[ad_1]
بدون شک یکی از بزرگ ترین دلواپسی های بسیاری از والدین در زمانه کنونی، تربیت فرزندانی خلاق و باهوش است؛ فرزندانی که هوش سرشاری داشته باشند و بتوانند مدارج عالی تحصیلی را به خوبترین شکل ممکن طی کنند. با وجود تغییرات چشمگیر در دروس فعلی مدارس و فراهم بودن امکانات آموزشی و در دسترس بودن انواع فناوری ها برای افزایش هوش و خلاقیت کودکان، هنوز والدین نمی دانند چطور قادر هستند فرزندی خلاق تربیت کنند.
نمی دانند که خلاقیت را میتوان از چه سنی پرورش داد و چقدر با هوش کودک مرتبط است. هرچند جواب به این سوالات در یک نوشته نمی گنجد، اما در خصوص پرورش تفکر خلاق در کودک که اصلی ترین گام در پرورش خلاقیت است، پای صحبت های یکی از کارشناسان نشستیم.
تفکر خلاق
اگر بخواهیم تفکر خلاق را معنا کنیم، می بایست بگوییم که هنگامی از مجموعه اطلاعات و داده ها یک فکر جدید و نو ارائه شود، تفکر خلاق حاصل شده است. در واقع مجموعه ای از افکار رها شده که به تنهایی ثمری ندارد یا کیفیت بالایی ندارد، به اشکال جدیدی تبدیل می گردد که نتیجه بخش و سودمند است.دکترپیمان هاشمیان، فوق تخصص روان پزشکی کودک و نوجوان و استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با بیان این نکته به خراسان، می گوید: تمامی اختراعات، حاصل تفکر خلاق است یعنی فکر جدیدی که در یک مجموعه به تولید شیء جدیدی منجر شده است.
گاهی تفکر خلاق به نوآوری منجر می گردد؛ یعنی از داده ها و مصالح موجود استفاده جدیدی می گردد. برای داشتن تفکر خلاق به زمینه هایی نیاز است. طبیعی است که هر کودکی با سطحی از هوش، توانمندی، استعداد و علاقه به دنیا می آید و شیوه پرورش تفکر خلاق در کودکان متفاوت است اما میتوان زمینه های بروز تفکر خلاق را در کودکان فراهم نمود.
۵ سالگی، اوج تفکر خلاق
از آن جا که کودکان پیش از ۵ سالگی توجه و تمرکز کمتری دارند، رشد خلاقیت در زیادتر کودکان از ۵ سالگی به بعد آغاز می گردد اما هستند کودکان خلاقی که از ۲ سالگی کارهای خلاقانه انجام می دهند و البته هوش بالاتری نسبت به همسالان خود دارند. بر این اساس والدین از ۵ سالگی به بعد با اتخاذ شیوه های متعدد قادر هستند امیدوار باشند که خلاقیت در کودکشان پرورش پیدا نماید. برخلاف تصور بسیاری از والدین در خصوص این که برای افزایش خلاقیت کودک نیاز به سرمایه گذاری مالی وجود دارد، در این راستا فقط ضروری است کودک در خصوص اشیای موجود در محیط پیرامون خود اطلاعات کافی داشته باشد و اجازه یابد آن چه کنجکاوی اش را تحریک نموده است، در اختیار داشته باشد. سپس والدین قادر هستند روش استفاده های متنوع از یک شیء را به او آموزش دهند.
او می بایست بتواند از یک اسباب بازی به اشکال مختلف استفاده نماید و با یک فکر رها شده و آزاد با اسباب بازی های خود بازی نماید، گاهی ضروری است والدین چگونگی کار با اشیا را به کودک نشان دهند و از او سوالاتی در خصوص سایر کاربردهای آن بپرسند. دکترهاشمیان با اشاره به این که کار با کاردستی یا لگو در بروز خلاقیت کودکان نقش مهمی دارد، تاکید می نماید: همراهی با بازی کودکان در این سن خیلی مهم است.
والدین قادر هستند در ساخت اشکال هندسی به کودک کمک کنند یا از او بخواهند در خصوص آن چه ساخته است یک قصه بگوید یا یک قصه برای او تعریف کنند و بخواهند آن را طبق علاقه خود تغییر دهد.نقاشی کردن هم یکی از خوبترین راه های افزایش خلاقیت کودکان است؛ تشویق کودکان به نقاشی کردن، در شکل گیری نوع جدیدی از روش تفکر در خصوص محیط پیرامون و ترسیم آن چه در ذهن دارند، خیلی تاثیرگذار است. استفاده از هنرهای تجسمی، پازل، جداول ترسیمی هم خیلی مفید است.
