واقعیت‌های پنهان عفونت‌های مقاربتی؛ آنچه می بایست بدانید

[ad_1]

عفونت‌های منتقله از راه جنسی (STI) از راه تماس جنسی منتقل می‌شوند

عفونت‌های منتقله از راه جنسی (STI): راهنمای جامع

بیماریهای جنسی ، که گاهی به آن‌ها بیماری‌های منتقله از راه جنسی (STD) نیز گفته می‌شود، گروهی از عفونت‌ها هستند که عمدتاً از راه فعالیت‌های جنسی، از جمله رابطه واژینال، مقعدی و دهانی، منتقل می‌شوند. این عفونت‌ها می‌توانند توسط باکتری‌ها، ویروس‌ها یا انگل‌ها ایجاد شوند و بیشتر بدون نشانه هستند، که این امر آن‌ها را خیلی قابل سرایت و چالش‌برانگیز برای کنترل می‌نماید.

طبق اطلاعات سازمان بهداشت جهانی، STI‌ها تأثیر عمیقی بر سلامت جنسی و باروری اشخاص دارند و می‌توانند منجر به عوارض جدی مثل ناباروری، سرطان و افزایش خطر ابتلا به HIV شوند. با توجه به آمار جهانی، STI‌ها یکی از مشکلات عمده سلامت عمومی هستند و نیاز به آگاهی، پیشگیری و درمان به‌موقع دارند.

سوزاک و کلامیدیا از شایع‌ترین STIهای باکتریایی هستند

انواع عفونت‌های منتقله از راه جنسی

STI‌ها متنوع هستند و بیش از ۳۰ نوع پاتوژن شناخته‌شده می‌توانند از راه تماس جنسی منتقل شوند. شایع‌ترین انواع عبارتند از:

• کلامیدیا (Chlamydia): عفونت باکتریایی که بیشتر بدون نشانه است اما می‌تواند منجر به عفونت‌های لگنی شود.

• سوزاک (Gonorrhea): عفونت باکتریایی که مقاومت دارویی آن در حال افزایش است.

• سیفلیس (Syphilis): عفونت باکتریایی با مراحل مختلف، از جمله مرحله نهفته بدون نشانه.

• تریکومونیازیس (Trichomoniasis): عفونت پارازیتی که بیشتر با ترشحات غیرعادی همراه است.

• تبخال تناسلی (Genital Herpes – HSV): عفونت ویروسی مادام‌العمر با زخم‌های دردناک.

• ویروس پاپیلومای انسانی (HPV): عامل زگیل تناسلی و سرطان دهانه رحم.

• هپاتیت B: عفونت ویروسی که می‌تواند به سرطان کبد منجر شود.

• HIV/AIDS: عفونت ویروسی که سیستم ایمنی را تضعیف می‌نماید.

• سایر انواع: مثل هپاتیت C، شپش ناحیه تناسلی، و عفونت‌های نوظهور مثل آبله میمونی یا زیکا که می‌توانند از راه جنسی منتقل شوند.

بعضی STI‌ها مثل کلامیدیا، سوزاک، سیفلیس و تریکومونیازیس قابل درمان هستند، در حالی که عفونت‌های ویروسی مثل HIV و HSV نیاز به مدیریت مادام‌العمر دارند.

علائم و علل عفونت‌های مقاربتی

بسیاری از STI‌ها بدون نشانه هستند، اما علائم شایع شامل:

• ترشح غیرعادی از واژن یا آلت تناسلی.

• زخم، برآمدگی یا زگیل در ناحیه تناسلی، دهان یا مقعد.

• خارش، سوزش یا درد موقع ادرار یا رابطه جنسی.

• علائم عمومی مثل تب، خستگی، بثورات پوستی یا زردی.

علل اصلی STI‌ها شامل باکتری‌ها (مثل کلامیدیا و سوزاک)، ویروس‌ها (مثل HPV و HIV) و انگل‌ها (مثل تریکومونیازیس) هستند. انتقال از راه مایعات بدن مثل خون، منی، ترشحات واژینال یا تماس پوست به پوست رخ می‌دهد. عوامل خطر شامل روابط جنسی بدون محافظت، شریک‌های متعدد، استفاده از مواد مخدر تزریقی و عدم غربالگری با نظم است.

ویروس HIV از راه خون، مایعات جنسی و شیر مادر منتقل می‌شود

تشخیص عفونت‌های مقاربتی

تشخیص STI بیشتر بر پایه علائم، سابقه پزشکی و آزمایش‌ها انجام می‌شود.

آزمایش‌های رایج شامل: 

• آزمایش ادرار، خون یا سواب از ناحیه تناسلی/مقعدی/گلو.

• آزمایش‌های سریع برای سیفلیس، HIV و هپاتیت B در محیط‌های با منبع های محدود.

• آزمایش‌های مولکولی دقیق در کشورهای پیشرفته برای تشخیص عفونت‌های بدون نشانه.

WHO توصیه می‌نماید غربالگری با نظم برای جمعیت‌های پرخطر مثل کارگران جنسی، مردان همجنس‌گرا و زنان باردار. در کشورهای با درآمد کم، رویکرد “مدیریت سندرمیک” بر پایه علائم استفاده می‌شود، اما ادغام آزمایش‌های آزمایشگاهی برای دقت زیادتر ضروری است.

درمان عفونت‌های مقاربتی

درمان STI بسته به نوع آن متفاوت است:

• STI‌های باکتریایی و پارازیتی (کلامیدیا، سوزاک، سیفلیس، تریکومونیازیس) با آنتی‌بیوتیک‌های تک‌دوزی یا چنددوزی قابل درمان هستند.

• عفونت‌های ویروسی مثل HIV و هرپس با داروهای ضد ویروسی مدیریت می‌شوند، اما درمان قطعی ندارند.

• برای هپاتیت B، داروهای ضد ویروسی صدمه کبد را کم شدن می‌دهند.

مقاومت ضد میکروبی (AMR) چالش بزرگی است؛ برای مثال، سوزاک به بسیاری از آنتی‌بیوتیک‌ها مقاوم شده است. درمان شریک جنسی برای پیشگیری از عفونت مجدد توصیه می‌شود. بعد از درمان، علائم معمولاً ظرف چند روز بهبود می‌یابند، اما تکمیل دوره دارو ضروری است.

آزمایش با نظم STI برای اشخاص فعال جنسی ضروری است

پیشگیری از عفونت‌های مقاربتی

پیشگیری کلیدی‌ترین استراتژی است. نکته های اصلی عبارتند از:

• استفاده پیوسته از کاندوم لاتکس در تمام روابط جنسی.

• واکسیناسیون: واکسن HPV برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم (توصیه‌شده برای سنین ۱۱-۲۶ سال، تا ۴۵ سال سودمند) و واکسن هپاتیت B.

• غربالگری با نظم و آزمایش قبل از رابطه با شریک جدید.

• اجتناب از الکل/مواد مخدر قبل از رابطه جنسی.

• آموزش و گفتگوی باز با شریک جنسی در خصوص سابقه STI.

عوارض ابتلا به عفونت‌های مقاربتی

STI‌های درمان‌نشده می‌توانند منجر به:

• ناباروری، بیماری التهابی لگن (PID) و درد مزمن در زنان.

• عفونت پروستات و بیضه در مردان.

• انتقال به جنین: مرده‌زایی، ناهنجاری‌های مادرزادی یا عفونت نوزادی.

• افزایش خطر HIV (۳ برابر با STI‌های زخمی مثل هرپس).

• سرطان‌ها: HPV سبب بیش از ۳۱۱,۰۰۰ مرگ ناشی از سرطان دهانه رحم در سال می‌شود؛ هپاتیت B منجر به ۱.۱ میلیون مرگ در ۲۰۲۲ شد.

روابط جنسی محافظت‌نشده خطر ابتلا به STI را افزایش می‌دهد

سوالات متداول 

1. آیا همه STI‌ها علائم دارند؟

خیر، بسیاری از STI‌ها بدون نشانه هستند (به‌ویژه کلامیدیا، HPV و سیفلیس در مراحل اولیه). این موضوع سبب می‌شود اشخاص بدون آگاهی از بیماری، آن را به دیگران منتقل کنند. به همین علت غربالگری با نظم مهم است.

2. چطور می‌توانم بفهمم که STI دارم؟

از راه آزمایش‌های پزشکی مثل آزمایش خون، ادرار، سواب ناحیه تناسلی یا گلو، و معاینه فیزیکی توسط پزشک. اگر از دید جنسی فعال هستید، توصیه می‌شود سالانه یا هر ۳ تا ۶ ماه (در صورت داشتن شریک‌های متعدد) آزمایش شوید.

3. آیا می‌توانم STI را به فرزندم منتقل کنم؟

بله، بعضی STI‌ها مثل سیفلیس، HIV و هپاتیت B می‌توانند در طول بارداری، زایمان یا شیردهی از مادر به جنین منتقل شوند و منجر به عوارضی مثل مرده‌زایی، ناهنجاری‌های مادرزادی یا عفونت نوزادی شوند. زنان باردار می بایست فوراً با پزشک مشورت کنند.

4. آیا استفاده از کاندوم ۱۰۰٪ از STI پیشگیری می‌نماید؟

خیر، کاندوم خطر را به‌طور قابل‌توجهی کم شدن می‌دهد اما محافظت کامل نیست، به‌ویژه برای STI‌هایی که از راه تماس پوست به پوست منتقل می‌شوند (مثل تبخال تناسلی یا HPV). استفاده از کاندوم به همراه سایر روش‌های پیشگیری مثل واکسیناسیون و غربالگری خوبترین رویکرد است.

5. برای چه می بایست شریک جنسی خود را از STI مطلع کنم؟

آگاهی دادن به شریک جنسی به آن‌ها اجازه می‌دهد آزمایش و درمان شوند، که از گسترش عفونت و عفونت مجدد پیشگیری می‌نماید. این کار همچنین اعتماد و سلامت عمومی را تقویت می‌نماید.

6. آیا می‌توانم بعد از درمان دوباره به STI مبتلا شوم؟

بله، درمان STI‌های قابل درمان (مثل کلامیدیا یا سوزاک) شما را از عفونت مجدد مصون نمی‌نماید. استفاده از کاندوم و آزمایش با نظم می‌تواند خطر را کم شدن دهد.

7. آیا STI می‌تواند از راه تماس غیرجنسی منتقل شود؟

بله، بعضی STI‌ها مثل هپاتیت B و سیفلیس می‌توانند از راه انتقال خون غیرایمن، استفاده از سوزن‌های مشترک (مثل خالکوبی یا تزریق مواد مخدر)، یا از مادر به جنین منتقل شوند.

نتیجه‌گیری

STI‌ها مشکلی جهانی هستند که با آگاهی، پیشگیری و دسترسی به مواظبت‌های بهداشتی قابل کنترل‌اند. اگر علائمی مشاهده کردید یا در معرض خطر هستید، فوراً به پزشک مراجعه نمایید. با رعایت اصول پیشگیری، می‌توان از بسیاری موارد پیشگیری نمود و کیفیت زندگی را بهبود بخشید.

[ad_2]

منبع : بیتوته