[ad_1]
ارزش روانشناسی کودک و نوجوان
یک روانشناس کودک و نوجوان چه می نماید؟
روانشناسی کودک و نوجوان شاخهای از علم روانشناسی است که به مطالعه و بررسی علمی و دقیق تحولات و تغییرات جسمی، عاطفی، عملکردهای اجتماعی کودک و نوجوان و نیازهای آنها میپردازد. والدین با کمکگرفتن از علم روانشناسی میتوانند مؤثرترین روشهای تربیتی و فرزندپروری را بیاموزند و بتوانند با فرزندان خود ارتباط بهتری برقرار نمایند.
روانشناسی کودک و نوجوان چیست؟
مهمترین زمان برای شکلگیری شخصیت فرد، دوران کودکی و نوجوانی است. در این دوران والدین خوبتر است به تمام جنبههای اخلاقی فرزندشان توجه نمایند؛ زیرا عدم توجه بهسلامت روان کودکان و نوجوانان عوارض جبران ناپذیری به همراه دارد و شاید در آینده در جنبههای مختلف زندگی فرزندانمان آشکار گردد.
در نظر داشته باشید که تنها مواظبت از رشد جسمانی کودکان حائز ارزش نیست؛ بلکه چگونگی رشد جنبههای ذهنی و روانی کودک در آینده او تأثیرگذار است. در روانشناس کودک و نوجوانان جنبههای روحی کودک از جمله جنبههای روانی، اجتماعی، عاطفی، هوش و شخصیتی او بررسی و تحلیل میشود.
روانشناسی کودک و نوجوان چیست؟
ضرورت روانشناسی کودک
جان لاک از پیشگامان روانشناسی کودک است او معتقد بود که ذهن کودک مثل لوح سفیدی است که تجربههای محیطی در آن حک میشوند و شخصیت کودک را شکل میدهند.
از این جمله میتوان چنین استنباط نمود که والدین می بایست از لحظه تولد محیط مساعد و مناسبی را برای رشد کودک خود فراهم کنند. زیرا تجربههای دوره کودکی بر روی شخصیت و رفتار اشخاص در بزرگسالی تأثیر بسزایی دارند.
در حقیقت این دوران پراهمیت، بر تمام دورههای زندگی فرد اثرگذار است. مطالعه در مورد روانشناسی کودک به والدین کمک مینماید تا درک بهتری از نشانههای بچهها داشته باشند و بتوانند با خوبترین روش از آنها حمایت نمایند. تا کودکان به اشخاص خوب و سودمندی در آینده تبدیل شوند.
ضرورت روانشناسی نوجوانان
روانشناسی نوجوانان به مسائل و مشکلات نوجوان در بازه سنی 19-13 ساله میپردازد بعضی از مسائلی که در این دوره چالش برانگیز میباشد عبارتاند از رشد جسمی، مشکلات شناختی، مشکلات اخلاقی و جنسی.
روانشناس نوجوان کمک مینماید تا فرد نوجوان بتواند از این مرحله به سلامت عبور نماید. هم چنین با دادن آگاهیهای لازم به والدین، آنها را آماده میسازد تا در کنار نوجوان خود، این دوران را بدون هیچ مشکلی طی کنند.
ضرورت روانشناسی کودک و نوجوان
مشکلاتی قابل حل توسط روانشناس کودک و نوجوان
در بعضی موارد مشکلاتی که برای کودکان و نوجوانان به وجود میآید تنها با مراجعه به روانشناس قابل حل میباشند. بیشتر مشکلاتی که در زیر به آنها اشاره میکنیم بهصورت غمگینی، خشم، نگرانی، کم شدن اعتماد به نفس، استرس و… بروز میکنند.
