ویژگی ها و رفتار های کودکان خلاق

[ad_1]

خلاقیت قابلیتی است كه در همگان وجود دارد اما نیازمند پرورش و تقویت می‌باشد تا به سر حدشكوفایی برسد. فرد خلاق كسی است كه از ذهنی جستجوگر و آفریننده برخوردار باشد. خلاقیت عبارت است از « توانایی دیدن چیزها به شیوه های جدی، شكستن مرزها و فراتر رفتن از چارچوب ها، فكر كردن به شیوه ای متفاوت، ابداع چیزهای جدید، استفاده از چیز های نا مربوط و تبدیل آن به شكل های جدید.» میتوان نتیجه گرفت که خلاقیت برآیند فرآیندهای ذهنی و شخصیتی فرد بوده و به تولیدات و آثاری منجر می گردد که نو و بدیع بوده، خاصیتی متکامل داشته و با واقعیتها، منطبق بوده و در غایت به سود جامعه بشری هستند.

خانواده یكی از عوامل خیلی مهم در رشد و پرورش خلاقیت کودکان محسوب می گردد که نقش مهمی در شكوفایی خلاقیت های كودكان دارد. از آنجا كه كودك حساسترین مراحل رشد خلاقیت را در محیط خانه سپری می‌كند، محیط مناسب خانوادگی، شیوه و نگرش‌های صحیح فرزندپروری در رشد و شكوفایی خلاقیت سهم مهمی ایفا می‌كند.

« كلیگان » ( ۱۹۷۱ ) معتقد است برای ظهور خلاقیت راههای بسیاری در شیوه‌های فرزندپروری وجود دارد كه می‌تواند سبب ظهور یا محو خلاقیت شود. روش تربیت و استفاده از شیوه‌های دموكراتیك یا مستبدانه، اعمال روش انضباط و شیوه ابراز محبت هر كدام به نوعی در پرورش یا سركوب خلاقیت کودکان مؤثر است.

اساساً پرورش عنصر انگیزشی خلاقیت می بایست در بستر خانواده صورت گیرد، زیرا مستعدترین محیط برای شکل دهی آن محیط کلامی و نظام تربیتی و رفتاری خانواده است. کودک و نوجوان اوقات بسیاری را در خانواده سپری می­کنند، بر این اساس این طبیعی است که بیشترین اثر را نیز از آن بپذیرند. بیان این نکته از آن روست که بگوییم هر چند میتوان در محیطی غیر از خانواده (آموزشگاه یا جایی دیگر) به تقویت عناصر انگیزشی خلاقیت مبادرت ورزید، اما اثر این عوامل به اندازه و ارزش عامل نخستین نیست. پس خوبتر است که هدایت­ها و روش­های اتخاذ شده محیط دوم یعنی «محیط یادگیری» به محیط نخستین یعنی خانواده نیز انتقال یابد و در آنجا هم مورد تمرین و تقویت قرار گیرد؛ این انتقال زمینه­ های تثبیت و تحکیم انگیزش خلاقه را بیش از پیش فراهم آورد.

در واقع والدین از راه درگیر شدن در فعالیتهای خلاق كودك در رشد خلاقیت او سهیم هستند. خانواده ها می بایست فرصتهای لازم را برای سؤال كردن، كنجكاوی و كشف محیط به كودكان بدهند و هرگز آنان را تنبیه و تهدید نكنند.

زمینه رشد خلاقیت در خانه زمانی فراهم می گردد كه به كودكانتان آزادی بسیاری بدهید و به آنها به عنوان یك فرد احترام بگذارید، از دید عاطفی در حد اعتدال به آنها نزدیك شوید و بر روی ارزشهای اخلاقی و نه قوانین ویژه تأكید کنید.

محیط خانه را به صورتی درآورید كه در آن فعالیت، بازی و خنده به مقدار بسیاری وجود داشته باشد. شما و كودكانتان سعی نمائید كارها را به روش های جدید و جالب انجام دهید. با تشویق و تأیید رفتار كودك و فراهم آوردن زمینه های مساعد و تدارك بازیهای دلخواه او، قدرت تخیل و خلاقیت كودك را تقویت كنید. خیالپردازیهای كودكان را سرزنش نكنید زیرا خلاقیت او را محدود می سازید.

تحقیقات نشان می دهد كه والدین كودكان خلاق در رفتار خود هماهنگی زیادتری نشان می دهند، كودكان خود را آنگونه كه هستند قبول دارند و آنها را به كنجكاوی در خصوص اشیاء و امور تشویق می كنند و كودكان خود را در انتخاب موضوعات مورد علاقه آزاد می گذارند و كارها و برنامه های آنان را تحت نظر دارند و پی گیری می كنند. شایسته است والدین تا آنجا كه امكان دارد كودكان خود را مستقل بار آورده و در ایجاد اعتماد به نفس، آنان را کمک كنند و دستاوردهای آنان را با آغوش باز پذیرا شوند و موقع شكست، به جای سرزنش، راهنما و راهگشای مشكلات كودكان خود باشند، تا كودكان بتوانند ضمن احساس ارزشمندی در انجام كارها، راه حل ها و عقاید غیر معمول و دور از ذهن را نیز بیازمایند، چراكه چنین كارهایی پایه و مایه اصلی خلاقیت است.

بیشتر اوقات اگر كمی وقت و حوصله كنیم متوجه وجود خلاقیت در بچه ها می شویم. خوبترین زمان برای آگاهی از خلاقیت كودكان ، تماشای آنها به موقع بازی است. خلاقیت عامل مهم بازی است. كودك را در حالی كه آزادانه و فارغ البال با مواد و اسباب بازیهایش سرگرم بازی است تماشا كنید. كودكان خلاق بیشتر برای هر یك از وسایل بازی خود موارد استفاده متفاوتی پیدا می كنند و قبل از اینكه از وسیله ای به سراغ وسیله دیگر بروند از آن به انواع مختلف استفاده می نمایند.

كودك خلاق بیشتر از منبع های خود به انواع و اشكال مختلف و گاه حیرت انگیز استفاده می كند.ممكن است یك جعبه خالی برای كودك خلاق ارزشی به مراتب بیش از خوبترین و پیچیده ترین اسباب بازیها داشته باشد. کودکان خلاق قادر هستند با توجه به جایگاه و مکان ویژه بازی را تغییر دهند، بازیهای جدید ابداع کنند، مقررات خاصی وضع کنند، رهبری بازی را در دست گرفته و با سازمان بندی منسجم په به صورت فردی و چه به صورت گروهی بازی کنند.

بازی این گونه اشخاص از تنوع و گوناگونی آکنده بوده و قادر هستند با توجه به علایق خود و بازی کنان هدفهای بازی را اعمال کنند. در مقابل کودکانی که از خلاقیت بی بهره بوده و یا خلاقیت کمی دارند در بازی ها نقش پیرو را به عهده گرفته، خود را ملزم به رعایت کامل مقررات بازی می دانند، تخطی از قوانین را جایز نشمرده و بازی را زیادتر به عنوان تکلیف و کار تلقی می کنند تا وسیله ای برای رشد، بر این اساس سهم آنها از لذت بازی کمتر از کودکان خلاق است.

ویژگیهای کودکان خلاق:

انگیزه و خلاقیت كودک در محیط خانواده زمانی از بین می رود كه :

برای افزایش خلاقیت كودكان می بایست:

[ad_2]

منبع : بیتوته