[ad_1]
مجموعه جهانی تخت سلیمان با آثاری پررمز و راز دارای عجایب سحرآمیزی از محل تولد زرتشت بوده که بازدید از آن پنج دوره تاریخ تمدن بشری و ایرانی را به علاقمندان معرفی مینماید.
این مجموعه تاریخی کم نظیر و اثرهای باستانی آن یکی از مهمترین و مشهورترین مراکز تاریخ و تمدن کشور ایران است، این اثرهای تاریخی که در کوهستانهای غرب کشور و در محل خیلی مصفا و خوش آب و هوای تکاب قرار گرفته، در زمانهای قدیم دارای جایگاه سوق الجیشی حساس بوده است.
بقایای مجموعه بر روی جبهه ای از سنگ در ۴۸ کیلومتری شمال شرق تکاب قرار گرفته و در میان انبوهی از اثرهای طبیعی و مصنوعی مثل دریاچهها، آبگرمها، قبور کهنسال و ابنیه تاریخی دیگر احاطه شده است.
تخت سلیمان نام محوطهٔ تاریخی بزرگی در نزدیکی تَکاب در استان آذربایجان غربی است
پس از به ثبت رسیدن مجموعه ساسانی تخت سلیمان تکاب به عنوان چهارمین اثر ایرانی در فهرست اثرهای جهانی از سوی سازمان یونسکو تلاشهایی برای آشکار شدن رازهای سر به مهر این مجموعه آغاز شده که هنوز هم بی وقفه ادامه دارد.
تخت سلیمان یا شهر گنجک در یک دره سرسبز در بلندی سه هزار متری، مملو از جاذبههای کم نظیر طبیعی- تاریخی واقع شده، این ناحیه همان شهر مشهوری است که بنا به نوشتههای کهن، محل تولد زرتشت بوده و در نوشتههای پهلوی به نام “گنجک” خوانده شده است.
تخت سیلمان محل تولد پایگاه ۵ دوره تمدن بشری
تخت سلیمان یا شهر گنجک در یک دره سرسبز در بلندی سه هزار متری، واقع شده است
گیتا نویسان عرب آن را “شیز” گفتهاند، گذشته نگاران رومی و یونانی “گزکا” نوشتهاند و حمدالله مستوفی آن را به زبان مغولان “ستوریق” خوانده است که امروزه تمام این اثرهای را تخت سلیمان مینامند، تخت سلیمان در زمانهای پیش از تاریخ و دوران هخامنشی و اشکانی و ساسانی معبر شاهراههای عمده بود که از طرف همدان به طرف ارمنستان و آسیای صغیر رفته و از لحاظ لشکرکشی نیز ارزش فوق العاده ای داشته و این مکان محل تلاقی و برخورد اقوام مختلف بوده است.
تخت سلیمان امروزی باقیمانده قلعه و اثرهای بزرگ و عمارات مخصوص برای سکونت موبدان بوده است که در زمان اشکانیان و ساسانیان در آخر آبادی و اوج قدرت قرار داشته و در نتیجه حمله رومیان و تاخت و تاز اقوام عرب و مغول ویران شده و اثرهای تمدن آن از بین رفته است.
تخت سلیمان بزرگترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و عبادتگاه ایرانیان در قبل از اسلام به شمار میرفت اما در سال ۶۲۴ میلادی و در حمله هراکلیوس، امپراتور رومیان به ایران تخریب شد. آبا قاخان برادر زاده هلاکو خان که به دین اسلام گرویده بود بر روی ویرانههای تخت سلیمان مسجدی بنا نمود که آن نیز بعدها ویران شد و تنها کاشیهایی با نقوش و خط برجسته از آن به جا مانده است که در حال حاضر موزه رضا عباسی نگهداشتن میشود.
این شهر باستانی در ادوار مختلف محل سکونت اقوامی مثل، مادها، هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان و مغولان بوده و در هر یک از دورانهای فوق، این محل در اوج قدرت و تمدن زمان مربوط به خود بوده است، اما حالا آدرس از این شهر در آذربایجان دیده نمیشود.
در خصوص این اثر پررمز و راز تاریخی که دارای مجموعه ای از اثرهای بی مانند تاریخی است باورها و اعتقادات بسیاری بین مردم دست و به دست ایجاد و نقل میشود یکی از مشهورترین این باورها در خصوص کوه زندان است.
در سه کیلومتری غرب تخت سلیمان، کوه مخروطی میان تهی وجود دارد که هزاران سال پیش، بر اثر وقوع آتش فشان به وجود آمده، اهالی محل این کوه زیبا را زندان سلیمان یا زندان دیو میشناسند و معتقدند که حضرت سلیمان دیوهایی را که از فرمانش سرپیچی مینمودند در این کوه زندانی مینموده است.
کوه زندان سلیمان جاذبه ای اسرار آمیز
زندان سلیمان نام کوهی مخروطیشکل و میان تهی که در سه کیلومتری غرب تخت سلیمان قرار دارد
در طوقه این مخروط بقایای معبد مقدسی مربوط به هزاره اول قبل از میلاد وجود دارد که در دهه چهل توسط هیئت باستان شناسی آلمانی مورد کاوش و مطالعه قرار گرفته است، پس از رونق آتشکده آذر گشنسب دوره ساسانی تا مدتی از کوه زندان سلیمان و شماری از واحدهای معماری آن به عنوان قلعه نگهبانی استفاده میشده است.
بعضی از باستان شناسان و کاوش گران اماکن تاریخی معتقدند این کوه اصلاً سابقه آتش آدرس نداشته است بلکه در ابتداد دریاچه ای شبیه دریا چه تخت سلیمان بوده که بعدها آب آن خشک شده است و به صورت فعلی درآمده است.
کوه زندان سلیمان، هزاران سال پیش، بر اثر رسوب کانیهای آب دریاچهٔ آن به وجود آمدهاست
همچنین در ارتفاع ۶۵ متری این کوه دیواری مثل کمربند بعد از حفاری مشاهده شده است که طول آن در حدود ۸۰۰ متر است، در همین ارتفاع اثرهای و بقایای ساختمانی که همگی از سنگ ساخته شده با پلههای عریض سنگی خیلی جالب توجه است.
نکته قابل توجه در مورد کوه زندان سلیمان وجود گاز و چشمههای گاز دار داخل این چاله است که هنوز هم دیوارههای فرونشسته یک چشمه گاز دار در کف حفره زندان فعالیت دارد که همین پدیده باعث جذب شمار بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی برای صعود به دهانه این کوه شده است.
کوه زندان سلیمان در کنار مجموعه تاریخی تاریخی و باستانی تخت سلیمان از مهمترین جاذبههای گردشگری استان آذربایجان غربی محسوب میشود و در اولویت اول گردشگران منطقه شمالغرب کشور قرار دارد به طوری که بازدید از این کوه نه تنها باعث حیرت گردشگران داخلی و خارجی میشود بلکه تماشای آن و دیدن شگفتیهای داخل این کوه میان تهی از روی دهانه خطرناک و خیلی مهیج و جالب است.
دریاچه سحر آمیز با جزیره شناور که در تمام فصول سال سرسبز است
در فاصله ۲۰ کیلومتری تخت سلیمان نیز یک دریاچه سحرآمیز قرار گرفته است
در فاصله ۲۰ کیلومتری تخت سلیمان نیز یک دریاچه سحرآمیز قرار گرفته که یک جزیره بر روی آن شناور است، قطر دریاچه ۸۰ متر و قطر جزیره شناور روی آن ۶۰ متر است که وزش باد، هر روز دو بار این جزیره را از این سو به آن سو جابجا مینماید.
چمن متحرک یا “چملی گول” یکی از بی نظیرترین پدیدههای ایران و حتی جهان است که در دل طبیعت و در کنار مجموعه جهانی تخت سلیمان تکاب جا خوش نموده و هنوز رازی سر به مهر به شمار میرود، “چملی گول” در زبان محلی این منطقه یعنی “جزیره ای از چمن بر روی برکه”، چمن متحرک چملی، قطعه بزرگی از نیهایی است که از به هم چسبیدن ریشه آنها بدون ارتباط با زمین بر روی آب شناور مانده، تشکیل شده است.
این چمن به صورت جزیره ای متحرک با مساحت بیش از ۱۰۰ مترمربع بر روی برکه ای کوچک خودنمایی مینماید که با وزش باد و جریان هوا و یا تکان خاصی به جهات مختلف تغییر راه داده و حرکت مینماید و همین امر باعث منحصر به فرد شدن این جاذبه طبیعی شده است.
چمن به صورت معلق و شناور در وسط این برکه قرار گرفته و دارای پوشش گیاهی کاملاً مطلوب و مناسب است و حتی در فصل زمستان و سرمای هوا نیز چمن آن سبزی خود را از دست نمیدهد، از دلیل حرکت و شناور بودن این چمن شگفت انگیز اطلاعی دقیق در دست نیست اما بعضی کارشناسان دلیل آن را منطبق و متناسب با حرکت وضعی زمین و عدهای دیگر ناشی از عوامل طبیعی و وزش باد میدانند.
