ریشه یابی اضطراب دوران مدرسه

[ad_1]

اضطراب کودکان

والدین سخت گیر کودکانی مضطرب،افسرده و مشکل دار را پرورش می‌دهند‎

 

اضطراب کودکان در دوران مدرسه از عوامل بسیاری نشأت می‌گیرد که یکی از این عوامل ریشه در روش برخورد والدین در دوران کودکی و پیش از دبستان دارد.

 

والدین سخت گیر،مضطرب،افسرده و مشکل دار بیشتر کودکانی را پرورش می‌دهند که شخصیت وسواسی و مضطرب دارند و قطعا در آینده تمامی این اختلالات رفتاری را وارد زندگی اجتماعی و زناشوئی خود می‌کنند.

از آنجا که اضطراب ریشه بسیاری از بیماریهای روانی در اشخاص است ،آشنایی با علل ایجاد کننده آن و پیشگیری از بروز رفتارهای زمینه ساز آن از سوی والدین خیلی حائز ارزش است.روان شناسان راهکارهای موثری را در این خصوص مطرح نموده‌اند؛ دکتر میر آخورلی روان شناس تربیتی به بیان این راهکارها می‌پردازد.

اضطراب جدایی از والدین در مدرسه
در دوران مدرسه مجموعه ای از ترسها برای کودک ایجاد می‌شود. نخستین ترس ،ترس از محیط مدرسه است. ترس از مدرسه به عناوین مختلف بروز می‌نماید که یکی از آنها ترس از معلم است. البته این ترس در دوران مهد هم بوجود می‌آید. بعضی وقت ها کودکان قادر به برقراری رابطه عاظفی با معلم خود نیستند و احساس می‌کنند از جانب معلم با صدمه مواجه خواهند شد و یا معلم آنها را دوست ندارد.

همین عامل سبب ایجاد حس اضطراب در آنها نسبت به محیط مدرسه می‌شود. این مسأله برمی‌گردد به اضطراب جدایی دوران کودکی پیش از مدرسه که بیشتر درسنین ۶ ماهگی به بعد آغاز می‌شود. اگر در این دوران والدین رفتار مناسبی با کودک داشته باشند این اضطراب به خوبی پشت سر گذاشته می‌شود ودر دوران مدرسه کمتر دچار اضطراب جدایی از والدین برای رفتن به مدرسه می‌شود.

اگر غیر این مساله اتفاق افتاده باشد و کودک در این دوران تحت تأثیر رفتار نادرستی از جانب والدین باشد و این اضطراب را از همان دوران به همراه داشته باشد، زمانیکه به مهد و مدرسه می‌رود،این اضطراب باز به سراغ او می‌آید.ا اضطراب برای همه کودکان یکسان نیست و بعضی از آنها زود با این مسأله کنار می‌آیند و بعضی دیگر خیر.این مساله کاملا به دوران کودکی فرد باز می‌گردد.

راهکار مناسب در برخورد با کودکی که دچار اضطراب جدایی است و به مهد نمی‌رود این است که والدین با مراجعه به روان شناس رفتارهایی را فرا بگیرند که بتوانند بدون ایجاد ترس در کودک او را به مدرسه بفرستند. به زور فرستادن کودک به مدرسه اضطراب او را زیادتر می‌نماید. اینکه گمان شود که کودک بعد از گریه بالاخره آهسته خواهد شد،تفکر صحیحی نیست بلکه ما تنها به ظاهر شاهد آهسته شدن کودک هستیم درحالیکه او اضطراب خود را تجربه نموده است.متصدیان مهد و مدرسه بیشتر توصیه می‌کنند که کودک را در این حالت رها نمایید تا آهسته شود درحالیکه این اقدام روش درستی نیست.

ضرورت ارتباط نزدیک کودک ومادر در خردسالی
این استاد دانشگاه ضمن بیان نقش تاثیرگذار ارتباط کودک با مادر در سنین زیر دوسال در کم شدن اضطراب بزرگسالی افزود: در این دوران مادر خوبتر است ارتباط نزدیکی با کودک برقرار نماید.

توصیه روان شناسان این است که اگر امکان گرفتن مرخصی برای مادرها شاغل در این دوران وجود دارد این کار حتما صورت بگیرد. دو سال اول زندگی بیشترین نیاز کودک به مادر است.

این مساله در حفظ آرامش و پیشگیری از اضطراب خیلی با ارزش است و نشان دهنده وابستگی کودک نیست.اضطراب جدایی معمولا از ۶ ماهگی آغاز و تا یک سال و نیمگی به اوج خود می‌رسد . پس از این سنین کمرنگ شده و نهایتا تا ۳ سالگی رفع می‌شود. ما می بایست متوجه باشیم که کودک ما در چه سنی قرار دارد.اگر بین یک تا یک سالگی است دراوج وابستگی قرار دارد و ایرادی وجود ندارد.

راهکارهای ارتباطی با اضطراب کودک
البته راهکارهایی برای راحتی مادر وجود دارد زیرا به هر حال چسبیدن زیاد کودک به مادر سبب آزار او می‌شود.البته این مشکل در کودک طبیعی است و او در حال گذران اضطراب جدایی این دوران است. بطور مثال استفاده از عروسک و اسباب بازی که کودک آن را دوست دارد وبازی مادر و کودک با این اسباب بازی خیلی کمک کننده است.