• مشکلاتی در خانواده
• مشکلاتی در مدرسه
• مشکلات سلامت مؤثر بر روان
• بیشفعالی
• افسردگی
• اضطراب
• اختلالات اشتها
ارزش روانشناسی کودک و نوجوان در کنترل خشم و افسردگی
در روانشناسی نوجوانان به چه نکاتی اشاره میشود؟
عبور از مرحله کودکی و ورود به دوره نوجوانی یک فرایند ذهنی و جسمی پیچیده است. در این مرحله مشکل فقط آگاهی و اطلاعات نیست، روش تفکر نوجوان در حال تغییر است این تغییر تفکر بر روی عملکرد، احساسات و رفتار او تأثیر میگذارد حتی این تغییر رفتار در رژیم غذایی آنها نیز رخ میدهد. مشکلات متداولی که در روانشناسی نوجوانان مطرح است عبارتاند از:
1. تغییرات جسمی نوجوانان: این تغییرات به علت تغییر سطح هورمونهای بدن این گروه سنی ایجاد میگردد. برای اینکه نوجوانان بتوانند از این مرحله به درستی گذر کنند می بایست توسط والدین به آنها آگاهی داده شود و به آنها توضیح بدهند که این مراحل از رشد کاملاً طبیعی است و نباید آنها خجالت بکشند.
والدین می بایست به نوجوان خود کمک نماید تا با این تغییرات سازگار شوند. از عوامل مهمی که در این دوره به نوجوان کمک می نماید داشتن یک رژیم غذایی سالم و برنامه ورزشی مؤثر میباشد. بعضی از تغییرات این دوره عبارتاند از:
• رشد قدی و تغییرات صدا در پسرها
• آغاز عادت ماهانه و تغییرات جسمی در دختران
• ظاهر شدن جوشهای بلوغ در صورت نوجوان
• افزایش عضلات بدن و افزایش وزن در دختران
2. تغییرات و مشکلات عاطفی: تغییر هورمونی در این دوره نهتنها سبب تغییرات جسمی در نوجوان میشود؛ بلکه از دید عاطفی نیز روی فرد تأثیر میگذارد. نوجوانان در مرحله انتقال از کودکی به بزرگسالی گاهی بین مسئولیتپذیری بزرگسالی و شور و شیطنت کودکی گیر میکنند و نمیدانند کدام یک را انتخاب کنند در نتیجه از خود احساسات متفاوتی نشان میدهند که گاهی باعث ایجاد تنش بین نوجوان و والدین میگردد.
نقش روانشناس نوجوان در این مرحله این است که با آگاهی به والدین و تشویق آنها برای صحبتکردن با فرزندشان، به آنها کمک نماید تا از این مرحله عبور کنند. البته درصورتیکه نوجوان با والدین احساس راحتی نکند مشاور کودک و نوجوان میتواند با همیاری و کمک به نوجوان اطلاعات و آگاهی لازم را به او بدهد. بعضی از این مشکلات عبارتاند از:
• سریع عصبانی، هیجانزده و غمگین میشوند.
• دختران در این سن بهراحتی گریه میکنند.
• بعضی از نوجوانان که زودتر به سن بلوغ میرسند استرس بسیاری دارند.
• در این دوره اخلاق نوجوانان دارای نوسانات بسیاری است.
• در این دوره احساسات جنسی نوجوان رشد پیدا مینماید و گاهی فکر کردن به این احساس در او حس گناه به وجود میآورد.
3. خطر استفاده از مواد مخدر: از جمله خطراتی که در این دوره خیلی تهدید کننده است. استفاده نوجوان از مشروبات الکی، مواد مخدر و سیگار میباشد. روانشناسان معتقدند این اتفاق دلایل بسیاری مثل فشار همسن و سالان، تشویق دوستان و همسن و سالان، اعلام استقلال و افزایش اعتماد به نفس و… میتواند داشته باشد.
در این مرحله والدین می بایست مرتباً تغییرات رفتاری، تغییر در الگوی خواب و یا اشتهای نوجوان را بررسی کنند. البته سعی نمایید در او احساس ناامنی ننماییدتا اعتماد بین شما از بین نرود. در صورتی که نوجوان مایل به صحبت کردن با شما نیست میتوانید از مشاوران و درمانگران متخصص کودکان و نوجوان کمک بخواهید.
خطر استفاده از مواد مخدر در بین نوجوانان
4. مشکلات تحصیلی: مشغولیتهای تحصیلی نوجوان در این مرحله خیلی زیاد میباشد. انجام تکالیف درسی که حجم آنها خیلی زیاد است میتواند سبب اضطراری در او شود همچنین فشار برای پذیرش در دانشگاه میتواند سرآغاز استرس در نوجوان باشد. در این بین حواسپرتی و انجام کارهای متفرقه با دوستان باعث افت تحصیلی نوجوان در این مرحله میگردد.
در این بخش خوبتر است والدین با حمایت از آرزوهای فرزندشان و کمک به آنها در پروژههای درسیشان، مشوق نوجوان در رسیدن به موفقیت باشند. ناگفته نماند که نباید به آنها فشار بسیاری وارد نمایید؛ زیرا نوجوان هنوز از دید جسمی ظرفیت یک بزرگسال را ندارد و شاید زود خسته شود.
5. مشکلات بهداشتی: نوجوانی دوره ایی است که در آن فرد از دید جسمی خیلی صدمهپذیر است و بدون تغذیه مناسب و مواظبتهای بهداشتی شاید در معرض امراض گوناگونی باشد. ازآنجاییکه در سن نوجوانی، فرد مدام در حال فعالیت میباشد خوبتر است عادات غذایی سالمی داشته باشد.
مثلاً وعدههای مرتب غذایی و استفاده کم از فستفودها میتواند به سلامت جسمی نوجوان کمک نماید. همچنین استرس و نگرانیهای این دوران میتواند عاملی برای بیاشتهایی و کم شدن وزن و یا افزایش وزن در نوجوان گردد. در این بین نقش والدین خیلی حائز ارزش است. والدین میتوانند برنامه با نظم غذایی در منزل برای فرزندشان تدارک ببینند و با او صحبت کنند تا در صورت احساس هرگونه بیماری و یا استرس موضوع را با آنان در میان بگذارد.
6. مشکلات روحی و روانی: تحقیقات بیان مینماید که حدود 50 درصد از اختلالات سلامت روان در بزرگسالان از سن 14 سالگی آغاز میشود و یکسوم مرگ و میرهای نوجوانان به علت افسردگی است.
احساس شرمساری در مورد ظاهر، فرومایگی در مورد درون، عدم اعتماد به نفس و… میتواند عاملی برای افسردگی باشد. تغییرات خلقوخو، اختلالات اضطرابی، استرس بیش از حد، خوشحال نبودن و… از متداولترین مشکلات این دوران است. والدین می بایست سعی کنند در دوره نوجوانی ارتباط خود را با فرزندشان تقویت نمایند.
7. مشکلات اجتماعی: تمایل به جنس مخالف از خصوصیات دوران نوجوانی است. گاهی نوجوان از به وجود آمدن چنین احساسی در خود خجالت میکشد. همچنین در این دوره نوجوان در پی این است که ویژه و مستقل باشد و در پی مفاهیمی است که کارها و اعمال دیگران را غلط یا درست بنامد.
شاید در این دوران دوستان بسیاری داشته باشد که همه مورد تأیید شما نباشند و یا مکرراً با تلفن صحبت نماید و یا بیش از اندازه از شبکههای اجتماعی استفاده نماید. بههرحال در این دوره والدین می بایست بدانند این مرحله بخشی از روند طبیعی نوجوانی است و میتوان با مدیریت صحیح تمام این بحرانها را پشت سر گذاشت.
مثلاً اگر فرزندتان زمان بسیاری را بیرون از منزل میگذراند به او سخت نگیرید؛ زیرا او در حال کشف یکدنیای جدید است، او را آزاد بگذارید؛ اما رهایش نکنید. او می بایست بداند هر کجا احتیاج به کمک داشته باشد شما کنار او خواهید بود.
بررسی مشکلات اجتماعی در روانشناسی کودک و نوجوان
نتیجه گیری
روانشناسی کودک و نوجوان با ادغام بینشهایی از رشد معمولی و غیرمعمولی، سبب تقویت درک و فهم ما از این دوره حساس میشود و کمک مینماید تا با داشتن دانش و آگاهی بتوانیم در کنار نوجوان و کودک خود از این مرحله بهسلامت گذر کنیم و مشکلات روحی، روانی و جسمانی حادی از این دوره پراهمیت در آینده کودک و نوجوان به یادگار نماند.
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها