شود. بی اشتهایی، و غالباً تهوع وجود دارد. استفراغ نسبتاً شایع است و شاید باعث تخلیه مایعات بدن شود.
معمولاً یرقان در اوایل کوله سیستیت حاد به ندرت ایجاد می گردد. تب خفیف بیشتر در التهاب کیسه صفرا وجود دارد ولی لرز شایع نیست. در ۲۵ تا ۵۰ درصد بیماران التهاب کیسه صفرا، کیسه صفرا لمس می گردد. در ۵ تا ۱۰ درصد بیماران مبتلا به التهاب کیسه صفرا و کوله سیستیت حاد، در جراحی، سنگ مسدود کننده ی مجرای صفراوی وجود ندارد.
این نوع کوله سیستیت ها به ویژه در ارتباط با ضربه های جدی یا سوختگی ها، طولانی شدن زمان وضع حمل و بعد از اعمال جراحی ارتوپدی یا سایر جراحی های بزرگ غیر صفراوی ایجاد می شوند.
* التهاب مزمن
التهاب مزمن کیسه صفرا تقریباً همیشه همراه با سنگ کیسه ی صفرا ایجاد می گردد. در بیش از ۲۵ درصد بیماران مبتلا به التهاب کیسه صفرا و کوله سیتستیت مزمن، باکتری در صفرا یافت می گردد. شاید التهاب کیسه صفرا یا کوله سیستیت مزمن، سال ها بدون نشانه باشد، به سمت بیماری علامتدار کیسه صفرا یا کوله سیستیت حاد پیشرفت نماید و یا با عوارض تظاهر یابد.
کوله سیستیت یا التهاب کیسه صفرا، بیشتر در اثر وجود سنگ های صفراوی ایجاد می گردد و تغلیظ صفرا، متوقف شدن جریان صفرا و عفونت ثانویه ناشی از میکروب های روده (به ویژه اشریشیاکُلی و گونه های باکترویید) را در پی دارد.
درد التهاب کیسه صفرا شاید با تکان خوردن یا تنفس عمیق تشدید شود
علائم کلهسیستیت
نشانههای التهاب کیسه صفرا عبارتنداز:
• درد شدید و ثابت در پارهی بالایی و راست شکم
• دردی که ازشکم به شانهی راست یا پشت انتشار مییابد.
• حساسیت روی شکم در زمان لمسآن
• عرقکردن
• تهوع
• استفراغ
• تب
• لرز
• نفخ شکم
شناسهها و نشانههای التهاب کیسهیصفرا معمولاً بعداز صرف غذا و بهویژه غذای حجیم و پرچرب بروز مینماید. کلهسیستیت هنگامی بروز مینماید که کیسهیصفرا ملتهب شود.
عوارض کلهسیستیت
کلهسیستیت میتواند به چندین عارضه جدی منجر شود، از جمله:
¤ عفونت درون کیسه صفرا. اگر زرداب در کیسه صفرا انباشته گردد شاید دچار عفونت شود.
¤ مرگ بافت کیسه صفرا. کلهسیستیت درماننشده سبب مرگ بافت در کیسه صفرا میشود که به نوبه خود منجر به پارگی یا حتی ترکیدگی در کیسه صفرا خواهد شد.
¤ کیسه صفرای پاره. پارگی در کیسه صفرا شاید ناشی از بزرگتر شدن کیسه صفرا یا عفونت باشد.
اگر پزشک گمان نماید که به کلهسیستیت مبتلا شدهاید، شاید به متخصص سیستم گوارش ارجاع داده شوید.
نشانههای التهاب کیسهیصفرا معمولاً بعداز صرف غذا بهویژه غذای حجیم و پرچرب بروز مینماید
تشخیص کلهسیستیت
آزمایشها و روشهای مورد استفاده برای تشخیص کلهسیستیت عبارتند از:
ο آزمایش خون. پزشک در پی نشانههایی از عفونت و یا مشکلات کیسه صفرا شاید آزمایش خون تجویز نماید.
ο تصویربرداری. سونوگرافی از شکم یا توموگرافی کامپیوتری (سیتی اسکن) برای نمایش تصاویری از کیسه صفرا و شناسایی نشانهای احتمالی از کلهسیستیت کاربرد دارد.
ο اسکن. اسکنی که جنبش صفرا در بدن را نشان میدهد. اسکن از اسید کبدی ایمینودیاستیک یا تصویربرداری هیدا نمایانگر آهنگ تولید و جریان صفرا از کبد به روده کوچک میباشد. اسکن هیدا شامل تزریق ماده رادیواکتیو به بدن است که به سلولهای زردابساز پیوند میخورد تا موقع جابهجایی همراه با صفرا هر گونه انسداد را آشکار نماید.
شیوه درمانی برای کلهسیستیت معمولا شامل بستری در بیمارستان برای ایجاد ثبات در التهاب کیسه صفرا و جراحی احتمالی میشود.
سوراخ شدن کیسه صفرا از عوارض نادر ولی خطرناک التهاب کیسه صفرا حاد است
درمان کلهسیستیت
درمان قطعی التهاب کیسه صفرا در اکثر مراکز درمانی، برداشتن کیسه ی صفرا به وسیله ی عمل جراحی (کوله سیستکتومی) است که میتوان آن را به صورت جراحی باز یا از راه لاپاروسکوپی انجام داد. ولی معمولاً پیش از آن می بایست موقعیت بیماری را در بیمارستان تثبیت نمود که این کار با محدود کردن خوردن غذا، قرار دادن لوله در داخل معده و کشیدن محتویات آن و اصلاح اختلالات الکترولیتی انجام می گردد.
در صورت وجود التهاب شدید، شوک یا خطرناک بودن بی هوشی عمومی برای بیمار، با استفاده از رادیولوژی، لوله (کاتتر) مخصوص تخلیه از راه پوست به داخل کیسه ی صفرا فرستاده می گردد و بیمار تا زمان برطرف شدن التهاب حاد تحت درمان با آنتی بیوتیک قرار می گیرد.
بعد از تخلیه ی ترشحات و برطرف شدن التهاب، کوله سیستکتومی انجام می گردد. سوراخ شدن کیسه صفرا از عوارض نادر ولی خطرناک التهاب کیسه صفرا حاد است که قادر هست باعث مرگ بیمار شود و می بایست به شتاب توسط دکتر متخصص گوارش تحت درمان قرار گیرد.
اضافهوزن سبب افزایش خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا میشود
پیشگیری کلهسیستیت
– بهآرامی وزن کم نمایید. کم شدن وزن سریع میتواند خطر ابتلا به سنگ صفرا را افزایش دهد. اگر به کم شدن وزن نیاز دارید، برای ۰٫۵ تا ۱ کیلوگرم در هفته برنامهریزی نمایید.
– وزنتان را در حدی سالم نگه دارید. اضافهوزن سبب افزایش خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا میشود. برای رسیدن به وزنی سالم، استفاده کالری را کم شدن و فعالیت بدنی را افزایش دهید. وزنتان را با ادامه برنامه غذایی و تمرین ورزشی مناسب در حد سالم نگه دارید.
– رژیم غذایی سالم انتخاب نمایید. رژیم غذایی با درصد بالای چربی و فیبر کم، خطر سنگ صفرا را افزایش میدهد. رژیم غذایی مورد انتخاب شما می بایست مملو از میوه ها، سبزیجات و غلات سبوسدار باشد.
منبع های:behdaar.com
pezeshkyemrooz.com
کتاب راهنمای پزشکی خانواده
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها