روش های مختلف دارو دادن به کودکان در سنین مختلف

[ad_1]

داروها را همیشه در یک زمان و مکان ویژه به کودک بدهید

خوراندن دارو به کودکان به خصوص در سنین زیر یک سال مشکل است چون در این سنین رفلکس بلعیدن قوی است که با مقادیر کمی از قطره یا شربت هم شاید کودک تمام دارو و حتی شیری که خورده را بالا بیاورد.

علاوه بر این، مایع بودن دارو باعث می گردد که موقع ریختن دارو در پیمانه نتوان با دقت بسیاری میزان دارو را اندازه گیری نمود، به همین دلیل شاید نتوان برآورد صحیح از اینکه چه مقداری از دارو را کودک تف نموده و چه مقداری را قورت داده انجام داد.

والدین روش های مختلفی برای دادن این داروها به کودک دارند اما شاید بعضی از این روش ها چندان مورد تایید پزشکان نباشد و گاه بعضی از آنها اثر دارو را از بین ببرد. نکته های زیر قادر هست به والدین در مورد روش های مختلف دارو دادن به کودکان در سنین مختلف کمک نماید:

وادار کردن کودک به انجام کاری که دوست ندارد، واقعا سخت است؛ به خصوص که این کار خوردن خوراکی تلخ و عجیبی باشد که هر چند ساعت می بایست تکرار شود. کودک در زمان بیماری معمولا لجبازتر و بدحال تر است و همین، دادن دارو را به او سخت تر می نماید.

والدین روش های مختلفی برای دادن این داروها به کودک دارند. به طور مثال برای راحت تر شدن کار، بعضی داروها را میتوان با آب یا شیر رقیق به کودک بخورانید که البته در این مورد مشورت با دکتر داروساز حاضر در داروخانه ها ضروری است.

به همین جهت نکاتی را قبل از استفاده دارو به کودکان می بایست مورد توجه قرار داد. به عنوان مثال قبل از دادن دارو به کودک دستورالعمل داخل جعبه را می بایست به دقت مطالعه نمود و دارو را به همان اندازه که پزشک تجویز نموده به کودک بدهیم.

اگر کودکی دارید که همزمان می بایست چند داروی مختلف استفاده نماید، از مراقبین بهداشتی و پزشک در خصوص تداخل داروهایی که استفاده می نماید سوال نمایید.

موقع دادن دارو به دستور نوشته شده و تفاوت بین قاشق چایخوری و مرباخوری و غذاخوری توجه نمایید، خوبتر است از وسیله توصیه شده یا همراه با دارو (مثل قطره چکان یا پیمانه) استفاده نمایید.

اگر میزان استفاده با پیمانه قابل اندازه گیری نیست خوبتر است برای اندازه گیری از سرنگ های مناسب استفاده نمایید. مثلا برای اندازه گیری ۳ سی سی قادر هستید از سرنگ ۵ سی سی استفاده نمایید.

موقع دادن دارو به خصوص داروهای بدون نسخه به وزن کودک توجه نمایید. معمولا در دستورالعمل دارو میزان دوز توصیه شده بر پایه وزن کودک نوشته شده است. قبل از دادن دارو به کودک نوع دارو و میزان آن را با نسخه کنترل نمایید و موقع اضافه کردن آب به داروهایی که به شکل سوسپانسیون هستند، دقت نمایید که کمتر یا زیادتر از حد نشانه آب نریزید اما شاید بعضی از این روش ها چندان مورد تایید پزشکان نباشد و گاه بعضی از آنها اثر دارو را از بین ببرد.

نکته های زیر قادر هست به والدین در مورد روش های مختلف دارو دادن به کودکان در سنین مختلف کمک نماید. 

موقع دادن دارو به دستور نوشته شده و تفاوت بین قاشق چایخوری و مرباخوری و غذاخوری توجه نمایید

 
چطور به نوزاد دارو دهیم؟
۱- اگر به تنهایی به نوزاد دارو می دهید، قادر هستید ابتدا دارو را در سرنگ فراهم کنید و بعد در حالی که او را در بغل دارید یا روی یک سطح مطمئن قرار داده اید، آهسته دهان نوزاد را باز نمایید و دارو را به سمت داخل دهان و عقب دهان و به سمت گونه نوزاد تخلیه نمایید. (در این کار خیلی دقت نمایید.)

در این قسمت از دهانه نوزاد، جوانه چشایی وجود ندارد و نوزاد متوجه مزه متفاوت دارو نخواهد شد. اگر به جای سرنگ از قاشق مدرج استفاده می نمایید می بایست قاشق را در داخل لب پایین نوزاد قرار دهید و در حالی که دهان نوزاد را نیمه بسته نگاه می دارید قاشق را به سمت بالا ببرید تا دارو به آهستگی داخل دهان نوزاد تخلیه شود.

۲- قادر هستید برای اینکه نوزاد راحت تر دارو را بخورد آن را با کمی شیرخشک یا شیر مادر مخلوط نمایید اما توجه داشته باشید که به هیچ وجه دارو را با یک شیشه شیر کامل مخلوط ننماییدچون شاید کودک نتواند در یک نوبت همه شیر را بخورد و میزان دارویی که دریافت می نماید کمتر از دوز تجویز شده باشد.

۳-سرنگ ها خوبترین وسیله برای اندازه گیری میزان دارو و همچنین نگهداشتن دارو برای دفعات بعدی استفاده است.

۴- از پزشک بخواهید تا دفعات دارو دادن به نوزاد را زیادتر نماید و به جای آن در هر دفعه دوز دارویی کمتری به نوزاد بدهید تا نوزاد راحت تر بتواند دارو بخورد.

۵- سعی نمایید روند دارو دادن به نوزاد را سریع انجام دهید تا نوزاد اذیت نشود و دارو خوردن برایش تبدیل به تجربه آزار دهنده ای نشود.

۶- زیادتر داروهایی که برای نوزادان وجود دارد به صورت مایع است و همین دادن دارو را به نوزاد راحت تر می نماید. اکثر این داروها به وسیله مزه دهنده های مصنوعی شیرین شده است تا مزه آنها نوزاد را اذیت نکند. با این حال متفاوت بودن مزه این داروها شاید باعث شود که نوزاد به آسانی خوردن این داروها را قبول نکند.

دادن دارو به نوزاد خوبتر است توسط ۲ نفر انجام شود، به این صورت که نوزاد را در یک ملحفه یا قنداق بپیچید که دست و پا نزند و در حالی که مادر یا فرد دیگری نوزاد را در بغل گرفته است، دارو توسط نفر دوم به او داده شود. فردی که نوزاد را در بغل دارد قادر هست به آرامی با انگشت چانه نوزاد را به پایین بکشد تا دهانش باز شود.

۷- حین دارو دادن به آرامی برای نوزاد آواز بخوانید یا با او حرف بزنید تا احساس آرامش نماید. اگرچه نوزاد متوجه معنی حرف های شما نخواهد شد اما لحن آهسته شما و تن صدای شما قادر هست سبب احساس امنیت و اطمینان کودک شود.

۸- برای قطره های چشمی حتما به کمک یک بزرگسال دیگر احتیاج است. در حالی که یک بزرگسال نوزاد را ثابت در بغل دارد، فرد دیگر می بایست به آرامی پلک پایین را به سمت پایین کشیده و اجازه دهد تا قطره بین چشم و پلک پایین بریزد. پس از ریختن قطره چشمی مدتی سر نوزاد را به سمت عقب نگه دارید تا دارو از چشم نوزاد بیرون نریزد.

۹- برای ریختن قطره در گوش نوزاد، نوزاد را روی تخت یا یک سطح مطمئن قرار دهید به طوری که گوش مبتلای کودک به سمت بالا باشد. پس از ریختن قطره به گوش نوزاد کمی صبر نمایید تا دارو کاملا درون کانال گوش جریان پیدا نماید، سپس با ملایمات قسمت غضروفی کوچکی که در جلوی کانال گوش قرار دارد را چند بار فشار دهید تا دارو به سمت داخل گوش برود و به بیرون سرریز نکند. 

۱۰-دارو می بایست توسط سرنگ مدرج، قطره چکان یا قاشق های مخصوص دارو به نوزاد داده شود تا دوز صحیح دارو در هر وعده دارو دادن به نوزاد رعایت شود. نوزادان در ماه های ابتدایی عمر قادر به خوردن از لبه قاشق های معمولی نیستند و زیادتر چیزی که می خورند از گوشه دهانشان خارج می گردد.

 موقع دادن دارو به خصوص داروهای بدون نسخه به وزن کودک توجه نمایید.

 
برای کودکان بزرگتر از یک سال
۱- مواد مزه دهنده طبیعی و آبمیوه ها هم قادر هستند به داروها اضافه شوند و خوردن آن را برای کودک ساده تر کنند. داروهای بدمزه را میتوان با آب پرتقال یا … مخلوط نمود. در داروخانه هم میتوان مواد مزه دهنده مصنوعی متناسبی با مزه های آشنا برای کودک مثل مزه آدامس یا شربت را آماده کردن نمود و دارو را با آنها مخلوط نمود اما می بایست توجه داشت که در هر وعده دادن دارو می بایست کودک همه ماده ای که دارو با آن مخلوط شده است را بخورد و چیزی باقی نماند.

۲- برای داشته باشید که یک قاشق چایخوری معادل ۵ میلی لیتر و یک قاشق غذاخوری معادل ۱۵ میلی لیتر از مایع است.

۳- داروها را همیشه در یک زمان و مکان ویژه به کودک بدهید. کودک پس از مدتی شرطی می گردد و می پذیرد که در این زمان ویژه می بایست دارو استفاده نماید.

۴-اگر کودک به حدی بزرگ است که قادر هستید با او در مورد خوردن دارو حرف بزنید برایش عواقب دارو نخوردن را توضیح دهید. به کودک اجازه دهید که در مورد بعضی از مراحل دارو خوردن خودش تصمیم بگیرد، مثلا اینکه دوست دارد چه کسی به او دارو بدهد یا اینکه دوست دارد در کجا دارویش را بخورد و پس از خوردن دارو چه نوع آبمیوه هایی دوست دارد اما همواره در نظر داشته باشید که کودک نباید فکر نماید قادر هست در مورد خود دارو خوردن هم با شما بحث نماید.

۵-کودکان برخلاف نوزادان به آسانی اجازه دادن دارو به خود را نمی دهند. خوبتر است والدین ابتدا دلیل دادن دارو را با زبانی ساده برای کودک توضیح دهند و داستانی ساده در مورد بیماری و کمک دارو برای کودک تعریف کنند. سپس از کودک بخواهند که خودش نیز در این کار به والدین کمک نماید و مراحل ساده کار را خود کودک انجام دهد.

۶- برای خوبتر کردن مزه دارو میتوان آنها را در یخچال نگهداشتن نمود. خنک کردن دارو سبب می گردد مزه آن قابل تحمل تر شود. از پزشک در مورد اینکه چه داروهایی را میتوان در یخچال نگهداشتن نمود سوال نمایید.

۷-در صورتی که کودک به اندازه ای بزرگ است که قادر هست خودش دارو بخورد اجازه بدهید با نظارت شما خودش این کار را انجام دهد.

۸- کودکانی که هنوز به آسانی نمی توانند از فنجان یا قاشق چیزی بخورند را می بایست مثل نوزاد در نظر گرفت و همچنان از قطره چکان یا سرنگ یا قاشق مدرج استفاده نمود. برای اندازه گیری دارو در فنجان مدرج می بایست آنرا روی یک سطح صاف قرار داد و سپس همسطح با آن به میزان دارو نگاه نمود و مقدار مناسب را اندازه گرفت.

۹- به هیچ وجه کودک را فریب ندهید و بدون اطلاعش به او دارو ندهید چون شاید باعث مقاومت بعدی او در خوردن غذاهای عادی هم شود.

۱۰- برای اینکه کودک راحت تر خوردن دارو را قبول نماید میتوان با یک نمایش کوچک ابتدا کمی از دارو را به عروسک محبوب کودک داد یا حتی خود والدین قادر هستند کمی مولتی ویتامین را به عنوان دارو بخورند تا کودک متوجه شود که دارو خوردن کار عجیبی نیست.

۱۱- یکی از روش های ساده تر کردن خوردن دارو توسط کودک، بی حس کردن جوانه های چشایی اوست. قبل از دادن دارو، به او نوشیدنی سرد بدهید. قادر هستید با آبمیوه طبیعی برای او یخمک سرد درست نمایید تا با خوردن آن جوانه های چشایی اش بی حس شود. این خوردنی ها قادر هستند به عنوان پاداشی زودهنگام برای خوردن داروها به کار روند.

۱۲- بعضی از انواع دارو مثل قرص ها را میتوان با کمی غذا هم مخلوط نمود و به کودک داد. قرص ها معمولا مزه بدی ندارند و قرص هایی که قابل خرد کردن هستند را میتوان با غذای کودک مخلوط نمود.

۱۳-اگر کودک برای خوردن دارو مقاومت نمود، زمان کوتاهی به او استراحت بدهید. اجازه بدهید تا کمی آهسته شود و سپس دارو دادن به او را آغاز نمایید. قبل از دارو دادنه دوباره به کودک به او یک لیوان آب بدهید، او را در آغوش بگیرید و به او محبت نمایید و از او بخواهید تا در خوردن دارو به شما کمک نماید. 

