لوگو چشم انداز cheshmandaz.ir

استرس گرمایی چیست؟ "قاتل خاموش" در میان افزایش دما


استرس گرمایی, بیماری مرتبط با گرما

در گرمای طاقت فرسا مراقب گرمازدگی باشید

 

گرما در حال افزایش است؛جان خود را نجات دهید!

استرس گرمایی زمانی رخ می دهد که بدن شما قادر به مقابله با گرما نیست و دمای داخلی آن به طور خطرناکی افزایش می یابد. این قادر هست منجر به شماری از مشکلات تندرستی جدی، از جمله کم آبی بدن، گرمازدگی و حتی مرگ شود. در این نوشته از بیتوته، به بررسی علل، علائم و راه های پیشگیری از استرس گرمایی می پردازیم.

استرس گرمایی زمانی رخ می دهد که سیستم های خنک کننده طبیعی بدن تحت فشار قرار بگیرند و علائمی از سرگیجه و سردرد گرفته تا نارسایی اندام و مرگ را به همراه داشته باشد. با آغاز موج گرما ، کارشناسان زنگ خطر استرس گرمایی را به صدا درآورده اند.

این موقعیت جان اشخاص زیادتری را نسبت به توفان ها، سیل ها یا هر رویداد شدید دیگری مرتبط با آب و هوا می گیرد، اما استرس گرمایی دقیقا چیست و چطور اندازه گیری می گردد؟

 

در طول فعالیت های امداد و نجات یا عملیات بازیابی، شاید از کارگران خواسته شود در محیط های گرم و بعضی وقت ها برای زمان طولانی کار کنند. استرس گرمایی مشکلی رایج است که در این نوع شرایط با آن مواجه می شویم. 

 

استرس گرمایی, بیماری مرتبط با گرما

با نوشیدن مایعات کافی از استرس گرمایی در محل کار پیشگیری نمایید

 

استرس گرمایی چیست؟

استرس گرمایی زمانی رخ می دهد که سیستم های خنک کننده طبیعی بدن تحت فشار قرار می گیرند و علائمی از سرگیجه و سردرد گرفته تا نارسایی اندام و مرگ را به همراه دارد.

این مشکل ناشی از قرار گرفتن طولانی زمان در معرض گرما و سایر عوامل محیطی است که با هم کار می کنند تا ترموستات داخلی بدن و توانایی تنظیم دما را مختل کنند.

 

گرما یک قاتل خاموش است، زیرا علائم آن به آسانی قابل مشاهده نیستند و هنگامی که این شرایط زمینه ای وجود داشته باشد، عواقب آن قادر هست خیلی بد و حتی فاجعه بار باشد.

کودکان، سالمندان، اشخاص دارای مشکلات تندرستی و کارگران فضای باز به خصوص در معرض خطر هستند. ساکنان شهرهایی که با بتن، آجر و سایر سطوح جذب گرما احاطه شده اند نیز با خطر زیادتری روبرو هستند.

 

سازمان جهانی هواشناسی تخمین می زند که گرما سالانه حدود نیم میلیون نفر را می کشد، اما می گوید آمار واقعی ناشناخته است و قادر هست 30 برابر زیادتر از حد فعلی ثبت شده باشد. با گرم شدن کره زمین و طولانی‌تر، قوی‌تر و مکرر شدن امواج گرما، مردم سراسر کره زمین به طور فزاینده‌ای در معرض شرایطی قرار خواهند گرفت که  محدودیت‌های تحمل انسان را آزمایش می‌نماید.

 

در چه مکان هایی شاید در معرض استرس گرمایی قرار بگیرم؟

هر فرآیند یا محل کاری که به احتمال زیاد دمای داخلی بدن کارگران را بالا ببرد (معمولا بالاتر از ۳۸ درجه سانتیگراد یا ۱۰۰.۴ درجه فارنهایت ذکر می گردد) خطر استرس گرمایی را افزایش می دهد. عملیات شامل موارد زیر، پتانسیل بالایی برای ایجاد استرس گرمایی در کارکنان دارد:

• دمای بالای هوا

• منبع های گرما تابشی

• رطوبت بالا

• تماس مستقیم فیزیکی با اجسام داغ

• فعالیت های بدنی شدید

 

به عنوان نمونه هایی از مکان های صنعتی که در آنها احتمال بروز مشکل وجود دارد میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

• ریخته گری ها

• کارخانه های آجرپزی و سرامیک

• کارخانه های تولید محصولات شیشه ای

• کارخانه های تولید محصولات لاستیکی

• تاسیسات برق (به ویژه اتاق های دیگ بخار)

• نانوایی ها

• شیرینی پزی ها

• آشپزخانه های صنعتی

• خشکشویی ها

• کارخانه های کنسروسازی

• کارخانه های شیمیایی

• معادن

• کارخانه های ذوب فلز

• تونل های بخار

 

همچنین انجام عملیات در فضای باز در هوای گرم، مثل:

• ساخت و ساز

• پالایشگاه ها

• حذف آزبست

• فعالیت در محل های دفع زباله های خطرناک

• عملیات امداد و نجات، به ویژه آنهایی که نیازمند پوشیدن لباس های محافظ نیمه تراوا یا غیرقابل نفوذ برای کارگران هستند، به احتمال زیاد سبب ایجاد استرس گرمایی در کارگران در معرض خطر می گردد.

 

استرس گرمایی, بیماری مرتبط با گرما

استرس گرمایی زمانی رخ می دهد که بدن شما قادر به مقابله با گرما نیست

 

آیا عوامل مؤثر دیگری بر استرس گرمایی وجود دارد؟

سن، وزن، میزان آمادگی جسمانی، میزان سازگاری با گرما، متابولیسم، کم آبی بدن، استفاده الکل یا مواد مخدر و انواع شرایط پزشکی مثل فشار خون بالا همگی بر حساسیت فرد به گرما تأثیر می گذارد. با این حال، حتی نوع لباسی که پوشیده می گردد نیز می بایست در نظر گرفته شود. صدمه گرمایی قبلی فرد را برای صدمه زیادتر مستعد می نماید. حساسیت فردی متفاوت است. علاوه بر این، عوامل محیطی شامل بیش از دمای هوای محیط می گردد. گرمای تابشی، حرکت هوا، هدایت و رطوبت نسبی همگی بر عکس العمل فرد به گرما تأثیر می گذارد.

 

چه نوع اختلالات گرمایی و تاثیرات تندرستی شاید رخ دهد و چطور می بایست درمان شوند؟

ضربه گرما جدی ترین اختلال مرتبط با گرما است و زمانی رخ می دهد که تنظیم دمای بدن مختل شده و دمای بدن به سطوح بحرانی برسد. این موقعیت ناشی از ترکیبی از عوامل خیلی متغیر است و پیش بینی وقوع آن دشوار است. گرمازدگی یک فوریت پزشکی است که شاید منجر به مرگ شود.

 

علائم و نشانه های اولیه گرمازدگی عبارتند از: گیجی، رفتار غیر منطقی، از دست دادن هوشیاری، تشنج، عدم تعریق (معمولا)، پوست داغ و خشک و دمای بدن غیرطبیعی بالا، به عنوان مثال، دمای رکتوم 41 درجه سانتیگراد (105.8 درجه فارنهایت). افزایش دمای متابولیک ناشی از ترکیبی از حجم کار و گرمای محیط، که هر دو به گرمازدگی کمک می کنند، نیز خیلی متغیر است و پیش بینی آن دشوار است.

 

اگر کارگری علائم احتمالی گرمازدگی را نشان دهد، می بایست بلافاصله تحت درمان پزشکی حرفه ای قرار گیرد. کارگر می بایست در یک مکان سایه دار و خنک قرار داده شود و لباس های بیرونی او را در بیاورند. پوست کارگر می بایست خیس شود و جریان هوا در اطراف کارگر برای بهبود خنک سازی تبخیری افزایش یابد تا زمانی که روش های حرفه ای خنک سازی آغاز شود و بتوان جدیت موقعیت را ارزیابی نمود. مایعات می بایست در اسرع وقت جایگزین شوند. نتیجه پزشکی یک دوره گرمازدگی به تناسب اندام قربانی و زمان بندی و اثربخشی کمک های اولیه بستگی دارد.

 

علائم و نشانه های گرمازدگی عبارتند از سردرد، تهوع، سرگیجه، ضعف، تشنگی و گیجی. خوشبختانه، این موقعیت با درمان سریع به خوبی جواب می دهد. گرمازدگی را نباید نادیده گرفت. غش کردن که بیشتر با گرمازدگی همراه است. در گرمازدگی، مغز به علت تجمع خون در اندام ها، اکسیژن کافی دریافت نمی نماید. در نتیجه، فرد در معرض دید شاید بیهوش شود.

 

این عکس العمل شبیه به گرمازدگی است و بر تعادل گرمایی بدن تأثیری ندارد. با این حال، آغاز گرمازدگی سریع و غیرقابل پیش بینی است و قادر هست به ویژه در صورتی که کارگران در حال کار با ماشین آلات یا کنترل عملیاتی باشند که نباید بدون مواظبت رها شوند، خطرناک باشد. علاوه بر این، قربانی شاید در موقع غش کردن صدمه ببیند. همچنین، علائم و نشانه های مشاهده شده در استرس گرمایی مشابه علائم و نشانه های گرمازدگی، یک فوریت پزشکی است. کارگرانی که از گرمازدگی رنج می برند می بایست از محیط گرم خارج شوند و مایعات جایگزین شوند. همچنین می بایست به آنها توصیه شود که استراحت کافی داشته باشند و در صورت امکان کمپرس یخ اعمال شود.

 

گرفتگی های گرمایی معمولاً ناشی از انجام کار فیزیکی سخت در محیط گرم است. این گرفتگی ها به عدم تعادل الکترولیت ناشی از تعریق نسبت داده شده است. به نظر می رسد گرفتگی ها ناشی از عدم جایگزینی آب باشد. از آنجایی که عرق یک محلول هیپوتونیک (تقریباً 0.3٪ NaCl) است، در صورت عدم جایگزینی آب از دست رفته از راه تعریق، نمک اضافی قادر هست در بدن انباشته شود. تشنگی نمی تواند به عنوان راهنمای نیاز به آب در نظر گرفته شود، در عوض، آب می بایست در محیط های گرم هر 15 تا 20 دقیقه استفاده شود. در شرایط شدید، مثل کار کردن به زمان 6 تا 8 ساعت با لباس های محافظ سنگین، شاید کمبود سدیم رخ دهد. مطالعات اخیر نشان داده اند که استفاده مایعات جایگزین الکترولیت و کربوهیدرات موجود در بازار در به حداقل رساندن اختلالات فیزیولوژیکی در طول بهبودی تاثیرگذار است.

 

بثورات گرمایی شایع ترین مشکل در محیط های کاری گرم است که در آن پوست به طور پیوسته توسط عرق تبخیر نشده خیس می گردد. این مشکل به صورت پاپول های قرمز رنگ ظاهر می گردد و معمولاً در مناطقی که لباس تنگ است ایجاد می گردد. با افزایش تعریق، این پاپول ها سبب ایجاد احساس سوزن سوزن شدن می شوند. در صورت عدم درمان، پاپول های ناشی از بثورات گرمایی شاید عفونی شوند. در اکثر موارد، بثورات گرمایی زمانی که فرد صدمه دیده به محیط خنک برگردد، از بین می رود.

 

خستگی ناشی از گرما بیشتر به علت عدم سازگاری با گرما ایجاد می گردد. توصیه می گردد برنامه ای برای سازگاری و آموزش برای کار در محیط های گرم در نظر گرفته شود. علائم و نشانه های خستگی ناشی از گرما شامل کم شدن عملکرد در مشاغل ماهرانه دستی، ذهنی یا هوشیاری است. برای خستگی ناشی از گرما درمانی وجود ندارد، به جز اینکه استرس گرمایی را قبل از بروز یک بیماری جدی تر مرتبط با گرما برطرف نمایید.

 

استرس گرمایی, بیماری مرتبط با گرما

صدمه گرمایی قبلی فرد را برای صدمه زیادتر مستعد می نماید

 

اقداماتی برای کم شدن یا از بین بردن خطرات مرتبط با استرس گرمایی

سازگار کردن کارگران با گرما با قرار دادن تدریجی آنها در معرض کار در محیط گرم برای دوره های زمانی طولانی تر. پیشنهاد می گردد که کارگرانی که سابقه کار در مشاغلی با سطوح گرمایی بالا برای ایجاد استرس گرمایی را دارند، شاید با یک برنامه 50٪ قرار گرفتن در معرض گرما در روز اول، 60٪ در روز دوم، 80٪ در روز سوم و 100٪ در روز چهارم سازگار شوند. برای کارگران جدیدی که به طور مشابه در معرض گرما قرار خواهند گرفت، برنامه می بایست 20٪ در روز اول باشد، با افزایش 20 درصدی قرار گرفتن در معرض گرما در هر روز اضافی.

 

جایگزین کردن مایعات با ارائه آب خنک (50-60 درجه فارنهایت) یا هر مایع خنک (به جز نوشیدنی های الکلی) به کارگران و تشویق آنها به نوشیدن مقادیر کم و مکرر، به عنوان مثال، هر 20 دقیقه یک لیوان. منبع های زیاد مایعات می بایست در نزدیکی محل کار قرار گیرد. اگرچه بعضی از نوشیدنی های جایگزین تجاری شامل نمک هستند، اما این برای اشخاص سازگار ضروری نیست زیرا اکثر مردم به اندازه کافی نمک را به رژیم غذایی تابستانی خود اضافه می کنند.

 

کم شدن تقاضاهای فیزیکی با کم شدن فعالیت بدنی مثل بلند کردن، بالا رفتن یا حفر بیش از حد با اجسام سنگین. کار را بین اشخاص زیادتری تقسیم نمایید، از کارگران کمکی استفاده نمایید یا کارگران اضافی اختصاص دهید. برای به حداقل رساندن فشار بیش از حد، شتاب خارجی را فراهم نمایید. فراهم کردن مناطق بازیابی مثل محوطه ها و اتاق های دارای تهویه مطبوع و دوره های استراحت با استراحت آب را در نظر بگیرید. باز برنامه ریزی کارهای داغ برای قسمت خنک تر روز، و تعمیر و نگهداشتن روتین در مناطق گرم می بایست برای فصول خنک تر سال برنامه ریزی شود.

 

نظارت بر کارگرانی که در معرض خطر استرس گرمایی هستند، مثل افرادی که لباس های نیمه تراوا یا غیرقابل نفوذ می پوشند در حالی که در حین کار با بار متابولیک بالا (بیش از 500 کیلو کالری در ساعت) کار می کنند. نظارت شخصی را میتوان با بررسی ضربان قلب، ضربان قلب بازیابی، دمای دهان یا میزان کم شدن آب بدن انجام داد.

 

برای بررسی ضربان قلب، نبض را در ابتدای دوره استراحت به زمان 30 ثانیه بشمارید. اگر ضربان قلب از 110 ضربه در دقیقه زیادتر شود، دوره کاری بعدی را یک سوم کم شدن دهید و همان دوره استراحت را حفظ نمایید. ضربان قلب بازیابی را میتوان با مقایسه ضربان گرفته شده در 30 ثانیه (P1) با ضربان گرفته شده در 2.5 دقیقه (P3) پس از آغاز استراحت بررسی نمود. دو ضربان قلب را میتوان با استفاده از معیارهای زیر تفسیر نمود.

 

الگوی بازیابی ضربان قلب P3 تفاوت بین P1 و P3 بازیابی رضایت بخش<90–بازیابی بالا (شرایط شاید نیاز به مطالعه زیادتر داشته باشد)9010 بدون بهبود (شاید نشان دهنده استرس بیش از حد باشد)90<10

 

دمای دهان را با دماسنج بالینی پس از کار و قبل از اینکه کارمند آب بنوشد، چک نمایید. اگر دمای دهانی زیر زبان از 37.6 درجه سانتیگراد زیادتر شود، چرخه کاری بعدی را یک سوم کم شدن دهید. کم شدن آب بدن را با وزن کردن کارگر روی ترازو در ابتدای هر روز کاری و پایان آن اندازه گیری نمایید. کم شدن وزن کارگر نباید در یک روز کاری از 1.5٪ وزن کل بدن تجاوز نماید. در صورت مشاهده کم شدن وزن بیش از این مقدار، می بایست استفاده مایعات افزایش یابد.

 

استرس گرمایی, بیماری مرتبط با گرما

خستگی ناشی از گرما بیشتر به علت عدم سازگاری با گرما ایجاد می گردد

 

سوالات متداول در خصوص استرس گرمایی

1. چه عواملی سبب استرس گرمایی می شوند؟

دمای بالا محیط ، رطوبت بالا ، فعالیت بدنی ، پوشیدن لباس های نامناسب ، بعضی از داروها، کمبود آب بدن

 

2. علائم گرمازدگی چیست؟ 

سردرد ، سرگیجه ، تهوع ، ضعف عضلانی ، گیجی ، تشنج ، از دست دادن هوشیاری ، 

افزایش غیرطبیعی دمای بدن

 

3. چطور میتوان از گرمازدگی پیشگیری نمود؟ 

– مایعات کافی بنوشید، حتی اگر احساس تشنگی نکنید.

– از لباس های گشاد و سبک از جنس الیاف طبیعی استفاده نمایید.

– از کلاه لبه دار برای محافظت از سر در برابر نور خورشید استفاده نمایید.

– در سایه استراحت نمایید و از فعالیت بدنی شدید در گرم ترین ساعات روز خودداری نمایید.

– از روش های خنک کننده مثل حمام آب سرد یا استفاده از پنکه استفاده نمایید.

– به علائم گرمازدگی در خود و دیگران توجه نمایید و در صورت مشاهده هر گونه مورد مشکوک در پی کمک پزشکی باشید.

 

4. چه کسانی در معرض خطر زیادتری برای ابتلا به گرمازدگی هستند؟

کودکان و سالمندان ، اشخاص دارای بیماری های زمینه ای مثل بیماری قلبی، ریوی یا کلیوی

اشخاص چاق ، افرادی که داروهای خاصی استفاده می کنند ، ورزشکاران و کارگران در محیط های گرم 

 

5. اگر دچار گرمازدگی شویم چه می بایست نمود؟

– فرد را به محل سایه دار یا خنک منتقل نمایید.

– لباس های اضافی را از تن فرد خارج نمایید.

– به فرد مایعات خنک بنوشانید.

– با استفاده از کمپرس سرد یا حمام آب سرد، بدن فرد را خنک نمایید.

– در صورت عدم بهبودی علائم، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

 

6. آیا میتوان از گرمازدگی در محل کار پیشگیری نمود؟

بله، با رعایت اقدامات پیشگیرانه مثل: 

– آموزش کارکنان در مورد خطرات استرس گرمایی و روش پیشگیری از آن

– ارائه آب آشامیدنی خنک و نوشیدنی های جایگزین الکترولیت به کارکنان

– ایجاد سایه در مناطق کاری

– استفاده از فن ها و سیستم های تهویه مطبوع

– برنامه ریزی کار برای خنک ترین ساعات روز

– نظارت بر کارکنان در معرض خطر گرمازدگی

 

سخن پایانی

استرس گرمایی یک خطر جدی برای تندرستی و ایمنی اشخاص در محیط های کاری گرم است. با آگاهی از خطرات، علائم و اقدامات پیشگیرانه، میتوان از بروز گرمازدگی و عواقب جدی آن پیشگیری نمود. کارفرمایان مسئول هستند که اقدامات لازم برای محافظت از کارکنان خود در برابر استرس گرمایی را انجام دهند. این اقدامات شامل آموزش کارکنان، ارائه تجهیزات حفاظت فردی مناسب، و ایجاد محیط کاری خنک و ایمن است.

 

کارکنان نیز می بایست در پیشگیری از گرمازدگی نقش فعال داشته باشند. با رعایت نکته های ساده ای مثل نوشیدن مایعات کافی، پوشیدن لباس مناسب و استراحت در سایه، میتوان از بروز گرمازدگی پیشگیری نمود. با همکاری و آگاهی کارفرمایان و کارکنان، میتوان محیط های کاری امن و سالمی ایجاد نمود که در آنها خطر استرس گرمایی به حداقل برسد.

 

 



منبع : بیتوته

بیشتر بخوانید :

آخرین دیدگاه‌ها