اهالی منطقه تخت سلیمان معتقدند که در کف این دریاچه شهری پر از طلا وجود دارد و حضرت سلیمان گنجهایش را آنجا پنهان نموده است، بر پایه باور این افسانه تاحالا اشخاص بسیاری قصد داشتند به کف دریاچه بروند اما هیچ وقت بازنگشتند همچنین چندین غواص باستاشناس نیز سعی نمودهاند که تا به کف این دریاچه برسند اما به دلیل عمق بیش از ۷۵ متری دریاچه و ته نشین شدن رسوبات معدنی هنگامی که غواص پایین میرود، رسوبات کف بالا میآیند و فضا را تاریک میکنند در نتیجه به دلیل تاریک شدن امکان نفوذ به کف دریاچه شاید.
دریاچه تخت سلیمان با جود زمستانهای سرد منطقه تکاب دمایش همواره ثابت است و در تابستان و زمستان ۲۱ درجه سانتیگراد است. از این دریاچه چندین نهرآب سرازیر میشود که به طور میانگین ثانیهای ۹۰ لیترمی شود. آب این دریاچه از سفرههای آب زیر زمینی که در کف دریاچه وجود دارد تأمین میشود.
آتشکده آذرگشسب بزرگترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و عبادتگاه ایرانیان در قبل از اسلام
آتشکده آذرگشسب در قرنهای پیش از فتح اعراب مهمترین مرکز مذهبی شاهنشاهی ایران بود
قلعه تاریخی تخت سلیمان بازمانده از دوره ساسانیان با بخشهای مختلفی همچون آتشکده آذر گشسب به عنوان یکی از مهمترین آتشکدههای دوره ساسانی، آتشکده شاهی و جنگ آوران، ایوان خسرو، معبد آناهیتا، آتشگاههای کوچک و دروازهها و دیوارهای مستحکمش از بناهای مهم تاریخی جهان به شمار میرود.
این محوطه تاریخی یادگاری از دوران ساسانی است، آن زمان که سه آتشکده خیلی مهم در ایران وجود داشت و حالا تنها آثاری از آتشکده آذر گشسب به جای مانده و با نام تخت سلیمان خوانده میشود. این آتشکده از دید مسائل اعتقادی، باورهای دینی و نقشی که در حیات سیاسی و اجتماعی دوران ساسانیان داشت از ارزش بسیاری برخوردار بود و نماد اقتدار حکومت ساسانیان محسوب میشد. این آتشکده در سال ۶۲۴ میلادی به وسیله هراکلیوس ویران شد و بعدها به طور کامل متروک و بدون هیچ کاربری رها شد، آتشکده آذرگشسب مجموعهای است مشتمل بر یک سالن مرکزی مربع شکل با چهار جرز قطور آجری که گنبد بزرگ آجری آنرا پوشانده است.
مجاور این مجموعه در بخش غربی مجموعه دیگری است که از یک آتشکده صلیبی شکل با ابعاد کوچکتر و دو تالار ستوندار با ستونهای مدور چهارگوش و تعداد اتاقها و فضاهای جانبی تشکیل یافته است.
آذرگشسب به معنای آتش اسب نر است، بر پایهٔ افسانههای ایرانی این آتشگاه بدین دلیل این طور نامیده شده است که کیخسرو بهنگام گشودن بهمن دژ در نیمروز با تیرگی شبانه که دیوان با جادوی خود پدید آورده بودند روبرو شد. آن گاه آتشی بر یال اسب وی فرود آمد و جهان را دیگر باره روشن نمود و کیخسرو بعد از پیروزی و گشودن بهمن دژ، به پاس این یاوری اهورایی، آتش فرود آمده را آنجا بنشاند و آن آتش و جایگاه به نام آتش اسب نر (گشسب یا گشنسب) نامیده شد.
متاسفانه با وجود این ویژگیهای منحصر به فرد این اثر تاریخی با مشکلات و کمبودهای بسیاری از جمله نبود راههای دسترسی مناسب، کمبود امکانات رفاهی و محدودیت اعتبار مرمت و بازسازی مواجه است مشکلاتی که در صورت بی توجهی مسئولان این شاهکار تاریخی را دچار صدمه جدی خواهد نمود.
تخت سلیمان تنها اثر تاریخی کشور که تمام ویژگیهای ثبت یونسکو را داراست
تخت سلیمان بزرگترین مرکز آموزشی و عبادتگاه ایرانیان در قبل از اسلام به شمار میرفت
برای رسیدن به مجموعه جهانی تخت سلیمان اسراز آمیز مسیرهای متعددی از جمله دندی- زنجان – تکاب – تخت سلیمان، ارومیه – شاهین دژ- تکاب، جاده بیجار وجود دارد مسیرهایی که در فصل تابستان چشم انتظار گردشگران و میهمانان داخلی و خارجی است.
منبع:118safar.com
[ad_2]
منبع : بیتوته
آخرین دیدگاهها