اختلالات املانویسی در کودکان را چطور رفع کنیم؟

[ad_1]

روش ی غلط در دست گرفتن مداد باعث بروز اختلالات املانویسی کودک می گردد

آشنایی با اختلال دیکته نویسی و درمان آن در کودکان دبستانی 

ارزش املانویسی

مغز انسان با مجموعه ای از مهارت های دیداری، حرکتی، شنیداری و پردازش فرآیند نوشتن را شکل می دهد. در واقع مهارت نوشتن، نیازمند برقراری نوعی توازن در توانایی های مغز است. 

املا نویسی مقدمه ای برای برنامه های آموزشی در سطح بالاتر است. بر پایه تحقیق های متعددی که توسط برنامه ریزان و مدیران آموزش ابتدایی انجام شده است، اکثر دانش آموزان در مقاطع ابتدایی با اختلال های مختلف املانویسی مواجه هستند. 

اختلال املانویسی در خصوص کودکانی به کار برده می گردد که واجد هوش طبیعی هستند اما به طور مناسب از هوش خود استفاده نمی کنند. از آنجایی که نوشتن،یک فعالیت انتزاعی است برای کودکان امری دشوار به نظر می آید. شایع ترین اختلال نوشتاری، نقش در هجی کردن یا املا محسوب می گردد.

بی توجهی به کودکان با اختلال املا نویسی، علاوه بر محروم ماندن کودک از مهارت نوشتن، باعث سرخوردگی، از دست دادن اعتماد به نفس و محروم شدن کودک از مهارت برقراری ارتباط با دیگران می گردد. در نتیجه تشخیص، شناسایی و درمان زود موقع اختلالات املا نویسی فرآیند یادگیری دانش آموزان را تسریع می بخشد.

مناسب ترین زمان برای آغاز روند درمان کودک مبتلا به اختلال املا نویسی، زمانی است که کودک در مقاطع نخست ابتدایی به سر می برد و در حال یادگیری نگارش واژه ها است.

نارساخوانی زمینه ساز بروز اختلالات املانویسی می گردد

خطاهای کودکان در املانویسی

راه حلی مؤثر در خصوص تقویت مهارت نوشتن، املا نویسی است. 

خطاهای املایی کودکان در سه دسته قرار می گیرند. خطای اول مربوط به حافظه ی دیداری است. در این گونه خطا، کودک به جای دیکته ی واژه ی “حیله”، به نگارش “هیله” می پردازد. ( در صورتی که مایل هستید حافظه دیداری کودکتان را بهبود دهید پیشنهاد می کنم نوشته تقویت حافظه دیداری کودکان را مطالعه نمائید.)

دومین خطا، در حساسیت شنیداری رخ می دهد. به طور مثال کودک به جای نوشتار واژه ی ژاکت اقدام به نگارش جاکت می نماید. 

سومین خطا نیز مربوط به پاکیزه دیداری است. در زمانهایی که کودک دچار خطا در آموزش شود، به جای واژه ی بندگان، واژه ی بندهگان را نگارش می نماید. همچنین در مواردی که از تمرکز کافی برخوردار نباشد، به جای نگارش واژه ی شغال، واژه ی شعال را به نگارش در می آورد. 

اختلال دیس گرافیا سبب به وجود آمدن اختلالات املانویسی می گردد

اختلال املانویسی چطور اختلالی است؟

اختلال در املا نویسی زیر مجموعه ای از اختلال در نوشتار است.  این اختلال از نقص های شناختی، عصبی و کارکردی در زمینه ی مرکز پردازش اطلاعات نشأت می گیرد. 

اختلالات یادگیری نظیر “نارسانویسی” و “نارسا خوانی” زمینه ساز شکل گیری اختلال املانویسی هستند.

لازم به ذکر است که حافظه ی ضعیف شنیداری و دیداری عاملی در خصوص عدم پردازش اطلاعات دریافتی به شمار می آیند. در واقع، به باعث حساسیت فرایند شنیداری و حافظه، روند املا نویسی دانش آموزان با مشکل مواجه می گردد. 

عوامل بروز اختلالات املانویسی در کودکان

اختلالات املانویسی ناشی از نارسا خوانی 

یکی از عوامل مهمی که در شکل گیری اختلال املا نویسی نقش دارد، نارساخوانی یا دیسلکسیا است.

کودکانی که با واژه ها آشنا هستند و در مکالمات روزمره همواره از آن ها بهره می گیرند اما قابلیت درک و شناسایی نشانه های نوشتاری و چاپی واژه ها را ندارد، در مجموعه ی نارساخوان ها قرار می گیرند. این قبیل کودکان بیشتر دارای هوش طبیعی و به مراتب بالاتر از حد طبیعی نسبت به سایر اشخاص هستند. 

در حقیقت یک کودک نارساخوان، در خواندن مطالب، به حافظه سپردن، درک دیداری، فضایی و شنیداری با اختلال مواجه است. این عوامل به طور مستقیم تمرکز کودک را جلب می کنند و منجر به بروز اختلال املا نویسی می شوند. 

در ادامه بعضی از اختلالات املا نویسی را که از نارسانویسی کودک نشأت می گیرند، بیان می نماییم:

• علاقه مند به معکوس نوشتن واژه ها و نماد های نوشتاری

• علاقه مند به ادای واژه ها به صورت شمرده، مردد، آرام و درهم برهم

• خواندن از جهت مخالف

• مشکل در شنیدن آواها

• نوشتن آینه ای واژه ها

• تأخیر در یادگیری زمان و ساعت

• عدم توانایی در بهره گیری مناسب از حروف اضافه

• به کارگیری واژه ها در جملات نامربوط

ضعف در خواندن مطالب از نشانه های بروز اختلالات املانویسی در کودکان است

اختلالات املانویسی ناشی از نارسانویسی

یکی از اختلالات یادگیری گسترده که بر عملکرد مغز تأثیر منفی می گذارد، نارسا نویسی یا دیس گرافیا است. اختلال دیس گرافیا، در تمامی جنبه های فرایند نوشتن نظیر خوانایی، بیان، اندازه ی واژه ها و هجی مؤثر است. 

به طور کلی، اختلال نارسانویسی، زمینه ساز اختلال املانویسی و مهارت فنی نوشتن می گردد که در کودکان بیش فعال یا مبتلا به اختلال در نقص توجه نسبت به سایر اشخاص شیوع گسترده تری دارد. 

از نشانه های کودکان دارای اختلال در املانویسی ناشی از اختلال نارسانویسی 

• عدم برقراری توازن و هماهنگی میان مهارت مغز و نوشتن

• ضعف در خواندن

• اتکا به قدرت بینایی در خصوص نوشتن مطالب

• سختی در درک و به کارگیری هجای واژه ها

• مخلوط حروف کوچک و بزرگ در راستای نوشتن

• ناسازگاری شکل و اندازه ی حروف

• عدم تمرکز بر جزئیات مطالب در طول نوشتن

• نیازمند به نشانه های کلامی

• جا انداختن واژه ها

• جانشین سازی حروف به باعث ضعف در درک صدا

• ضعف و گرفتگی عضلات مچ و انگشت دست در طول نوشتن

علاوه بر اختلالات دیس گرافیا و دیسلکسیا، اختلال در تمرکز و توجه نیز عاملی خیلی مهم در خصوص بروز اختلال املانویسی به شمار می آید.

بیشتر کودکانی که در راستای توجه و تمرکز به مسائل از تمرکز کافی برخوردار نیستند، حافظه ی دیداری و شنیداری خوبی دارند اما به باعث عدم توجه در فرایند املا نویسی، با تداخل مواجه می شوند. 

از نشانه های کودکان مبتلا به اختلال تمرکز میتوان موارد زیر را نام برد:

• اختلال قرینه و وارونه نویسی در املاء واژگان

• عدم توجه در نگارش نقطه های واژگان نظیر چ، ق، ف، ذ و…

• عدم توجه به تعداد مناسب دندانه های واژه ها مثل س و ش

• بی دقتی در نگارش حروف سرکش مثل ک و گ

• تکرار و حذف بعضی حروف به دلخواه مثل دادستان به جای قصه

راه حل های مؤثر در راستای درمان اختلالات املانویسی

یکی از شیوه های درمان کودکان مبتلا به اختلال املا نویسی، روان درمانی است. در طی روان درمانی، روان شناس، چند دیکته از کودک مبتلا را مورد وارسی قرار می دهد. سپس با بررسی نقاط ضعف و قوت کودک به وسیله ی کار درمانی، راهکارهایی را در خصوص تقویت حافظه ی دیداری، ارتقای سطح تمرکز و تعادل، دست ورزی و … ارائه می دهد. 

ابزار های نوینی با عنوان نوروساینس وجود دارند که بر پایه عملکرد نقشه ی ذهنی کودکان طراحی می شوند. در واقع، علم نوروتراپی به بررسی و شناخت فعالیت نورون های مغز می پردازد. سپس با تأثیر گذاری بر روی نورون های مغز، الگوی فعالی عملکرد آن را تغییر می دهد و فرد را به شرایط استاندارد باز می گرداند. 

درمان های نوروتراپی، در دو گروه صورت می گیرند. گروه اول نوروفیدبک نام دارد که مبتنی بر آموزش و شرطی سازی مغز است. گروه دوم نیز درمان نیمه تهاجمی نام دارد که با برقراری میدان الکتریکی و مغناطیسی بر روی سطوح جمجمه تغییراتی را اعمال می نماید. 

در میان روش های درمانی متعدد در خصوص بهینه سازی نگارش دانش آموزان، مؤثر ترین روش، نوروفیدبک است که البته شاید عوارضی نیز داشته باشد. در نوشته عوارض نوروفیدبک در کودکان به توضیحاتی در این زمینه پرداخته شده است.

یکی دیگر از روش های درمان کودکان با اختلالات املا نویسی، درمان دارویی است. در درمان دارویی، روان پزشک اقدام به تشخیص اختلال کودک می نماید و با تجویز دارو در خصوص درمان اختلال فرد اقدام می نماید. 

توجه داشته باشید که درمان دارویی ایمن نیست و قادر به رفع کامل اختلالات دیکته نویسی نمی باشد. 

فعالیت هایی مثل ساخت کاردستی در درمان اختلالات املانویسی کمک می نماید

درمان اختلالات املانویسی کودکان در منزل

بی شک درمان کودک با اختلال املانویسی نیازمند تکرار تمارین ارائه شده و بهره گیری پیوسته از مغز کودک است. لذا انجام بعضی فعالیت های روزانه، روند بهبود این اختلال را تسریع می بخشد. 

تقویت حافظه ی دیداری

اکثر کودکان در تداعی ترتیب نوشتن واژه ها در ذهن مشکل دارند. شما قادر هستید به منظور تقویت حافظه ی دیداری کودک، در ابتدا چند واژه را به او نشان دهید و بعد از بیان واژه ها، از کودک بخواهید آن ها را تکرار نماید.

تقویت حساسیت شنیداری

به طور کلی کودکان در شنیدن صداهای هم وزن از دقت کافی برخوردار نیستند. لذا در اکثر موارد صداهای هم وزن را با هم اشتباه می گیرند و در مواردی نیز آخر بعضی از واژه ها را حذف می کنند. 

همچنین، بیشتر کودکان در طی املا نویسی به جای نگارش صحیح واژه ها، اصطلاحی که در میان عامه ی مردم رایج است را نگارش می کنند. شما قادر هستید در منزل واژه ها و اصطلاحات را با تلفظ صحیح بیان نمایید.

ارتقای تمرکز و دقت

دقت حاکی از تمرکز کافی در جهت تدوین یک امر در مغز دارد. شما قادر هستید در راستای تقویت تمرکز و دقت کودک، دو عکس مشابه با جزئیات متغیر را در مقابل او قرار دهید و از او خواستار بیان کردن شباهت و تفاوت عکس ها شوید. 

همچنین، شما قادر هستید برای تقویت عضلات دست کودک، او را با فعالیت هایی نظیر خمیر و موم، باز و بسته کردن پیچ و مهره، بستن دکمه، بند کفش و زیپ، طراحی و بریدن اشکال مختلف و ساخت کار دستی سرگرم نمایید.

[ad_2]

منبع : بیتوته