در دنیای هواپیماها: تفاوت ایرباس و بوئینگ

[ad_1]

تفاوت ایرباس و بوئینگ

تفاوت ایرباس و بوئینگ

 

بوئینگ یا ایرباس؟ کدامیک برای شما مناسب است؟ 

تفاوت ایرباس و بوئینگ در این نوشته از بیتوته برای شناخت و مقایسه دو بزرگترین تولیدکننده هواپیما در جهان، ایرباس و بوئینگ، به تفصیل مورد بررسی قرار می‌گیرند. این دو شرکت هواپیماسازی تفاوت‌های بسیاری در زمینه‌هایی از جمله طراحی، موتورها، و سیستم‌های نظارتی دارند که در این نوشته به آن‌ها پرداخته می‌شود.

هواپیماهای ایرباس و بوئینگ

هواپیماهای ایرباس و بوئینگ به عنوان دو شرکت نیرومند و تأثیرگذار در صنعت هوانوردی جهان شناخته می‌شوند. این دو شرکت بزرگ، سالهای بسیاری تجربه در تولید هواپیماهای تجاری دارند و هر کدام محصولات منحصر به فردی با ویژگی‌ها و فناوری‌های ویژه خود ارائه می‌دهند. این نوشته به بررسی و مقایسه مهمترین جنبه‌های هواپیماهای این دو شرکت می‌پردازد. و به خوانندگان امکان می‌دهد تا درک عمیق‌تری از این دو نشانه تجاری معروف در صنعت هوانوردی پیدا کنند. در ادامه، به بعضی از این جوانب برجسته پرداخته خواهد شد.

 

مقایسه هواپیماهای ایرباس و بوئینگ

مقایسه هواپیماهای ایرباس و بوئینگ

 

رقابت تاریخی میان ایرباس و بوئینگ 

تاریخچه رقابت برای تسلط در صنعت هوانوردی بین دو عمده‌ترین سازنده هواپیما، بوئینگ و ایرباس، خیلی جالب است:

 

بوئینگ که در سال 1916 تأسیس شد، قبل از ظهور ایرباس به عنوان یک بازیگر مهم در صنعت هوانوردی شناخته می‌شد. این شرکت طی سالیان خیلی تلاش‌های بسیاری نمود و هواپیماهای مختلفی تولید نمود.

 

ایرباس، که یک کنسرسیوم اروپایی است، در سال 1970 تأسیس شد. هدف اصلی ایرباس از ایجاد این کنسرسیوم، به چالش کشیدن تسلط بوئینگ بر صنعت هوانوردی بود و همچنین تقویت همکاری‌های اروپایی در زمینه هوافضا.

 

رقابت جدی بین بوئینگ و ایرباس با معرفی هواپیمای A300 آغاز شد. A300 یک هواپیمای مسطح‌پیکر بود که برای رقابت با بوئینگ 747 طراحی شد و ویژگی‌ها و کارایی پیشرفته‌ای داشت که به ایرباس کمک نمود تا جایگاهی در بازار کسب نماید.

 

سپس در سال 1987، ایرباس هواپیمای A320 را معرفی نمود. A320 یک هواپیمای باریک‌پیکر با فناوری نوآورانه “فلای-بای-وایر” (Fly-By-Wire) بود که به طور مستقیم با محبوبیت بوئینگ 737 رقابت نمود. این رقابت در طول سال‌ها ادامه یافت و هر دو شرکت به طور پیوسته پیشنهادات و محصولات خود را بهبود دادند.

 

بوئینگ و ایرباس در بازار هواپیماهای مسطح‌پیکر با هواپیماهایی مثل بوئینگ 777 و ایرباس A330 نیز رودررو شده‌اند و بعد از آن هواپیماهای پیشرفته‌تری نظیر بوئینگ 787 دریم‌لاینر و ایرباس A350 XWB وارد بازار شده‌اند. این مدل‌ها از فناوری و مواد پیشرفته استفاده می‌کنند تا نیازهای در حال تغییر خطوط هوایی را برآورده کنند.

 

هنگامی ایرباس A380، بزرگترین هواپیمای مسافربری جهان، در سال 2005 معرفی شد، با بوئینگ 747، هواپیمای نمادین، رقابت نمود.