تخیل و خلاقیت
خوب است بدانید کودکان از ۳ تا ۵ سالگی خیال پرداز می شوند و قوه تخیل خود را به کار می گیرند. بعضی از والدین در مواجهه با خیال پردازی کودکان دلواپس می شوند در صورتی که این امر در فرآیند رشد و تکامل کودک کاملا طبیعی است. بر این اساس خوبتر است تخیلاتی را که کودک به زبان می آورد، گوش کنند و با طرح سوالاتی تفکر و عمل کودک را تقویت کنند.
در این صورت کودک همیشه یک مدل بازی نمی نماید، نقاشی نمی کشد و شکل درست نمی نماید، در موارد بسیاری والدینی که از بی حوصلگی، کسالت و بی انگیزه بودن کودکان خود گلایه می کنند، در واقع نتیجه بی توجهی خود را نسبت به تخیلات کودک می بینند. اگر والدین در خصوص تخیلات کودک به موقع وارد عمل شوند و او را تشویق به اجرای کارهای خلاقانه و ایده هایی که دارد بکنند، کودک خود راه حل هایی برای پر کردن وقتش پیدا می نماید.
حل تعارض با تفکر خلاق
در موارد بسیاری حل تعارضات کودک در درون خانواده با تفکر خلاق امکان پذیر است. این فوق تخصص روان پزشکی کودک و نوجوان با بیان این که با ارائه عکس ها و نقاشی های ناقص به کودکی که در خانواده مورد غفلت یا آزار روانی قرار گرفته است میتوان به وی کمک نمود، توضیح می دهد: تکمیل نقاشی و گفتن قصه در خصوص آن توسط کودک به تفکر خلاق در وی می انجامد و کودک قادر هست آن چه را سبب رنجش وی شده است به طور غیرمستقیم بیان نماید. این شیوه یکی از خوبترین شیوه های درمانی کودکان صدمه دیده و دچار تعارض است. در واقع کارشناسان با رشد تفکر خلاق در کودک، تلاش می کنند کودک خلاقانه با تعارض هایی که با آن مواجه بوده است، روبه رو شود و آن را پشت سر بگذارد.
زمینه های پرورش تفکر خلاق
همانگونه که ذکر شد همه کودکان با توانمندی، هوش و قریحه به دنیا می آیند و قابلیت خلاق بودن را دارند اما این والدین هستند که گاه با غفلت و جدی نگرفتن موضوع مانع از بروز آن می شوند. رشد اعتماد به نفس کودک، تشویق به داشتن پشتکار و اراده، افزایش انگیزه کودک، بروز ثبات هیجانی، تعیین اهداف، ریسک پذیری مناسب، قابلیت انعطاف پذیری و تلاش برای افزایش توجه، تمرکز و هوش کودک از جمله راهکارهایی است که کودک برای افزایش خلاقیت به آن نیاز دارد.
گاهی والدین نمی دانند تمرکز و توجه تا چه اندازه در بروز خلاقیت تاثیرگذار است و فقط موفقیت را نشانه خلاق بودن می دانند در صورتی که یک کودک خلاق حتی در شکست ها، خلاقانه رفتار می نماید و می داند چطور با آن کنار بیاید. یکی از خوبترین راه ها برای افزایش خلاقیت کودک این است که او بتواند برای حل یک مشکل یا روبه رو شدن با یک موقعیت ویژه، ایده جدیدی را مطرح نماید بتواند راه های متفاوتی را نام ببرد و بداند هر راه به کجا منتهی می گردد و پیامد هر یک چیست. چنین کودکی با رو به رو شدن با یک موقعیت بغرنج، موضوع را تمام شده تلقی نمی نماید و قادر هست راهکارهای متفاوتی ارائه نماید.
یک راهکار عملی
اگر می خواهید تفکر خلاق در کودکتان پرورش یابد، از ۲ تا ۵ سالگی جواب سوالات کودک را به تمامی ارائه نکنید و اجازه بدهید خودش در خصوص جواب ها فکر نماید. این کار سبب می گردد کودک فکر نماید و به یک جواب واحد قانع نشود. نکته این جاست که در زیادتر موارد کودکان راه حل ها و جواب های خیلی خوب و مناسبی ارائه می دهند. بر این اساس سعی نکنید جواب سوالات کودک را بلافاصله و با شرح جزئیات ارائه دهید.
ضروری است بعد از ابراز خلاقیت کودک، وی را ارزیابی نمایید زیرا هوش هیجانی و هوش عملی نقش موثری در بروز خلاقیت کارآمد دارد. گاهی شاید کودک خلاق باشد اما دست به کارهای خطرناک بزند. بر این اساس کودک می بایست بعد از بروز خلاقیت، افکار خود را پیاده نماید و ارزیابی شود تا والدین مطمئن شوند که کودک دست به کارهای خطرناک نمی زند.
منبع:khorasannews.com
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها