[ad_1]
ALS (اسکلروز جانبی آمیوتروفیک) چیست؟
ALS یک بیماری عصبی پیشرونده است که باعث زوال تدریجی سلولهای عصبیای میشود که تکلیف کنترل حرکت ماهیچهها را به عهده دارند. با پیشرفت بیماری، اشخاص مبتلا رفتهرفته توانایی کنترل حرکت ماهیچههایشان را از دست میدهند. به عبارت دیگر، با مرور زمان فرد مبتلا آهستهآهسته تواناییهای حرکتی خود را از دست میدهد. البته توانایی تفکر و حافظه این اشخاص معمولا تحت اثر این بیماری قرار نمیگیرد.
بهعلاوه، این بیماری قابل سرایت نیست و جزو سرطانها نیز به شمار نمیرود.ALS به اقتباس از نام بازیکن معروف بیسبال آمریکایی که به این بیماری مبتلا شده بود به «بیماری لو گریگ» (Lou Gehrig) نیز معروف است. گریگ، بر پایه اطلاعات مندرج در وب سایت شخصیاش، نخستین علائم بیماری راسال 1938، یعنی حدود 35 سالگی، نشان داد و البته پزشکان به زمان یک سال نتوانستند بیماریش را تشخیص دهند. او سرانجام سال 1941 در 37 سالگی به علت همین بیماری درگذشت.
دلیل بروز بیماری ALS هنوز ناشناخته است. این بیماری معمولا اشخاص 40 تا 70 ساله را هدف میگیرد و مردان کمی بیش از زنان در معرض خطر قرار دارند. بعضی موارد هم ظاهرا موروثی هستند. احتمالا ژنهای خاصی را میتوان در بروز این بیماری دخیل دانست.
علائم بیماری ALS عبارتند از:
ـ ضعف و تحلیل رفتن ماهیچهها در ناحیه دست و پا، ماهیچههای تنفسی و گلو و زبان. این ضعف معمولا از دست و پا آغاز میشود و با گذشت زمان بدتر و بدتر میشود.
ـ انقباض، گرفتگی و کوفتگی ماهیچهای در کنار خستگی زودهنگام ماهیچهها
ـ تکلم با شتاب کم چنان که رفتهرفته درکش برای دیگران سخت و سخت تر میشود.
ـ سختی در تنفس و بلعیدن تا جایی که شاید به بروز حالات خفگی بینجامد.
ـ خندیدن یا گریستن بی اراده، ناگهانی و لاینقطع
ـ تغییر شیوه راه رفتن و در آخر از دست دادن توانایی راه رفتن
تشخیص بیماری ALS
به علت ماهیت پیچیده و نیز بعضی علائم مشابه با سایر بیماریهای عصبی، ضروری است موارد متعدد و نیز جنبههای گوناگونی از زندگی و سلامت فرد بیمار بررسی شود. پزشک معالج در خصوص سوابق سلامت فرد و خانواده اش سوالاتی خواهد سوال کرد، و نیز آزمایشهایی به عمل خواهد آورد تا ببیند آیا این علائم بروز مینماید یا نه:
ـ تحلیل رفتن ماهیچهها و نیز ضعف آنها، بویژه در دستها و پاها
ـ انقباض ماهیچهای
ـ اسپاسم یا گرفتگی ماهیچههای دست یا پا به گونهای که در مقابل عوامل حرکتدهنده بیرونی سخت مقاومت میکنند
ـ عکس العملهای غیرعادی تاندونها (زردپیها)
ـ نشانه بابینسکی: (Babinski) هنگامی کف پا با یک جسم خارجی از پاشنه به سمت انگشتان تحریک شود، انگشتان پای فرد مبتلا به ALS به بالا حرکت مینماید و از هم باز میشوند. در اشخاص سالم انگشتان به پایین یا به اصطلاح به داخل خم میشوند.
ـ سختی در دم و بازدم عمیق
ـ ضعف ماهیچههای صورت
ـ تکلم نامفهوم
پزشک همچنین بررسی مینماید که آیا تغییرات زیر نیز برای شما اتفاق افتاده است یا خیر:
ـ تغییر در احساس درد، حس لامسه، و احساس گرما
ـ تغییر در حرکت چشمها
ـ تغییر در فرآیندهای فکری سطح بالا، نظیر: ادراک، استدلال، قضاوت، تخیل
هیچ آزمایش درست و درمانی وجود ندارد که علائم ALS را تایید نماید. پزشک شما این بیماری را بر پایه آزمایش در یک فرآیند حذف گزینههای احتمالی تشخیص خواهد داد؛ زیرا بخشی از علائم این بیماری با بعضی بیماریهای دیگر عصبی مشترک است. برای انجام این کار و رسیدن به نتیجه نهایی در تشخیص بیماری، گاهی ضروری است بعضی روشهای معاینه و نیز آزمایشهایی دیگر به کار گرفته شود.
رایجترین این روشها عبارتند از:
ـ آزمایش خون
ـ آزمایش و تجزیه و تحلیل مایع نخاع
ـ اسکن MRI
متخصصی که در آخر می بایست ALS را تشخیص دهد عصبشناس، یا همان متخصص دستگاه عصبی است.
دوره بیماری ALS
اشخاص مبتلا به ALS به طور میانگین سه تا پنج سال بعد از بروز علائم بیماری زنده میمثل، اما این قانون کلی در خصوص همه مبتلایان صادق نیست. شواهد نشان میدهد بعضی مبتلایان بیش از 5 سال و حتی به زمان 10 سال بعد از بروز نخستین علائم نیز زنده ماندهاند و سپس جان خود را از دست دادهاند.
دلیل مرگ زیادتر مبتلایان به ALS ناتوانی در تنفس یا عفونت ریههاست. شاید جالب باشد بدانید یک استثنای عجیب بر قاعده سالهای زندگی بعد از ابتلا به ALS وجود دارد و در حال حاضر هم زنده است و اتفاقا جزو نوابع نادر در تاریخ علم بشر نیز به شمار میرود.
استفن هاوکینگ، فیزیکدان و کیهانشناس برجسته بریتانیایی، از سال 1963، یعنی از 21 سالگی که نخستین علائم بیماریاش بروز نموده تا الان (چیزی حدود 51 سال) با این بیماری زندگی مینماید و هر چند تقریبا به لحاظ جسمانی کاملا ناتوان است، قوای ذهنیاش همچنان نبوغآمیز به فعالیت ادامه میدهند.
پیشگیری و درمان بیماری ALS
متاسفانه تاحالا هیچ راهی برای پیشگیری از ALS و نیز درمان آن پیدا نشده است. ظاهرا سازمان غذا و داروی آمریکا تنها یک دارو را برای استفاده این بیماران تائید نموده که فقط در بعضی مبتلایان تاثیرگذار است و عمرشان را تا حدی افزایش میدهد.
شماری دارو نیز شاید به مهار علائم ALS کمک کنند. برای نمونه داروهای مسکن و نیز شلکنندههای ماهیچهای میتوانند درد ناشی از اسپاسم یا گرفتگی ماهیچهای را تا حدی تسکین دهند.
اما کوششهایی هم صورت گرفته تا زندگی را برای مبتلایان به ALS سهلتر سازد. حالا ابزارهایی در اختیار این بیماران قرار گرفته است که انجام امور شخصی را برایشان سادهتر میسازد و در بسیاری از موارد در انجام این امور از کمک دیگران بینیازشان مینماید؛ مثلا ابزارهایی برای کمک به پوشیدن لباس و نیز وسایل مخصوصی برای خوردن غذا. یک عصای معمولی یا واکر هم میتواند راه رفتن را برای بعضی از این بیماران تسهیل نماید. در کنار این ابزارها، بیمارانی که در تنفس مشکلات عمدهای دارند می بایست به استفاده از ابزارهای کمکی تنفس نیز توجه کنند. ارزش دستگاههای تنفس مصنوعی در این زمینه خیلی بالاست؛ زیرا میتواند بعضی بیماران را برای سالها زنده نگه دارد.
حمایت معنوی
حمایتها و پشتیبانیهای روحیه بخش و انگیزاننده در نبرد بیوقفه بیمار خیلی مهم و حیاتی است. مطمئنا بخش عمده چنین حمایتهایی از جانب خانواده و دوستان بیمار خواهد بود، اما مشاوران یا روان درمانگران خبره هم میتوانند کمکهای شایانی به بیمار بکنند یا حتی راهنماییهای سودمندی به نزدیکان و اطرافیان او ارائه دهند.
زمان مراجعه به متخصص
هرگاه ضعف ماهیچهای سراغ فردی بیاید یا در حرکت دادن و کنترل حرکتی ماهیچههایش به مشکل برخورد نماید و هیچ علت قانعکنندهای برایش نداشته باشد، می بایست در اسرع وقت به پزشک مراجعه نماید. بخصوص این مسأله زمانی ارزش ویژهای خواهد داشت که در سخن گفتن، تنفس یا بلعیدن مشکل پیدا نموده باشد.
آخر کار
ALS در آخر بر ماهیچههایی که مسئولیت تنفس، بلعیدن و سایر فعالیتهای حیاتی بدن را به عهده دارند اثر میگذارد و در نتیجه، سرانجام به مرگ منجر خواهد شد، اما فراموش نکنیم که تحقیقهای بسیاری برای یافتن دلیل و درمان این بیماری همچنان در جریان است و نیز این را هم فراموش نکنیم که استثنا شاید برای هر فرد دیگری غیر از هاوکینگ هم رخ دهد.
منبع:jamejamonline.ir
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها