آشنایی با ترکمن صحرا؛ سرزمینی با دشتهای سبز مخملی و کوههای بلند

[ad_1]

ترکمن صحرا کجاست

ترکمن صحرا کجاست و چطور می بایست به آن سفر نمود؟

ترکمن صحرا سرزمینی با دشتهای سبز مخملی ، کوههای بلند ، رودهای پرآب و جنگل های سرسبز با مردمی اصیل و فرهنگی غنی است. مردم خون گرم ترکمن با فرهنگی اصیل در این دشت سرسبز زندگی میکنند ، ترکمن صحرا برخلاف نامش هیچ آدرس از صحرا ندارد و طبیعت زیبایش پر از کوه ، جنگل ، مرتع و سواحل جلگه ای است. 

ترکمن صحرا کجاست؟

ترکمن صحرا در گذشته سرزمین وسیعی بوده است که در طول تاریخ بارها تجزیه شده است و امروزه زیادتر بخش های آن در کشور ترکمنستان قرار دارد. این جلگه وسیع در کشورهای ایران ، ترکمنستان ، افغانستان ، ازبکستان ، قزاقستان و تاجیکستان قرار دارد. 

ترکمن صحرا در ایران در بخش شمال شرقی قرار گرفته است و قسمت وسیعی از استان خراسان شمالی و استان گلستان را در بر می گیرد. از غرب به دریای خزر و بندر گز ، از شمال به جمهوری ترکمنستان ، از شرق به خراسان شمالی و بجنورد و از جنوب به کوه پایه های البرز شمالی می رسد. 

شیب منطقه ترکمنستان از جنوب به شمال و از شرق به غرب در امتداد شبکه آب رودهای منتهی به دریای خزر کم شدن پیدا می نماید. طول این دشت حدود ۴۰۰ کیلومتر و عرض آن متفاوت است. مهم ترین شهرهای ترکمن صحرا عبارتند از : بندر ترکمن ، آق قلا ، گنبد کاووس ، سیمین شهر ، داشلی برون ، نگین شهر ، مراوه تپه ، کلاله و گرگان . 

خوبترین زمان سفر به ترکمن صحرا

خوبترین زمان سفر به ترکمن صحرا فروردین و اردبیشهش است که فرشی زمردین بر پهنه دشت ها گسترده شده است ، جویبارها و چشمه ها پر آب هستند و گل ها همه شکوفا شده اند و مراتع پر از گل های شقایق و گل های زرد هستند.

خوبترین غذاهای سنتی ترکمن صحرا

پایه اصلی غذاهای این منطقه را سبزیجات محلی و گوشت گوسفند تشکیل میدهد ، خوبترین غذاهای سنتی ترکمن صحرا عبارتند از :

– چکدرمه که شبیه استانبولی است

– اکمک ، یک غذای شیرین محلی 

– انوع بورک و غذاهای خمیری

– قایش که با سبزیجات ، سیر ، خمیر و سس گوجه پخت می گردد. 

ترکمن صحرا سرزمینی با دشت های مخملی

سوغات و صنایع دستی ترکمن صحرا

قالی بافی برجسته ترین صنایع دستی ترکمن صحرا است ، قالی های ترکمنی با نقوش هندسی ویژه بافته می شوند. قارچین یا پشتی یکی دیگر از بافته های زنان ترکمن است که به پشتی ترکمنی معروف است. 

گلیم بافی ، نمد مالی ، ابریشم بافی ، سوزن دوزی ، زیور آلات دستی و انواع لباس های محلی و صنایع چوبی از دیگر سوغات های این سرزمین محسوب میشوند.

روسری های ترکمنی و تلپک یا کلاه معروف پشمی سفید مردان ترکمن هم از سوغاتی های زیبای ترکمن صحرا هستند. انواع لبنیات محلی از دام های مختلف را هم میتوانید از بازارهای محلی آماده کردن کنید. 

عکس های ترکمن صحرا

راه دسترسی به ترکمن صحرا

اگر از تهران یا مرکز ایران به سمت ترکمن صحرا می روید خوبترین راه ، جاده فیروز کوه به سمت ساری است . قادر هستید یک شب در ساری اقامت نمایید و روز بعد به سمت شمال شرق حرکت نمایید و با عبور از شهرهای نکا ، بهشهر، گلوگاه و نوکنده به بندرگز وارد شوید. 

نصف روز از این شهر دیدن نمایید و سپس به بندر ترکمن در فاصله ۲۰ کیلومتری بندرگز بروید. 

اگر از راه شمال غرب و شمال به ترکمن صحرا می روید می بایست از جاده اصلی گیلان و مازندران حرکت نموده از شهر های رامسر ، تنکابن ، نوشهر ، محمود آباد ، قائم شهر ، شاری ، نکا و بهشهر عبور نمایید تا وارد استان گلستان شده و به بندر ترکمن بروید. 

اگر از راه استان خراسان به ترکمن صحرا می روید می بایست از مشهد به سمت قوچان و سپس کلاله بروید یا این که از نیشابور به سبزوار و میامی بروید و پس از رسیدن به شاهرود از دورازه ورودی آزاد شهر و گرگان به ترکمن صحرا وارد شوید. 

راه شهمیرزاد در شمال سمنان به ساری یکی از زیباترین جاده های ایران برای سفر به ترکمن صحرا است. 

راه ریلی تهران – گرگان هم زیبایی بسیاری دارد و گزینه مناسبی برای سفر به ترکمن صحرا محسوب می گردد. برای سفر هوای میتوانید از فرودگاه های گرگان و نکا استفاده نمایید که فاصله کمی تا بندر ترکمن دارند. 

جاذبه های گردشگری ترکمن صحرا

جاذبه های گردشگری ترکمن صحرا

ترکمن صحرا از زیباترین مناطق دیدنی استان گلستان به حساب می آید که تاریخی کهن دارد. کشف سفالهای قدیمی و تپه های باستانی ، گورهای ویژه با شکل های عجیب ، بقایای دیوار تاریخی و شهرهای قدیمی در این منطقه نشان دهنده قدمت ۷ هزار ساله زندگی انسان است. 

دیوار تاریخی قزل آلان که به نام دیوار بزرگ جرجان ، دیوار سرخ ، مار سرخ ، دیوار اسکندر ، سد انوشیروان و سد فیروز هم معروف است ، بزرگترین دیوار دفاعی مسلمانان است که از شرق دریای خزر در منطقه گمیشان آغاز شده و با عبور از شهرهای ترکمن صحرا تا کوه های شمالی شهر کلاته ادامه پیدا می نماید. البته امروزه فقط خرابه ای از این دیوار تاریخی به جای مانده است. تالاب های ترکمن صحرا زیستگاه پرندگان کمیاب مهاجر و بومی است. 

شهرهای دیدنی ترکمن صحرا

بندر ترکمن

بندر ترکمن در استان گلستان و غرب ترکمن صحرا قرار گرفته است . راه آهنی به طول ۱۴۰۰ کیلومتر بندر ترکمن را به بندر امام خمینی در جنوب ایران وصل می نماید. 

بندر ترکمن دوشنبه بازار پر رونقی دارد. شما میتوانید از راه اسکله بندر ترکمن به تنها جزیره ایرانی دریای خزر ، آشوراده ، دسترسی داشته باشید. 

پارک گلستان در نزدیکی بندر ترکمن ، منطقه ای زیبا و سرسبز است که برای کمپینگ خیلی مناسب است. روستای قره قاشلی از توابع بندر ترکمن یکی از معروف ترین مراکز پرورش و نگهداشتن اسب های ترکمن است که باشگاه سوارکاری هم دارد. 

در منطقه شکار ممنوع صوفیکن میتواند پرندگان مهاجر کمیاب و پرندگان متنوع بومی را از نزدیک مشاهده کنید. 

بازدید تالاب اینگه برون و گل افشار زیبای نزدیک تالاب هم جذابیت خاصی دارد. 

لباس سنتی مردان ترکمن صحرا

شهر آق قلا

شهر آق قلا در ۴۰ استان گلستان در کیلومتری شرق بندر ترکمن و شمال گرگان در دو طرف رودخانه گرگان رود قرار گرفته است. این شهر از شمال به رود اترک ، از غرب به بندر ترکمن و گمیشان ، از جنوب به بخش مرکزی گرگان و از شرق به دهستان کتول و گنبد قابوس می رسد. این شهر اثرهای تاریخی و صنایع دستی برجسته ای دارد. 

پنج شنبه بازار آق قلا خیلی معروف و پر رونق است. 

بلندترین پل آجری دنیا ، پل آجری آق قلعه است که روی رودخانه گرگان رود ساخته شده و در ۱۸ کیلومتری شمال گرگان واقع شده است. این پل تاریخی بازمانده از دوران صفویه با ۷۰ متر طول و ۳۰ متر عرض از چهار دالان با طاق جناغی تشکیل شده است که از مهم ترین جاذبه های تاریخی این شهر به حساب می آید. 

دیوار قزل آلان ، که توسط اسکندر بنا شده و انوشیروان ساسانی تعمیرش نموده است از ۳ کیلومتری آق قلا می گذرد. دیوار قزل آلان از دریای خزر آغاز شده و تا کوهای گلی داغ به طول ۷۰ کیلومتر ادامه دارد. با این که زیادتر قسمت های این دیوار فروریخته است ولی ارتفاع بعضی قسمتهای دیواره بین ۲ – ۴ متر بوده است. 

سد وشمگیر در نزدیکی آق قلا و ۵۰ کیلومتری شمال شرق گرگان در محدود سنگر سوار قرار رگفته است. این سد روی رودخانه گرگان رود و در ۲۴ کیلومتری مرز ترکمنستان ساخته شده است و ایستگاه سرشماری پرندگان محسوب می گردد. 

تالاب اینچه برون که از چند تالاب کوچک (تالاب گمیشان ، آجی گل ، آلما گل و آلا گل و غیره) بوجود آمده در جنوب رودخانه اترک قارر دارد و زیستگاه گونه هایی نایاب از پرندگان بومی و مهماجر است و یکی از مهم ترین جاذبه های آق قلا به حساب می اید. 

گل فشان قارنی یاریق در ۱۸ کیلومتری شمال غرب آق قلا در حاشیه شرقی روستای سقر تپه قرار گرفته است. گل فشان ها مخروط های خاکی هستند که مثل آتشفشان دهانه دارند ولی به جای مواد مذاب ، گل سرد از آنها فوران می نماید. معروف ترین گل فشان ها استان گلستان که نزدیک به آق قلا قرار گرفته اند عبارتند از: قارنی یاریق ، نفتیجه ، گمیشان ، اینچه برون. 

عکس ها مردم ترکمن صحرا

شهر گمیش تپه

شهر گمیش تپه در شرق دریای خزر و نزدیک به مرز ترکمنستان قرار گرفته است. گمیش تپه به معنی تپه نقره ای است دلیل این نامگذاری دو قصه متفاوت دارد. 

گفته می گردد به علت کشف سکه های نقره زیاد در زمان قاجاریه در تپه های این شهر ، نام تپه نقره ای گرفته است و دیگری دلیل نامگذاری شهر را به علت انعکاس نور خورشید از تپه های نمک زار آن به رنگ نقره ای می دانند. 

موزه مردم شناسی گمیش تپه در ساختمانی تاریخی معروف به خانه گوکلانی باقیمانده از دوران پهلوی ، نشان دهنده فرهنگ و سبک زندگی مردم ترکمن است. 

خانه های تاریخی و قدمیی با معماری ویژه در این شهر جلب توجه می نماید ، معماران قدیمی برای ساخت این خانه ها نقشه ای نمی کشیدند و در ساخت آن ها از الوار و چوب استفاده می نمودند. 

مکانهای دیدنی ترکمن صحرا

سیمین شهر

سیمین شهر در بخش گلدشت گمیشان قرار دارد و از مجموع ۳ روستا ساخته شده است. ساختمان های این شهر قدمیت ۱۰۰ ساله دارند و مراتع اطرافش سرسبز و دیدنی است. رودخانه گرگان رود که از رشته کوه آلا داغ سرچشمه میگیرد و پس از طی کردن ۲۰۰ کیلومتر وارد دشت گرگان می گردد و به دریای خزر می ریزد از وسط این شهر عبور می نماید. 

تفرجگاه خیلی زیبای قارقی کنار در کنار رود از جاذبه های گردشگری منطقه محسوب می گردد. شنبه بازار سیمین شهر رونق بالایی دارد. زیارتگاه نقشبندی در ۸ کیلومتری جنوب شهر ، یکی از اماکن مقدس برای ترکمنان محسوب می گردد که در روزهای جشن و اعیاد محلی برای ادای نذر و برپایی مراسم به این نقطه می روند. 

از آنجا که بهاالدین نقش بندی از غرفای محبوب میان تکمن ها برای زیارت مکه از این محل گذشته و مدتی را در آنجا اقامت داشته نام این زیارتگاه به قدمگاه نقشبندی معروف شده است. 

شهر انبار آلوم

شهر انبار آلوم ، شهری کوچک از توابع آق قلا است . رودخانه گرجوان در ۳ کیلومتری شرق انبارآلوم پس از پیوستن به چاه علی به گرگان رود می ریزد. اطراف این رودخانه فضای خیلی زیبایی برای سفر و کمپینگ در طبیعت دارد. پارک مختوم قلی فراغی با مساحت ۱ هکتار و پارک فجر با مساحت نیم هکتار از مراکز تفریحی استان گلستان محسوب می شوند. 

سفر به ترکمن صحرا

شهر کلاله

شهر کلاله در ۶۸ کیلومتری بندر ترکمن قرار گرفته است که جاذبه های طبیعی و تاریخی  بسیاری دارد. زیارتگاه خالد نبی و منطقه هزار دره در نزدیکی کلاله قرار گرفته اند. 

چشمه آق سو که آب شرب شهر کلاله را تامین می نماید در ۷ کیلومتری شرق این شهر قرار دارد که تفرجگاه مردم منطقه است و آلاچیق های ، فضای سیز و رودخانه ای همیشه جاری و باصفا دارد. 

چشمه زاو دیگر منطقه خوش آب و هوای نزدیکی کلاله و روستای زاو بالا است. 

پارک گل کلاله با مساحت ۶ هکتار محیطی خیلی زیبا و دلنشین برای ییاده روی دارد. 

کوه نیلی ، بلند ترین کوه شهرستان کلاله در محدوده پارک ملی گلستان منطقه ای مناسب برای کوهنوردی به حساب می آید. در این کوه دریاپه سولوکلی با مساحت ۴ هکتار خودنمایی می نماید. برای رسیدن به این دریاچه در راه کوهنوردی با مناظر زیبا و حیرت انگیزی روبرو خواهید شد. 

دیوار تاریخی گرگان از نزدیکی کلاله عبور نموده است. 

باشگاه پرورش اسب کلاله رونق بسیاری دارد که میتوانید از اسب های اصیل ترکمن در آنجا بازدید کنید. 

جنگل های پلکانی کلاله ، روستای گچی ، منطقه شکار ممنوع عزیز آباد و منطقه حفاظت شده زاو بالا از دیگر دیدنی های این منطقه است. 

جاهای دیدنی ترکمن صحرا

دیگر جاذبه های گردشگری ترکمن صحرا

– آرامگاه مختومقلی در ۳۰ کیلومتری غرب مراوه تپه

– تپه باستانی مراوه تپه

– غار قیز قلعه در کنار روستای یکه چنار در ۱۰ کیلومتری مرکز مراوه تگه

– چشمه ساوه در ۲ کیلومتری جنوب شرقی مراوه تپه

– آبشار بالی قایه

– جنگل آق امام

– مقبره خالد نبی در ۹۰ کیلومتری شمال گنبد کاووس که در بالای کوه گوگجه داغ ساخته شده. 

– آرامگاه باستانی با سنگ قبرهای عجیب و تیره در قسمت شرقی آرامگاه خالد نبی که به دوران پارینه سنگی مربوط می گردد. 

– چشمه خضر دندان که به عقیده محلیان آب شفا بخشی دارد .

– مقبره عالم بالا و مقبره چوپان اتا

– هزار دره با تکه ماهورهای تخم مرغی شکل که در راه قبرستان خالد نبی قرار گرفته و زیبایی شگفت انگیزی دارد.

– جنگل های هیرکانی

– آبشار کبود وال که تنها آبشار تمام خزه ای ایران در جنول شرقی علی آباد کتول است. 

– برج گنبد کاووس که قدمتش به قرن چهارم می رسد و بلندترین برج تمام آجری جهان است. 

– تپه های باستانی شیروان .

[ad_2]

منبع : بیتوته