 

رقابت پیوسته بین این دو شرکت از مسائل فنی گرفته تا رکودهای اقتصادی و تغییر ترجیحات استفاده‌کننده را در برگرفته است و هر دو شرکت را وادار به نوآوری و تطبیق با تغییرات صنعت هوانوردی نموده است.

 

تفاوت های بین هواپیماهای ایرباس و بوئینگ 

توقع مسافران و خلبانان از تجربیات پروازی خود در هواپیماهای ایرباس و بوئینگ شاید متفاوت باشد. برای تفهیم خوبتر تفاوت های اساسی بین این دو تولیدکننده هواپیما و چگونگی تأثیر آن بر سفرهای هوایی، به بعضی از مهمترین نکته های اشاره می نماییم:

 

بوئینگ وایرباس

بوئینگ وایرباس

 

 موقعیت ساخت ایرباس و بوئینگ

 یک شرکت هواپیماسازی آمریکایی با تاریخچه‌ای طولانی است که از سال 1916 فعالیت دارد. به عبارت دیگر، بوئینگ یکی از شرکت‌های قدیمی‌تر در صنعت هوانوردی است.

 

 ایرباس یک شرکت هواپیماسازی فرانسوی است که در سال 1970 تأسیس شد. بر این اساس نسبت به بوئینگ به عنوان یک شرکت جوانتر محسوب می‌شود.

 

این تفاوت در تاریخچه موقعیت ساخت هر شرکت شاید تأثیرگذار باشد و در مورد تغییرات و تجدید نظرها در طراحی هواپیما تفاوت‌هایی ایجاد نماید.

 

سیستم نامگذاری ایرباس و بوئینگ

تفاوت دیگر بوئینگ و ایرباس در سیستم نامگذاری است. بوئینگ در سیستم نامگذاری خود از فرمت ۷×۷ استفاده می نماید. با این حال، ایرباس از فرمت A3x0 در سیستم نامگذاری خود استفاده می نماید. x به خانواده هواپیما بستگی دارد. به عنوان مثال، بوئینگ در خانواده 3 نفره، بوئینگ 737 نامیده می گردد، در حالی که ایرباس در همان خانواده، ایرباس A330 نام دارد. بر این اساس، نام هایی مثل 737، 747، 777 و 787 دلالت بر یک بوئینگ دارند، در حالی که نام هایی مثل A320، A330، A350 و A380 نشان دهنده یک ایرباس است.

 

 

مشخصه‌های هواپیماهای بوئینگ وایرباس

مشخصه‌های هواپیماهای بوئینگ وایرباس

 

 سیستم‌های کنترل هواپیماهای بوئینگ و ایرباس

 هواپیماهای بوئینگ از یوغ‌های کنترلی معمولی، شبیه به فرمان، برای کنترل پرواز استفاده می‌کنند. این یوغ‌ها تجربه کنترلی سنتی و آشنا را برای خلبانان ایجاد می‌کنند.

 

در مقابل، هواپیماهای ایرباس از سایدهای جانبی به عنوان وسیله کنترلی استفاده می‌کنند. سایدهای جانبی از دید ارگونومیک خوبتر و کم‌حجم‌تر هستند، اما بازخورد فیزیکی و بصری کمتری نسبت به یوغ‌ها ارائه می‌دهند.

 

  فناوری Fly-By-Wire (FBW) 

 ایرباس یکی از پیشگامان استفاده از سیستم FBW بوده و کنترل‌های دستی پرواز را با رابط‌های الکترونیکی جایگزین نموده است. در سیستم FBW، ورودی‌های خلبان به سیگنال‌های الکتریکی تبدیل شده و سپس توسط کامپیوتر‌ها پردازش می‌شوند تا خوبترین تصمیمات برای پرواز گرفته شود.

 

 بوئینگ همچنین از فناوری FBW استفاده می‌نماید، اما سیستم آنها بازخورد لمسی زیادتری ارائه می‌دهد و بعضی از جنبه‌های “احساس” سنتی پرواز را حفظ می‌نماید که برای خلبانانی که تجربه کنترل مکانیکی را ترجیح می‌دهند جذاب است.

 

این تفاوت‌ها در سیستم‌های کنترل و فناوری FBW تأثیر مستقیمی بر تجربه خلبانان و عملکرد هواپیماهای مختلف دارند و از جمله عواملی هستند که شرکت‌های ایرباس و بوئینگ را در بازار جهانی هوانوردی تمایز می‌دهند. 

 

اتو تریم درایرباس و بوئینگ

 ایرباس و بوئینگ دارای سیستم‌های تریم مختلفی برای تنظیم استاتیک و دینامیک هواپیماها هستند که تفاوت‌هایی در روش عملکرد و کاربری دارند.

 

ایرباس معمولاً از یک سیستم تریم خودکار استفاده می‌نماید که به نام “اتوتریم” (Auto Trim) شناخته می‌شود. این سیستم به صورت خودکار تنظیمات تریم را در طول پرواز تعیین می‌نماید تا هواپیما در موقعیت ثباتی باشد. این سبب کم شدن بار کاری خلبان می‌شود و تضمین می‌نماید که هواپیما در شرایط معمولی به طور خودکار در حالت ثباتی پرواز نماید. این ویژگی مخصوصاً برای پروازهای بلندمدت و درازمدت که نیاز به حفظ ثبات دارند، خیلی سودمند است.

 

بوئینگ همچنین از سیستم‌های تریم استفاده می‌نماید، اما تنظیمات تریم به صورت دستی توسط خلبان انجام می‌شود. این به خلبان امکان کنترل دقیق‌تری بر روی تریم هواپیما را می‌دهد اما نیاز به تعامل فعال خلبان دارد. این ویژگی برای خلبانانی که دسترسی دقیق‌تری به تنظیمات تریم می‌خواهند مهم است.

 

هر دو سیستم تریم دارای مزیت ها و معایب خود هستند و انتخاب بین آنها بسته به نیازها و ترجیحات شرکت‌های هواپیمایی و خلبانان انجام می‌شود.

 

تفاوت های بین هواپیماهای ایرباس و بوئینگ

تفاوت های بین هواپیماهای ایرباس و بوئینگ

 

طراحی دماغه ایرباس و بوئینگ

 دماغه یا نوک هواپیمای بوئینگ به شکلی نوک تیز و مدور طراحی شده است. این طراحی به بوئینگ یک ظاهر نسبتاً نازک و انعطاف‌پذیر می‌دهد. دماغه تیز به هواپیما اجازه می‌دهد به خوبی در هوا حرکت نماید و شتاب بالا برای بوئینگ‌ها ممکن می‌شود.

 

 دماغه هواپیمای ایرباس به شکل گرد و گودالی طراحی شده است. این طراحی به ایرباس ظاهری مسطح و گرد می‌دهد. این شکل دماغه به هواپیما اجازه می‌دهد که خوبتر در فضا مانور دهد و به شتاب‌های کمتری نسبت به بوئینگ‌ها عمل نماید.

 

طراحی هواپیماهای ایرباس و بوئینگ

طراحی هواپیماهای ایرباس و بوئینگ

 

 طراحی شیشه جلوی ایرباس و بوئینگ

تفاوت دیگر طراحی در طراحی جلو پنجره ی این دو هواپیما است. ایرباس دارای طراحی پنجره های بریدگی است، در حالی که بوئینگ دارای طراحی V شکل روی شیشه جلو است.

 

تشخیص این تفاوت در فرودگاه شاید سخت باشد، زیرا کابین خلبان معمولاً برافراشته است و خط دید از روی زمین مبهم است.  

 

تفاوت سیستم‌های هواپیماهای ایرباس و بوئینگ

تفاوت سیستم‌های هواپیماهای ایرباس و بوئینگ

 

 ارابه فرود جلو ایرباس و بوئینگ

 ارابه فرود جلوی بوئینگ بلندتر و نسبت به دیگر قسمت‌های هواپیما بالاتر است. این تفاوت بوئینگ نسبت به دیگر هواپیماها به آن ظاهری منحصر به فرد می‌دهد.

 

ایرباس دارای ارابه فرود جلوی کمتری است که برای طراحی گرد و گودالی دماغه این هواپیما ایجاد شده است.

 

مجموعه ارابه فرود اصلی ایرباس و بوئینگ

 بوئینگ دارای چهار چرخ در هر مجموعه ارابه فرود اصلی است. این چهار چرخ به طور معمول در دو جفت مجموعه در قسمت جلویی شکم هواپیما قرار دارند.

 

 ایرباس دارای دو چرخ در هر مجموعه ارابه فرود اصلی است و جایگاه ارابه فرود نیز متفاوت است. این تفاوت‌ها می‌توانند به تشخیص ایرباس از بوئینگ کمک کنند.

 

تفاوت بین بوئینگ و ایرباس

تفاوت بین بوئینگ و ایرباس

 

تفاوت چراغ‌های هواپیماهای ایرباس و بوئینگ 

بوئینگ و ایرباس دارای چراغ‌های بارق مختلفی هستند که می‌توان به وسیله آنها این دو را تشخیص داد. در شب، چراغ‌های دم هواپیمای بوئینگ به طور معمول یک چشمک زن می‌زنند. اگر این چراغ‌ها یک بار چشمک زنند، به بوئینگ اشاره دارند. اگر دو بار پشت سر هم چشمک بزنند، به ایرباس اشاره دارند. این تفاوت در چراغ‌ها می‌تواند به تشخیص نوع هواپیما در شب کمک نماید.

 

هواپیماهای بوئینگ و ایرباس

هواپیماهای بوئینگ و ایرباس

 

ساختار دم بدن هواپیماهای بوئینگ و ایرباس

در هواپیماهای ایرباس، ساختار دم بدن به صورت مستقیم زیر بدنه هواپیما قرار دارد و این دم به صورت مستقیم به بدنه وصل است. این طراحی سبب می‌شود که دم ایرباس به نظر مسطح‌تر و مرتب به نظر آید.

 

در هواپیماهای بوئینگ، دم بدنه با شیب و انحنایی به بدنه وصل می‌شود. این طراحی سبب می‌شود که دم بوئینگ از پهنای کمتری برخوردار باشد و در نگاه از پهلو به هواپیما، تفاوت آن با ایرباس مشخص باشد.

 

تفاوت ساخت بوئینگ و ایرباس

تفاوت ساخت بوئینگ و ایرباس

 

طراحی موتور هواپیماهای بوئینگ و ایرباس  

موتورها یکی از اجزای حیاتی هواپیما هستند و بوئینگ و ایرباس دارای طراحی‌های موتور متفاوتی هستند، به ویژه در خانواده‌های معروف بوئینگ 737 و ایرباس A320.

 

در موتورهای بوئینگ 737، روکش آنها تقریباً صاف و مستقیم به پایین می‌آید.

 

اما در موتورهای ایرباس A320، روکش آنها به شکل گرد و تقریباً کاملاً دایره‌ای است.

 

همچنین، موتورهای بوئینگ 737 دارای کمترین زمین پاکسازی (ground clearance) هستند نسبت به موتورهای ایرباس A320. این به معنای این است که موتورهای بوئینگ نزدیکتر به زمین قرار دارند.

 

اگر در نگاه به هواپیماهایی با فاصله کمتر از زمین موتورها و روکش‌های صاف مشاهده نمایید، این نشان می‌دهد که به یک بوئینگ نگاه می‌نمایید.

 

معایب و مزایای ایرباس و بوئینگ

معایب و مزیت های ایرباس و بوئینگ

 

طراحی کابین خلبان بوئینگ و ایرباس

یکی از جنبه‌های مهم در تفاوت بین بوئینگ و ایرباس، طراحی کابین خلبان (cockpit design) است. در اینجا، ایرباس و بوئینگ از رویکردهای مختلفی برای طراحی کابین خلبان استفاده می‌کنند.

 

بوئینگ از یک سیستم یوغ (yoke) معمولی برای کنترل پرواز استفاده می‌نماید. این یوغ به خلبان امکان کنترل هواپیما را می‌دهد و بیشتر به عنوان نماد سنتی هواپیمایی شناخته می‌شود. این طراحی برای افرادی که به احساس و تجربه سنتی پرواز ارزش می‌دهند جذاب است.

 

ایرباس از یک چوب جانبی (side-stick) برای کنترل پرواز استفاده می‌نماید. این سیستم کوچکتر و ارگونومیک‌تر است، اما کمترین بازخورد فیزیکی و بصری را نسبت به یوغ‌ها ارائه می‌دهد. ایرباس به عنوان مزیت این سیستم بهبود دید برای خلبان و فضای آزادتر در کابین را ذکر می‌نماید.

 

تفاوت دیگر کابین خلبان در دریچه‌های گاز یا اهرم‌های رانش (thrust levers) نهفته است. در هواپیماهای بوئینگ، دریچه‌های گاز به صورت خودکار به عقب هدایت می‌شوند. در مقابل، در هواپیماهای ایرباس، اهرم‌های رانش حرکت نمی‌کنند و نیروی رانش مورد نیاز توسط کامپیوتر‌ها تنظیم می‌شود. این تفاوت در رویکرد به کنترل توان موتورها خیلی واضح است.

 

 نظارت بر هواپیما بوئینگ و ایرباس

نظارت بر هواپیما در عملکرد هواپیما خیلی حیاتی است و هر دو بوئینگ و ایرباس از سیستم‌های نظارتی منحصر به فردی برای این منظور استفاده می‌کنند.

 

بوئینگ از سیستم ECAM (Electronic Centralized Aircraft Monitoring) استفاده می‌نماید. ECAM به نظارت الکترونیکی متمرکز هواپیما اشاره دارد. این سیستم شرایط موتورها و انواع دیگری از اطلاعات را مشخص می‌نماید و در صورت بروز نقص در حین پرواز، به خدمه پرواز هشدار می‌دهد. سپس، ECAM یک فهرست چک الکترونیکی ارائه می‌دهد که خدمه پرواز می بایست آن را دنبال کنند تا مشکل را برطرف کنند. این فهرست چک الکترونیکی به طور خودکار موارد را از فهرست خارج می‌نماید همانطور که خلبانان آنها را انجام می‌دهند.

 

ایرباس از سیستم EICAS (Engine Indication and Crew Alerting System) استفاده می‌نماید. این سیستم مخفف موتور نشانگر و سیستم هشدار خدمه است. مثل ECAM، EICAS شرایط موتور را مشخص می‌نماید و در صورت بروز نقص، به خلبانان هشدار می‌دهد. با این تفاوت که EICAS چک فهرستی در مورد چگونگی اصلاح موقعیت ارائه نمی‌دهد. خلبانان مسئول ارزیابی موقعیت و اقدامات لازم برای اصلاح آن هستند.

 

هواپیمای باریک بدن

ایرباس پیشروترین هواپیماهای باریک بدن برای پروازهای کوتاه تا متوسط ​​هستند.سری 737 MAX بوئینگ و خانواده A320neo ایرباس پیشروترین هواپیماهای باریک بدن برای پروازهای کوتاه تا متوسط ​​هستند.

 

تفاوت‌هایی در وضعیت ساخت ایرباس و بوئینگ

تفاوت‌هایی در موقعیت ساخت ایرباس و بوئینگ

 

هر دو مدل دارای آیرودینامیک پیشرفته، طراحی کابین به روز شده و موتورهای کم استفاده هستند. در حالی که 737 MAX معمولاً برد کمی طولانی‌تر دارد و به آن امکان می‌دهد مسیرهای دورتر را طی نماید، خانواده A320neo به علت عملکرد بی‌صدا و آلایندگی کمتر شناخته شده است.

 

هواپیمای مسطح پیکر

هواپیماهای 787 دریم لاینر بوئینگ و A350 XWB ایرباس پیشرفته ترین هواپیماهای مسطح پیکر هستند که برای پروازهای طولانی زمان طراحی شده اند.

 

هواپیماهای ایرباس و بوئینگ

هواپیماهای ایرباس و بوئینگ

 

هر دو هواپیما از مواد کامپوزیتی برای کم شدن وزن، بهبود بهره وری سوخت و کم شدن انتشار گازهای گلخانه ای استفاده می کنند. A350 XWB قادر هست مسافران زیادتری را حمل نماید و کابین جادارتری ارائه می دهد، در حالی که 787 Dreamliner برای پنجره های بزرگ و سیستم نورپردازی نوآورانه اش که راحتی مسافران را در پروازهای طولانی افزایش می دهد، نامدار است.

 

هر دو دسته از هواپیماها ویژگی‌های منحصر به فردی دارند که به انتخاب مسافران و خطوط هوایی بستگی دارد. این هواپیماها هر کدام مزیت ها و معایب خود را دارند و انتخاب به ترجیحات و نیازهای ویژه هر فرد و شرکت مورد نظر دارد.