دارو می بایست توسط سرنگ مدرج، قطره چکان یا قاشق های مخصوص دارو به نوزاد داده شود

 
نکته های دیگری که در اینجا حایز ارزش است این است که:

۱- به حافظه خود اعتماد نکنید
از دکتر کودک تان بخواهید دستورات دارویی از جمله دوز مناسب و زمانی از روز که می بایست دارو به کودک داده شود را بنویسد. این امر به خصوص در مواردی که بیش از یک فرد بزرگسال از کودک مواظبت می نماید، سودمند است.

۲- با نظم باشید
منطقه ای در خانه را انتخاب نمایید و به جای اینکه داروها در نقاط مختلف خانه پراکنده باشد، همه داروها را در آن محل نگهداشتن نمایید. همه داروها را در یک مکان نگه دارید و به تاریخ انقضای استفاده داروها توجه داشته باشید.

۳- پرسشگر باشید
اگر دستورات دکتر را نمی فهمید، از او بخواهید که توضیح زیادتری دهد. والدین می بایست اطمینان حاصل کنند که دقیقا می دانند چه کار دارند می کنند و دکتر می بایست در این راه به آنها کمک نماید.

۴-فهرست آماده کردن نمایید
فهرستی از داروهایی که کودک تان استفاده می نماید آماده کردن نمایید و دلیل استفاده هر دارو را جلوی آن یادداشت نمایید. در ویزیت های دکتر این فهرست را به همراه خود داشته باشید.

۵- از وسایل مناسب استفاده نمایید
از دکترتان در مورد خوبترین راه دادن دارو به کودک سوال نمایید. در صورتی که لازم باشد، قرص کودک به دو یا چند بخش تقسیم شود، شاید پزشکان برای این کار به جای چاقو استفاده از ابزار «برنده قرص» را توصیه کنند یا شاید به جای استفاده از قاشق استفاده از سرنگ یا کلاهک مدرج را برای دادن شربت توصیه کنند.

یک نکته که می بایست به آن توجه داشته باشید این است که شاید درجه های روی سرنگ یا کلاهک مدرج بعد از مدتی استفاده محو شود. در این صورت می بایست فورا آنها را تعویض نمایید تا مطمئن باشید کودک تان دوز درست دارو را دریافت می نماید.

۶- دارو را بدون اینکه به دکتر کودک تان بگویید، قطع نکنید
بعضی از والدین دادن داروها را برای داشتن عوارض جانبی – مثلا خواب آلودگی کودک – قطع می کنند اما به دکتری که این دارو را تجویز نموده بود، در این مورد چیزی نمی گویند. صادق و صریح بودن با دکتر در مورد کارهایی که در خانه انجام می دهید مهم است زیرا بر سلامت کودک اثر خواهد گذاشت. در بیماری هایی مثل سرطان، قطع کردن یک داروی ضروری شاید مرگبار باشد.

۷- خلاق باشید
قادر هستید از روش های ابتکاری برای به یاد آوردن زمان دادن داروی کودک استفاده نمایید. مثلا استفاده از زنگ هشدار تلفن همراه، تقویم های کامپیوتری یا از برنامه «اکسل» برای به یاد آوردن زمان و تاریخ دادن دارو به کودک.

همچنین قادر هستید محفظه های قرص دارای برچسب برای روزهای هفته را برای برنامه ریزی دادن داروهای کودک استفاده نمایید که این روش شاید برای کودکان کم سن خطرناک باشد، زیرا کودکان قادر هستند در این محفظه ها را باز کنند.

۸- نگذارید کودک تان خودش دارویش را استفاده نماید
حتی در کودکان با سن بالاتر و نوجوان هنوز می بایست والدین بر استفاده دارو نظارت داشته باشند. نوجوانان فکر می کنند که صدمه ناپذیر هستند و در نتیجه شاید دوزهای داروهای مورد نیازشان را استفاده نکنند و برای خودشان مشکل به بار بیاورند.

در آخر میتوان بیان کرد استفاده بیش از حد دارو یکی از شایع ترین موارد در این خصوص است که همه عوامل سبب می گردد که داروهای کودکان به شکل مناسبی استفاده نشود. بررسی ها نشان می دهد مادرانی که خودسرانه اقدام و دستورات پزشک را در این زمینه رعایت نمی کنند کودکان شان دیرتر بهبود یافته و دچار عوارض دارویی شدید می شوند.

دارو می بایست با دقت مورد استفاده قرار گیرد. اگر به موقع و صحیح استفاده نشود اثر مثبت آن از بین رفته و به سمی مهلک تبدیل می گردد. امروزه از لحاظ استفاده دارو در کشور با مشکلات کمی و کیفی خاصی مواجه هستیم.

منبع:مجله پیام تندرستی/برتربن ها

[ad_2]

منبع : بیتوته