برای کودک عروسکی که مادر به همراه او با آن بازی نموده است جایگزین عدم حضور موقتی او می‌شود و به او آرامش می‌دهد و زمانیکه او قصد انجام کاری را دارد خوبتر است با کودک و اسباب بازی مورد علاقه بازی نموده و سپس به آرامی کودک و اسباب بازی را رها نماید.

قرار دادن کودک در محیطی که قادر به دیدن مادر باشد به علت عدم شناخت و حافظه تکمیل نیافته کودک ضرورت دارد. این احساس که کودک بپذیرد نبود موقتی مادر علت برای نبود همیشگی او نیست در وجود او هنوز شکل نگرفته است. این مسأله همان پایداری شی است که پیاژه آن را بیان نموده است.

وی ادامه داد: اگر مادر قصد بیرون رفتن از منزل را دارد خوبتر است در مقابل دید کودک این کار را بکند. اقدامی که معمولا شاهد عکس آن هستیم. زمانیکه در مقابل چشم او اینکار را می‌کنیم به او میفهمانیم که مادر شاید زمانی نباشد.

اگر شما غیر این رفتار نمایید ترس را در او تشدید می‌نمایید.ترک غیر ناگهانی کودک به او بر پایه تجربه می‌فهماند که در رفتن مادر برگشتی هم هست ولی زمانیکه در مقابل چشم او منزل را ترک ننماییداو به یکباره دچار وحشت می‌شود.

قرار دادن کودک در کنار فردی که در این موارد جایگزین مادر شود خیلی راهگشا است. این فرد می بایست کسی باشد که کودک با او رابطه عاطفی خوبی دارد.

 

اضطراب دوران مدرسه

کمالگرایی والدین زمینه ساز اضطراب دوران مدرسه‎

 

کمالگرایی والدین زمینه ساز اضطراب دوران مدرسه
دکتر آخورلی ضمن اشاره به نقش مهم کمالگرایی والدین در بروز رفتارهای اضطراب گونه در کودکان افزود: فشار بیش از حد آوردن برای کسب موفقیت دوران مدرسه و اینکه کودک نباید در هیچ درسی نمره پایین بیاورد،زمینه ساز اضطراب در او است. این والدین تمایل دارند کودک در تمام درسها موفق باشد و به همین علت باعث اضطراب در او می‌شوند.بیشتر والدین از این نکته غافل هستند که کودک می بایست اشتباه نماید تا بیاموزد. این والدین برای تصحیح رفتار غلط خود ابتدا می بایست در درمان شخصیت کمال طلبانه خود کوشا باشند.

وی در ادامه بیان کرد: یکی دیگر از عوامل ایجاد کننده اضطراب دوران مدرسه ناشی از مشکل دوستیابی کودک در مدرسه است. عدم برقراری رابطه با همکلاسی‌ها برمی‌گردد به فراگیری رابطه اجتماعی در گذشته کودک که میتوان با بازی درمانی و نمایش درمانی این امر را به کودک آموزش داد.

کمک به برقراری ارتباط کودک با همسالان خیلی تاثیرگذار است.یک بخش از اضطراب کودک نیز باز می‌گردد به ترس کودک از سایر همکلاسی‌ها که با آموزش روش برقراری ارتباط قابل حل است.

در بعضی از موارد کودکانی که بهره هوشی پایینی دارند دچار اختلال یادگیری هستند و این مساله زمینه اضطراب را درآنها شکل می‌دهد.

علائم اضطراب
دکتر آخورلی افزود: کودکان شاید اضطراب خود را به صورتیکه بزرگسالان نشان می‌دهند،بروز ندهند. نشانه های اضطراب در کودکان زیادتر جنبه جسمانی دارد.در موارد ضعیف تر این امر صادق است.

در این زمان کودک با موهای خود بازی می‌نماید و یا در زمان نوشتن تکالیف خیلی تکان می‌خورند و در زمان مراجعه به مدرسه ابراز حالت تهوع می‌کنند،احساس خستگی و بی قراری از دیگر رفتارهای بیان گر اضطراب است.

در موارد شدیدتر شاهد رفتارهایی نظیر جویدن ناخن و شب ادراری هستیم.اختلالات در خواب و خوراک و کابوسهای شبانه نشانه های دیگر اضطراب هستند.

راهکارهای تکمیلی
وی در انتها بیان کرد: یک سری از راهکارهای روان شناسانه در کم شدن اضطراب کودک تاثیرگذار است:

*پرهیز از نزاع و درگیری در حضور کودکان.

*آموزش بیان احساسات به کودکان. زمانیکه مادر احساس می‌نماید کودک مضطرب است علت این امر را جویا شود. شاید کودک خودداری نماید در این حالت مادر می‌تواند از راهکارهایی نظیر قصه گویی دونفره استفاده نماید. در این داستانها کودک اضطرابهای درونی خود را نشان می‌دهد.

*پرهیز از سرزنش،تحقیر و مسخره کردن کودک. بکار نبردن واژه هایی که شخصیت کودک را زیر سوال می‌برد مثل دختر بد و پسر بد و از این قبیل توصیه می‌شود.

* پرهیز از به رخ کشیدن اشتباهات کودک زیرا اعتماد به نفس کودک را کم شدن می‌دهد.

*بیان علت تنبیه کودک به او.

*تا حد توان با کودک بازی شود زیرا بازی راه تخلیه اضطرابهای درونی است.

*پرهیز از مقایسه بین کودکان.زیرا هر کودک منحصر به فرد است.

منبع:سلامت نیوز

 

[ad_2]

منبع : بیتوته

بیشتر بخوانید :

آخرین دیدگاه‌ها