 

انتخاب بین بوئینگ و ایرباس

انتخاب بین بوئینگ و ایرباس

 

سوالات متداول در خصوص تفاوت ایرباس و بوئینگ

ایرباس و بوئینگ چه تفاوت‌هایی در موقعیت ساخت دارند؟

در موقعیت ساخت، بوئینگ یک شرکت هواپیماسازی آمریکایی است و بوئینگ به نسبت ایرباس به عنوان یک شرکت قدیمی‌تر (تأسیس در سال 1916 در مقابل تأسیس ایرباس در سال 1970) شناخته می‌شود. این تفاوت در موقعیت ساخت نشان می‌دهد که بوئینگ از لحاظ تاریخی قدیمی تر است.

 

چطور سیستم نامگذاری هواپیماهای ایرباس و بوئینگ متفاوت است؟

ایرباس از فرمت A3x0 در سیستم نامگذاری خود استفاده می‌نماید، در حالی که بوئینگ از فرمت 7×7 استفاده می‌نماید. x به خانواده هواپیما بستگی دارد. مثلاً، بوئینگ 737 نامیده می‌شود که به خانواده 3 نفره بوئینگ تعلق دارد، در حالی که ایرباس A330 نام دارد که به همان خانواده ایرباس تعلق دارد.

 

 چطور می‌توان تفاوت بین هواپیمای ایرباس و بوئینگ در طراحی بینی تشخیص داد؟

تفاوت در طراحی بینی این دو هواپیما به شکل دماغه آن‌ها مرتبط است. بوئینگ دماغه با نوک تیز دارد، در حالی که ایرباس دماغه گرد دارد. این تفاوت در طراحی بینی به آسانی قابل تشخیص است و یک راه ساده برای تشخیص این دو هواپیما فراهم می‌نماید.

 

چطور می‌توان موتورهای هواپیمای ایرباس و بوئینگ را از یکدیگر تشخیص داد؟

موتورهای هواپیمای بوئینگ و ایرباس نیز تفاوت‌هایی دارند. موتور بوئینگ دارای روکشی صاف در پایین است، در حالی که موتور ایرباس روکش گرد و دایره‌ای دارد. همچنین، موتور بوئینگ 737 کمترین زمین پاکسازی را دارد، بر این اساس اگر موتوری با زمین نزدیک‌تر را مشاهده نمایید، احتمالاً به یک بوئینگ نگاه می‌نمایید.

 

 آیا ایرباس و بوئینگ در سیستم‌های نظارتی خود تفاوت دارند؟

بله، ایرباس و بوئینگ از سیستم‌های نظارتی متفاوتی برای هواپیماهای خود استفاده می‌کنند. بوئینگ از سیستم EICAS (مخفف موتور نشانگر و سیستم هشدار خدمه) استفاده می‌نماید، در حالی که ایرباس از سیستم ECAM (مخفف الکترونیک متمرکز هواپیما) استفاده می‌نماید. این سیستم‌ها تفاوت‌هایی در روش نظارت بر هواپیما دارند.

  

سخن پایانی نوشته ی تفاوت بوئینگ و ایرباس

در پایان، می بایست تأکید کنم که انتخاب بین بوئینگ و ایرباس یک موضوع جذاب و مهم برای افرادی است که به هواپیماها و صنعت هوانوردی علاقه دارند. هر دو شرکت هواپیماسازی در دنیا از فناوری پیشرفته‌ای برخوردارند و هواپیماهای عالی تولید می‌کنند.

 

تصمیم‌گیری بین بوئینگ و ایرباس می بایست بر پایه نیازها، تجربه، و ترجیحات فردی انجام شود. همه ما به عنوان مسافران یا علاقمندان به صنعت هوانوردی می‌توانیم از تفاوت‌ها و ویژگی‌های هر دو شرکت برای انتخاب خوبترین گزینه برای سفرهای خود استفاده کنیم.

 

با این توجه، هیچ انتخابی کاملاً خوبتر یا بدتر از دیگری نیست، و همه از تلاش دو شرکت برای بهبود صنعت هوانوردی بهره‌مند می‌شوند. با این نوشته امیدواریم نقش کوچکی در روشن شدن موارد تمایزی که می‌تواند به مسافران و علاقه‌مندان به هوانوردی کمک نماید، ایفا نموده باشیم.

  

 

 

 

[ad_2]

منبع : بیتوته

بیشتر بخوانید :

آخرین دیدگاه‌ها